TH
English
Customers Also Purchased
หลายคนซื้อ หน้ากากเชื่อม ปรับแสงอัตโนมัติมาแล้ว แกะกล่อง ใส่ถ่าน แล้วเชื่อมเลยโดยไม่เคยหมุนปุ่มด้านในสักครั้ง ผ่านไปไม่กี่วัน เริ่มเจออาการเดิมซ้ำ ๆ บางงานมืดจนมองไม่เห็นบ่อหลอมละลาย บางงานสว่างจนตาพร่า เชื่อมแต้มติดกันหลายจุดแล้วเลนส์กระพริบ หรือเลิกงานแล้วยังเห็นจุดดำลอยอยู่ในตา
หน้ากากเชื่อม แบบออโต้ปรับให้เองทุกอย่างอยู่แล้ว ไม่ต้องตั้งอะไรเพิ่ม ใช่ไหม? แต่ความจริงแล้ว เลนส์ของ หน้ากากเชื่อม ปรับแค่ "จังหวะ" มืดกับสว่างให้อัตโนมัติ ส่วนจะมืดแค่ไหน ไวแค่ไหน และหน่วงนานแค่ไหน เป็นค่าที่เราต้องตั้งเองให้ตรงกับงาน ค่าที่ติดมาจากโรงงานเป็นแค่ค่ากลาง ไม่ได้ตั้งมาเพื่องานของเรา
แต่ละปุ่มบนหน้ากากเชื่อมออโต้ทำหน้าที่อะไร ตั้งยังไงให้ตรงกับกระบวนการเชื่อมแต่ละแบบ อาการไหนบอกว่าตั้งผิด และจุดไหนที่ต้องหยุดใช้ ไม่ฝืนเชื่อมต่อ?
ทำไม หน้ากากเชื่อม ออโต้ ต้องตั้งค่าเอง ทั้งที่เลนส์ปรับแสงได้อัตโนมัติ?
หน้ากากเชื่อม ปรับแสงอัตโนมัติ (Auto-Darkening) มีเซนเซอร์คอยจับแสงจากอาร์ค เมื่อเซนเซอร์เห็นแสงอาร์ค เลนส์ผลึกเหลวจะเปลี่ยนจากสถานะสว่างเป็นสถานะมืดภายในเสี้ยววินาที และเมื่ออาร์คดับ เลนส์จะกลับมาสว่างให้มองชิ้นงานได้โดยไม่ต้องยกหน้ากาก
รู้จัก หน้ากากเชื่อม แบบธรรมดาและอัตโนมัติ แตกต่างกันอย่างไร? หน้ากากเชื่อม แบบเลนส์ธรรมดามืดคงที่ตลอดเวลา ช่างต้องยกหน้ากากขึ้นดูชิ้นงาน แล้วสะบัดลงก่อนเริ่มอาร์ค แบบออโต้จึงสะดวกกว่ามาก แต่ความสะดวกนี้มาพร้อมค่าที่ต้องตั้งเองคือ ความเข้มของเลนส์ (Shade) ความไวของเซนเซอร์ (Sensitivity) และเวลาหน่วงก่อนกลับสว่าง (Delay)
ถ้ายังไม่แน่ใจว่าสองแบบต่างกันยังไง ลองเทียบกับแว่นกันแดดที่ปรับสีเองตามแสง แว่นแบบนี้ เข้มขึ้นได้เอง แต่ถ้าเลนส์บางเกินไปสำหรับแดดเที่ยง ตาก็ยังล้าอยู่ดี
หน้ากากเชื่อม ออโต้จะถนอมตาได้จริง เมื่อเลนส์มืดพอสำหรับอาร์คนั้น มืดทันทุกครั้งที่อาร์คติด และไม่สว่างกลับเร็วเกินไปหลังอาร์คดับ
ตั้ง Shade ของ หน้ากากเชื่อม ตามกระแสเชื่อมและกระบวนการ ไม่ใช่ตามความเคยชิน
ความเข้มของเลนส์ (Shade) คือค่าที่สำคัญที่สุด เพราะกำหนดว่าแสงจากอาร์คจะเข้าตาได้มากแค่ไหน
