TH
English
Customers Also Purchased
คุณจำความรู้สึกวันแรกที่แกะกล่อง หน้ากากกันสารเคมี ได้ไหมครับ? กลิ่นยางซิลิโคนใหม่ๆ ความนุ่มที่แนบสนิทไปกับใบหน้า และความรู้สึกปลอดภัยสุดๆ เวลาสูดหายใจเข้าไปลึกๆ ระหว่างพ่นสีโมเดลตัวโปรด สารเคมีหน้าไหนก็ทำอะไรคุณไม่ได้เพราะใส่ หน้ากากกันสารเคมี
แต่…ตัดภาพมาที่ปัจจุบัน หน้ากากกันสารเคมี อันเดิมวางแอ้งแม้งอยู่บนชั้น เต็มไปด้วยฝุ่นเกาะ สายรัดเริ่มย้วย และตลับกรอง ที่จำไม่ได้แล้วว่าเปลี่ยนครั้งล่าสุดเมื่อไหร่ ปีที่แล้ว? หรือตั้งแต่ก่อนโควิด? เรามักให้ความสำคัญกับการ “ซื้อ” อุปกรณ์เซฟตี้ แต่เรามักละเลยการ “ดูแล” และที่อันตรายที่สุดคือการ “ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ควรทิ้ง” ในวันนี้ เราจะพาคุณถอดรหัส 5 สัญญาณอันตราย บอกว่า "ได้เวลาเปลี่ยนแล้ว!"
กลิ่นปริศนาทะลุ หน้ากากกันสารเคมี มาเลย!
"เฮ้ย! ทำไมวันนี้กลิ่นทินเนอร์มันแรงจังว่ะ! หรือปิดฝากระป๋องไม่แน่น?" ถ้าคุณเคยเจอเหตุการ์ณคล้ายๆแบบนี้ นี่คือสัญญาณแรกที่ชัดเจนที่สุด และเพิกเฉยกับมันมากที่สุดเหมือนกัน
เกิดอะไรขึ้นข้างในตลับกรองของ หน้ากากกันสารเคมี?
ตลับกรองของ หน้ากากกันสารเคมี ส่วนใหญ่ทำงานด้วย ถ่านกัมมันต์ (Activated Carbon) ซึ่งเจ้าถ่านพวกนี้มีรูพรุนมหาศาล ทำหน้าที่เหมือนฟองน้ำที่คอย "ดูดซับ" ไอระเหยสารเคมีเอาไว้ แต่ฟองน้ำย่อมมีวันเต็ม เมื่อรูพรุนทุกรูถูกจับจองด้วยโมเลกุลของสารเคมีแล้ว สารเคมีส่วนเกินก็จะหลุดรอด ทะลุผ่านตลับกรอง เข้าสู่จมูกของคุณโดยตรง
หรือ จมูกชินกลิ่น ไปแล้ว
มีเคสหนึ่งของช่างพ่นสีเฟอร์นิเจอร์ เขาใส่ หน้ากากกันสารเคมี ทำงานทุกวัน จนวันหนึ่งเขาเริ่มได้กลิ่นแลกเกอร์จางๆ แต่เขาบอกตัวเองว่า "อ๋อ คงเพราะวันนี้พ่นเยอะ กลิ่นมันเลยแรงทะลุเข้ามานิดหน่อย ปกติแหละ" นี่คือความเข้าใจผิดที่อันตรายมาก! สิ่งนี้ทางการแพทย์เรียกว่า Olfactory Fatigue หรือภาวะจมูกชินกลิ่น เมื่อคุณดมกลิ่นเดิมนานๆ สมองจะตัดการรับรู้นั้นออกไป ทำให้คุณคิดว่ากลิ่นมันจางลง ทั้งที่จริงๆ แล้วความเข้มข้นของสารพิษยังเท่าเดิม
กฎเหล็กคือ "ถ้าได้กลิ่น = เปลี่ยนทันที" แค่นี้เลยครับ ห้ามมีข้อต่อรอง ห้ามเสียดาย ถ้าคุณใส่ หน้ากากกันสารเคมี กระชับดีแล้ว แต่ยังได้กลิ่นน้ำยา กลิ่นสารระเหย หรือแม้แต่รสชาติแปลกๆ ในคอ นั่นแปลว่าตลับกรองของคุณหมดสภาพ 100% แล้วครับ โยนทิ้งสถานเดียว!