ยิ่งกระแสสูง ยิ่งต้องมืดขึ้น
อาร์คที่กระแสสูงสว่างกว่าอาร์คที่กระแสต่ำมาก หลักคือดูตารางเทียบ Shade กับกระแสเชื่อมและชนิดงาน ที่อยู่ในคู่มือ หน้ากากเชื่อม หรือป้ายบนตลับเลนส์ แล้วเริ่มจากค่าที่ตารางแนะนำ ห้ามตั้งค่าเดียวไว้ตลอดทั้งที่วันหนึ่งเชื่อมทั้งเหล็กบางกระแสต่ำและเหล็กหนากระแสสูง เพราะค่าที่พอดีกับงานหนึ่ง อาจสว่างเกินไปสำหรับอีกงาน
เริ่มมืดไว้ก่อน แล้วค่อยลดลงจนเห็นบ่อหลอมละลายชัด
เมื่อได้ค่าจากตารางแล้ว ให้ลองเชื่อมบนเศษเหล็กก่อน ถ้ามองไม่เห็นขอบบ่อหลอมละลายเลย ให้ลดความเข้มลงทีละขั้น จนเห็นแนวเชื่อมชัดโดยไม่รู้สึกแสบตา ถ้ารู้สึกจ้า ตาพร่า หรือหลับตาแล้วยังเห็นภาพค้าง ให้เพิ่มความเข้มขึ้น หลักคือเลือกค่าที่มืดที่สุดเท่าที่ยังมองงานได้ชัด ไม่ใช่ค่าที่สว่างที่สุดเท่าที่ทนได้
งานต่างกระบวนการ ต้องตั้งต่างกัน
งานเชื่อมทิก (TIG) งานเชื่อมมิก (MIG) งานเชื่อมไฟฟ้าด้วยลวดหุ้มฟลักซ์ (MMA) และงานตัดพลาสม่า ให้แสงไม่เท่ากันแม้กระแสใกล้กัน ถ้าใช้ หน้ากากเชื่อม ใบเดียวหลายงาน ให้ปรับ Shade ทุกครั้งที่เปลี่ยนกระบวนการ MIG, TIG, MMA, งานตัดพลาสม่า เลือก หน้ากากเชื่อม ยังไง ให้เหมาะที่สุด
ตั้ง Sensitivity ให้เลนส์มืดทันทุกอาร์ค แต่ไม่มืดเพราะแสงอื่น
ความไวของเซนเซอร์ (Sensitivity) กำหนดว่าแสงต้องสว่างแค่ไหน เลนส์ หน้ากากเชื่อม ถึงจะเปลี่ยนเป็นสถานะมืด
ถ้าตั้งต่ำเกินไป เซนเซอร์จะจับอาร์คที่แสงน้อยไม่ทัน โดยเฉพาะงานเชื่อมทิกกระแสต่ำ เลนส์จะมืดช้า กระพริบ หรือไม่มืดเลยในบางจังหวะ ตาจะโดนแสงอาร์คตรง ๆ แม้เพียงแวบเดียว ทางแก้คือเพิ่มความไวขึ้นจนเลนส์มืดทุกครั้งที่ติดอาร์ค
ถ้าตั้งสูงเกินไป เลนส์จะมืดเองจากแสงอื่น เช่น แดดที่ส่องเข้ามา หลอดไฟในโรงงาน หรือแสงอาร์คของช่างโต๊ะข้าง ๆ ทำให้มองชิ้นงานไม่เห็นตอนจะเริ่มเชื่อม หลักคือตั้งไว้สูงพอให้จับอาร์คของเราได้ทุกครั้ง แล้วค่อยลดลงทีละน้อยถ้าเลนส์มืดเองโดยไม่มีอาร์ค อย่าตั้งต่ำเพียงเพราะรำคาญเลนส์มืดเอง เพราะความเสี่ยงที่ตาจะโดนแสงตรงสำคัญกว่าความรำคาญ
ตั้ง Delay ตามลักษณะงาน เชื่อมแต้มกับเชื่อมยาวต้องต่างกัน
เวลาหน่วง (Delay) คือเวลาที่เลนส์ หน้ากากเชื่อม ยังมืดค้างอยู่หลังอาร์คดับ ก่อนจะกลับมาสว่าง