ความแตกต่างที่ต้องเข้าใจของ หน้ากากกันสารเคมี
เคยดู Star Wars ไหมครับ? ถ้าวันไหนที่คุณใส่ หน้ากากกันสารเคมี แล้วรู้สึกว่าตัวเองหายใจเสียงดัง ฟืด...ฟาด... เหมือน Darth Vader หรือรู้สึกเหนื่อยหอบ ทั้งที่แค่นั่งขัดกระดาษทรายอยู่เฉยๆ... นั่นไม่ใช่เรื่องปกติ หน้ากากกันสารเคมี หลายรุ่น มักจะมีแผ่นกรองฝุ่น (Pre-filter) แปะอยู่ด้านหน้าตลับกรองอีกที หน้าที่ของมันคือดักจับอนุภาค ฝุ่น ละอองสี ไม่ให้เข้าไปอุดตันในตลับถ่านเร็วเกินไป เมื่อแผ่นกรองฝุ่นนี้ตัน มันก็เหมือนคุณพยายามดูดชาไข่มุกผ่านหลอดที่โดนไข่มุกอุดรูอยู่ คุณต้องใช้แรงปอดมหาศาลในการดึงอากาศเข้ามา
หลายคนทนใช้เพราะคิดว่า หายใจลำบากแสดงว่ามันกรองละเอียดดี หยุดเลย! มันผิดครับ! การที่หายใจลำบากมากๆ จะทำให้เกิดความร้อนสะสมใน หน้ากากกันสารเคมี เหงื่อออก หน้าเป็นฝ้า และสุดท้ายคุณก็จะรำคาญจน "แอบถอดหน้ากาก" เพื่อสูดอากาศหายใจ และจังหวะนั้นแหละครับ ที่ปอดคุณจะรับสารเคมีไปเต็มๆ
- หายใจเข้าแล้วรู้สึกหนืดๆ เหมือนมีอะไรมาอุดจมูก?
- หน้ากากยุบตัวแรงมากผิดปกติเวลาสูดลมหายใจ?
- รู้สึกวิงเวียนศีรษะเร็วกว่าปกติ?
ถ้าใช่... เปลี่ยนแผ่นกรองฝุ่น (Pre-filter) ก่อนเลยครับ ถ้ายังไม่หาย ค่อยเปลี่ยนตลับกรองหลัก
เสียงเขย่าของ หน้ากากกันสารเคมี เป็นเหตุ
ข้อนี้เป็นทริคเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ช่างเล่าให้ฟัง ลองถอดตลับกรองของ หน้ากากกันสารเคมี ออกมา ถือไว้ข้างหู แล้วลอง "เขย่า" เบาๆ ดูครับ ฟังเสียงให้ดี ถ้าเสียงเงียบกริบ หรือมีเสียงทรายแน่นๆ ปลอดภัย แต่ถ้าได้กินเสียงก๊อกแก๊ก เหมือนมีเม็ดทรายวิ่งไปมาหลวมๆ อันตราย! ภายในตลับกรอง มันคือเม็ดถ่านเล็กๆ ที่ถูกอัดแน่น เพื่อบังคับให้อากาศต้องซอกซอนผ่านรูพรุนของถ่านเพื่อกรองสารพิษ
ถ้าคุณทำตลับกรองตกกระแทกพื้น หรือใช้มานานจนโครงสร้างภายในเสื่อมสภาพ จนเม็ดถ่านเริ่มหลวม มันจะเกิดสิ่งที่เรียกว่า "ทางด่วนอากาศ" มันจะไหลผ่านช่องว่างที่หลวมๆ นั้นแทนที่จะไหลผ่านเม็ดถ่าน เท่ากับว่าคุณกำลังสูดอากาศที่ไม่ผ่านการกรองเข้าปอดเต็มๆ โดยที่หน้ากากภายนอกดูปกติดีทุกอย่าง
เมื่อซิลิโคนหมดใจ... หน้ากากกันสารเคมี ก็หมดสภาพ
เรามักโฟกัสแต่ ตลับกรอง จนลืมดู ตัวหน้ากาก ไปซ่ะล่ะ หน้ากากกันสารเคมี ส่วนใหญ่ทำจากซิลิโคน หรือยางสังเคราะห์ เพื่อให้มีความยืดหยุ่น เกาะแนบสนิทไปกับรูปหน้าของผู้สวมใส่ แต่ศัตรูตัวฉกาจของวัสดุพวกนี้คือ เหงื่อ, น้ำมันบนใบหน้า, แสง UV, และการเก็บรักษาที่ผิดวิธี ลองหยิบหน้ากากของคุณมาส่องไฟดูชัดๆ ครับ
- รอยแตกลายงา : โดยเฉพาะบริเวณขอบจมูกและคาง ถ้าเจอรอยแตกแม้นิดเดียว อากาศเสียจะรั่วเข้าทางนั้น
- ความแข็งกระด้าง : ลองเอานิ้วจิ้มดู ซิลิโคนที่ดีต้องนุ่มคืนตัว ถ้าจิ้มแล้วแข็งโป๊ก หรือกรอบเหมือนพลาสติกเก่าๆ แสดงว่ามันหมดสภาพแล้ว มันจะไม่สามารถซีล (Seal) เข้ากับหน้าคุณได้สนิทอีกต่อไป
- สายรัดย้วย : สายรัดศีรษะที่ยืดจนย้วย จะทำให้หน้ากากเลื่อนหลุดเวลาคุณขยับหน้า หรือก้มเงย ทำให้เกิดช่องว่าง
เราเองเคยเจอเคสคนที่ หน้ากากกันสารเคมี แข็งจนบาดหน้า ใส่แล้วเจ็บ ก็เลยคลายสายรัดให้หลวมลงเพื่อลดความเจ็บ ผลลัพธ์คือ? หน้ากากอ้าออกทุกครั้งที่พูดหรือหันหน้า สารเคมีเข้าเต็มๆ ครับ
อย่าลืมดูวันหมดอายุของ หน้ากากกันสารเคมี
มาถึงข้อสุดท้ายที่หลายๆคนมักสับสนกันที่สุด ตลับกรองมีวันหมดอายุไหม? คำตอบคือ มีครับ และมี 2 แบบด้วยที่ต้องดู!
- ดูที่ซองบรรจุภัณฑ์ครับ แม้คุณจะยังไม่แกะซองเลย เก็บไว้อย่างดีในตู้ แต่ถ้ามันเกินวันที่ระบุไว้ (Use by...) ประสิทธิภาพของสารเคมีข้างในก็เสื่อมถอยไปตามกาลเวลา ปกติจะอยู่ที่ 3-5 ปีจากวันผลิต ถ้าเจอของลดราคาแรงๆ เช็คปีผลิตก่อนเลยครับ
- อายุหลังแกะซอง นี่คือจุดตาย! ทันทีที่คุณ "ฉีกซอง" ออกมา ตลับกรองจะเริ่มทำงานทันที... ใช่ครับ อ่านไม่ผิด มันเริ่มทำงานทันทีแม้คุณจะวางไว้เฉยๆ! ถ่านกัมมันต์จะดูดซับความชื้นและไอระเหยในอากาศตลอดเวลา ถ้าคุณแกะออกมาวางทิ้งไว้บนโต๊ะเฉยๆ ผ่านไป 1 เดือน มาใช้อีกที มันอาจจะ "ตัน" ไปแล้วก็ได้โดยที่คุณยังไม่ได้ใส่ทำงานเลย
- กฎของถุงซิปล็อก หลังใช้งานเสร็จทุกครั้ง ให้ถอดตลับกรอง ใส่ถุงซิปล็อก แล้วรีดอากาศออกให้หมดก่อนปิดปากถุง เพื่อหยุดการทำงานของมัน ถ้าทำแบบนี้ คุณอาจยืดอายุการใช้งานจาก 1 สัปดาห์ เป็น 1-2 เดือนได้ (ขึ้นอยู่กับความถี่ในการใช้งาน)
> เลือก หน้ากากกันสารเคมี ดูจากอะไรบ้าง? รหัสไส้กรองคืออะไร?
ดูแล หน้ากากกันสารเคมี คู่ใจ ให้ใช้ได้นานๆ
ก่อนจากกัน ขอฝาก วิธีดูแลรักษา ให้คุณเซฟเก็บไว้ทำตามได้เลย รับรองว่าหน้ากากจะอยู่ปกป้องคุณไปได้อีกยาวๆ ครับ
- อย่าลืมถอดตลับก่อนนะ! กฎเหล็กคือ "ตลับกรองห้ามโดนน้ำเด็ดขาด" ให้ถอดเก็บไว้ในที่แห้งก่อนเลยครับ ส่วนตัวหน้ากากล้างได้สบายมาก แค่ใช้น้ำเปล่าผสมสบู่เหลวอ่อนๆ ถูเบาๆ ล้างคราฃบเหงื่อไคลก็สะอาดวิ้งแล้ว
- แอลกอฮอล์... พักก่อน รู้ว่าอยากฆ่าเชื้อ แต่ใจเย็นก่อนครับ! การเอาแอลกอฮอล์มาเช็ดซิลิโคนบ่อยๆ จะทำให้ "ยางเสื่อมและแข็งโป๊ก" ไวมาก แนะนำให้ใช้ทิชชู่เปียกหรือแผ่นเช็ดสำหรับอุปกรณ์ Safety โดยเฉพาะดีกว่าครับ ถนอมของกว่าเยอะ
- อย่าเอา หน้ากากอนามัย ไปตากแดดแรงๆ เดี๋ยวจะกรอบเกรียมซะก่อน แค่วางผึ่งลมไว้ในที่ร่ม อากาศถ่ายเทสะดวก ให้แห้งสนิทก็เพียงพอแล้วครับ
- กันลืม! จดไว้หน่อย ไม่ต้องมานั่งเดาให้ปวดหัวครับ หาปากกาเมจิกเขียน "วันที่เริ่มแกะใช้" แปะไว้ข้างตลับกรองเลย ง่ายๆ แค่นี้ก็รู้จังหวะเปลี่ยนตลับใหม่ได้เป๊ะ ไม่เปลืองตังค์เปลี่ยนก่อนเวลา และไม่เสี่ยงใช้ของหมดอายุด้วยครับ
เลือก หน้ากากกันสารเคมี ให้เหมาะกับการใช้งาน