งานเชื่อมแต้มและงานสั้น ให้ตั้งหน่วงสั้น
งานที่ต้องเชื่อมแต้มหลายจุดติดกัน ถ้าหน่วงนาน เลนส์จะมืดค้างทุกครั้งหลังเชื่อมเสร็จ ต้องรอจนมองเห็นจุดถัดไป งานช้าลง และคนมักแก้ด้วยการยกหน้ากากขึ้นดูเร็วเกินไป ทางแก้คือตั้งหน่วงสั้นสำหรับงานแบบนี้ เพื่อให้เห็นจุดถัดไปได้เร็ว
งานเชื่อมยาวกระแสสูง ให้ตั้งหน่วงนานขึ้น
หลังเชื่อมกระแสสูง แนวเชื่อมและชิ้นงานยังร้อนแดงและเรืองแสงอยู่ครู่หนึ่ง ถ้าเลนส์สว่างกลับทันที ตาจะเจอแสงเรืองจ้าทันทีหลังอาร์คดับ หลักคือตั้งหน่วงให้นานขึ้นสำหรับงานแบบนี้ ให้เลนส์ค้างมืดจนแสงเรืองลดลงก่อน
โหมดเจียรของ หน้ากากเชื่อม เปิดตอนเจียร และปิดทุกครั้งก่อนกลับมาเชื่อม
หน้ากากเชื่อม ออโต้บางรุ่น มีโหมดเจียร (Grind Mode) ซึ่งปิดการทำงานของเซนเซอร์ เลนส์จะสว่างค้างไว้ ไม่มืดเพราะประกายไฟจากการเจียร ทำให้ใส่หน้ากากเจียรแต่งแนวเชื่อมต่อได้ทันที
ปัญหาคือหลายคนเจียรเสร็จแล้วลืมสลับกลับ แล้วติดอาร์คในโหมดเจียร เลนส์จะไม่มืดเลย ตาโดนแสงอาร์คเต็ม ๆ
ควรสร้างนิสัยเช็กโหมด ทุกครั้งก่อนจับหัวเชื่อม รุ่นที่มีไฟแสดงสถานะ ให้ดูไฟก่อนทุกครั้ง และถ้าใช้หน้ากากร่วมกับคนอื่น ให้เช็กโหมดเองเสมอ อย่าเชื่อว่าคนก่อนหน้าสลับไว้แล้ว ส่วนงานเจียร ที่สะเก็ดเยอะ ให้ใส่แว่นนิรภัยไว้ใต้หน้ากากด้วย
อาการจากตาหลังจบงาน บอกได้ไหม ว่าตั้ง หน้ากากเชื่อม ผิดตรงไหน?
ตาของเราบอกได้ชัดกว่าตัวเลขบนปุ่ม ถ้าเชื่อมเสร็จแล้วเห็นจุดดำหรือภาพค้างนาน แปลว่าเลนส์สว่างเกินไปสำหรับงานนั้น หรือหน่วงสั้นเกินไปจนเจอแสงเรืองหลังอาร์คดับ ให้เพิ่ม Shade หรือเพิ่ม Delay
ถ้าตาล้า ปวดหัว และต้องเพ่งตลอดเวลา แปลว่าเลนส์มืดเกินไปจนมองบ่อหลอมละลายไม่ชัด หรือกระจกกันสะเก็ดหน้าเลนส์สกปรกจนภาพมัว ให้ลด Shade ลงหนึ่งขั้น และเช็ดหรือเปลี่ยนกระจกกันสะเก็ด ถ้าเลนส์กระพริบระหว่างเชื่อม ให้เพิ่ม Sensitivity และเช็กว่าไม่มีอะไรบังเซนเซอร์ เช่น มือ หัวเชื่อม หรือคราบสะเก็ดเกาะ
แต่ถ้าหลังเลิกงานตาแดง แสบเหมือนมีทรายในตา น้ำตาไหลไม่หยุด หรือแพ้แสงมากผิดปกติ อาการนี้มักเกิดจากตาโดนแสงอาร์คตรง ไม่ใช่แค่ตาล้า ให้หยุดเชื่อมและไปพบแพทย์ อย่ารอให้หายเอง
หน้ากากเชื่อม ใบเดียวใช้ร่วมกันหลายคนได้ไหม?
ได้ เมื่อทุกคนตั้งค่าใหม่ให้ตรงกับงานและสายตาของตัวเองทุกครั้งก่อนเชื่อม ปรับสายรัดหัวให้พอดี เช็กโหมดว่าไม่ได้ค้างอยู่ที่โหมดเจียร และเช็ดด้านในให้สะอาดก่อนสวม
ไม่ควรเมื่อคนใช้ไม่รู้ว่าปุ่มแต่ละปุ่มทำหน้าที่อะไร หรือคิดว่าค่าที่คนก่อนตั้งไว้ใช้ได้กับงานของตัวเอง เพราะแต่ละคนทนแสงไม่เท่ากัน และแต่ละคนเชื่อมงานต่างกัน ถ้าในร้านมีช่างเชื่อมประจำหลายคน การมี หน้ากากเชื่อม ประจำตัวคนละใบช่วยตัดปัญหาค่าผิด และแต่ละคนรู้ว่าหน้ากากของตัวเองตั้งไว้แบบไหน
สัญญาณว่าต้องหยุดใช้ หน้ากากเชื่อม ออโต้ ทันที
ถ้าเลนส์ไม่มืดเมื่อติดอาร์ค มืดช้าจนรู้สึกได้ กระพริบทั้งที่ตั้งความไวสูงแล้ว ไฟเตือนแบตอ่อนขึ้น เลนส์มีรอยร้าว หรือมีจุดด่างที่ไม่ยอมมืด ให้หยุดเชื่อมทันที
เลนส์ที่ใช้มานานก็เสื่อมได้ เลนส์ หน้ากากเชื่อม มีอายุการใช้งานไหม กี่ปีถึงควรเปลี่ยน ให้เปลี่ยนถ่าน หรือแบตตามที่คู่มือระบุ ทำความสะอาดเซนเซอร์และกระจกกันสะเก็ด แล้วทดสอบกับอาร์คสั้น ๆ ก่อนใช้งานจริง ถ้ายังไม่หาย ให้ส่งศูนย์หรือเปลี่ยนตลับเลนส์ ห้ามแก้ด้วยการเอาเลนส์ธรรมดามาซ้อนหรือติดเทปบังเซนเซอร์ เพราะจะทำให้ระบบป้องกันของเลนส์ทำงานผิดไปจากที่ออกแบบไว้
ขั้นตอนตั้งค่า หน้ากากเชื่อม ออโต้ก่อนเริ่มงาน ให้ปลอดภัย
ก่อนเชื่อม เช็กแบต เช็ดกระจกกันสะเก็ด และเซนเซอร์ให้สะอาด ปรับสายรัดหัวให้พอดี ตั้ง Shade ตามตารางในคู่มือสำหรับกระบวนการและกระแสที่จะใช้ ตั้ง Sensitivity ให้สูงพอ ตั้ง Delay ตามลักษณะงาน และเช็กว่าไม่ได้อยู่ในโหมดเจียร
ระหว่างเชื่อม ลองเชื่อมบนเศษเหล็กก่อนหนึ่งแนว ดูว่าเลนส์มืดทันทุกครั้งและมองเห็นบ่อหลอมละลายชัด ระวังอย่าให้มือ หัวเชื่อม หรือมุมของชิ้นงานบังเซนเซอร์ และอย่ายกหน้ากากขึ้นดูงานขณะอาร์คยังไม่ดับสนิท หลังเชื่อม จดค่าที่ใช้ได้ดีของแต่ละงานไว้ เช่น งานเหล็กบาง งานเหล็กหนา งานทิก เพื่อครั้งหน้าจะตั้งได้เร็ว เก็บหน้ากากในที่ไม่โดนแดดจัดและไม่มีของทับเลนส์
ถ้าเชื่อมเป็นประจำ อ่านวิธีดูแลสายตาเพิ่มเติมได้ที่ รวมเทคนิค เลือกและใช้ หน้ากากเชื่อม ให้ถนอมสายตามากที่สุด
สรุป: หน้ากากเชื่อม ออโต้ถนอมตาได้จริง เมื่อมืดพอ มืดทัน ไม่สว่างกลับเร็วเกินไป
หน้ากากเชื่อม ปรับแสงอัตโนมัติไม่ได้ตั้งค่าให้เราเอง มันแค่สลับมืดกับสว่างให้ตามค่าที่เราตั้งไว้ ไม่ว่าจะเป็นงานเชื่อมแต้มเหล็กบาง งานเชื่อมยาวเหล็กหนา หรืองานทิกกระแสต่ำ ค่าที่ไม่ตรงงานทำให้ตาล้า เห็นภาพค้าง หรือโดนแสงตรงโดยไม่รู้ตัว
ดังนั้น จึงควรตั้ง Shade ตามตารางในคู่มือ แล้วปรับจนเห็นบ่อหลอมละลายชัดโดยไม่แสบตา เปลี่ยน Shade ทุกครั้งที่เปลี่ยนกระบวนการ หรือกระแส ตั้ง Sensitivity ให้มืดทันทุกอาร์ค ตั้ง Delay สั้นสำหรับงานแต้มและนานขึ้นสำหรับงานกระแสสูง เช็กโหมดเจียรก่อนจับหัวเชื่อมทุกครั้ง และสังเกตอาการตา หลังจบงาน เพื่อปรับค่าครั้งต่อไป
ข้อที่ห้ามพลาดคือ ถ้าเลนส์ไม่มืด มืดช้า กระพริบ หรือมีรอยร้าว ให้หยุดเชื่อมทันที เปลี่ยนแบตหรือส่งตรวจ ห้ามติดเทปหรือซ้อนเลนส์แก้ขัด และถ้าตาแดง แสบ น้ำตาไหลหลังเชื่อม ให้ไปพบแพทย์โดยไม่ต้องรอ
ถ้ากำลังมองหาหน้ากาก หรือตลับเลนส์ใหม่ ที่ปรับค่าได้ครบ ดูได้ที่หมวด หน้ากากเชื่อม ของ iToolmart