Customers Also Purchased
เลื่อยสายพาน ตั้งโต๊ะในร้านเฟอร์นิเจอร์เล็ก ๆ ใช้ผ่าไม้และตัดโค้งมาทุกวัน วันหนึ่งใบเริ่มเดินไม่นิ่ง มีเสียงแตะตลับลูกปืนรองใบดังเป็นจังหวะ ตัดไม้ตามเส้นตรงแล้วใบดึงออกข้างจนต้องคอยบิดไม้ตาม บางครั้งใบหลุดออกจากล้อกลางงานพร้อมเสียงดังจนคนในร้านสะดุ้ง
ใบหลุดบ่อย แปลว่าใบไม่ดี หรือล้อเลื่อยสายพาน เสีย หรือเปล่า? ความจริงแล้ว ส่วนใหญ่อาการใบหลุดราง ใบเดินไม่นิ่ง และตัดเบี้ยว มักมาจากการตั้งเครื่องที่ไม่ครบ ทั้งความตึงใบ แนวใบบนล้อ และตัวประคองใบ ซึ่งต้องตั้งใหม่ทุกครั้งที่เปลี่ยนใบ
เพราะงั้น เรามาดูการตั้งเลื่อยสายพานทีละขั้น ตั้งแต่ความตึง แนวใบ ตัวประคองใบ ไปจนถึงการแก้ใบดึงออกข้าง รวมถึงจุดที่ควรหยุดใช้ และเปลี่ยนชิ้นส่วนแทนการฝืนใช้จนปัญหาบานปลาย
เลื่อยสายพาน ใบหลุดรางได้ ทั้งที่วิ่งอยู่บนล้อ
ใบของ เลื่อยสายพาน เป็นแถบเหล็กบางที่เชื่อมปลายเป็นวง วิ่งอยู่บนล้อบนและล้อล่าง ผิวล้อมักมียางหุ้มและโค้งนูนเล็กน้อยตรงกลาง ใบจึงมีแนวโน้มวิ่งอยู่บนสันโค้งนั้นเอง ล้อบนปรับได้สองทาง คือยกขึ้นลงเพื่อตั้งความตึง และเอียงหน้าหลังเพื่อตั้งแนวใบให้อยู่ตรงจุดที่ต้องการบนล้อ
เมื่อความตึงน้อยเกินไป ใบจะไม่แนบล้อพอ แรงดันจากการป้อนไม้จะดันใบถอยไปด้านหลังจนหลุด เมื่อแนวใบไม่ตรง ใบจะค่อย ๆ ไต่ไปทางขอบล้อทุกรอบ ส่วนตัวประคองใบด้านข้าง และลูกปืนรองด้านหลังที่ตั้งห่างเกินไป จะปล่อยให้ใบบิดและถอยหลังได้ระหว่างตัด
ลองเทียบกับโซ่จักรยาน ถ้าหย่อนเกินไป หรือเฟืองหน้าหลังไม่อยู่แนวเดียวกัน โซ่ก็หลุดได้ แม้โซ่จะใหม่
เลื่อยสายพาน จะตัดตรงและใบไม่หลุด เมื่อใบตึงพอ วิ่งตรงแนวบนล้อ และมีตัวประคองคอยกันไม่ให้ใบบิดหรือถอยหลังในจังหวะตัด

ตั้งความตึงใบ เลื่อยสายพาน ตามความกว้างใบ ไม่ใช่ตามความรู้สึก
ความตึงที่น้อยเกินไปทำให้ใบ เลื่อยสายพาน สั่น ถอยหลังเวลาป้อนไม้ และหลุดง่าย แต่ความตึงที่มากเกินไปก็ทำให้ใบล้าและขาดเร็ว ลูกปืนล้อรับภาระหนัก
ใช้สเกลบนเครื่อง เป็นจุดเริ่ม
เลื่อยสายพาน หลายรุ่นมีสเกลบอกความตึงตามความกว้างใบอยู่ใต้ปุ่มปรับความตึง หลักคือถอดปลั๊กก่อน แล้วหมุนปุ่มจนเข็มชี้ตรงกับความกว้างของใบที่ใส่อยู่ สเกลบนเครื่องเป็นจุดเริ่มต้น ใบบางชนิดอาจต้องการความตึงต่างจากนี้ ให้ดูคำแนะนำของผู้ผลิตใบประกอบ
เช็กความตึงด้วยการกดด้านข้างใบ
เมื่อตั้งตามสเกลแล้ว ให้ยกตัวประคองใบด้านบนขึ้นสุด แล้วกดด้านข้างใบช่วงที่อยู่ระหว่างล้อบนกับโต๊ะเบา ๆ ใบที่ตึงพอจะแอ่นเพียงเล็กน้อยและกลับตรงทันที ถ้าใบแอ่นมากหรือเด้งกลับช้า ให้เพิ่มความตึงทีละน้อย ทั้งนี้ต้องถอดปลั๊กก่อนเอามือแตะใบทุกครั้ง
ตั้งแนวใบ เลื่อยสายพาน บนล้อ ให้ใบวิ่งตรงจุดเดิมทุกรอบ
หลังตั้งความตึงแล้ว ต้องตั้งแนวใบ เลื่อยสายพาน (Tracking) เพื่อให้ใบวิ่งอยู่ที่ตำแหน่งเดิมบนล้อตลอด ไม่ไต่ไปทางขอบล้อ
วิธีทำคือถอดปลั๊ก เปิดฝาครอบล้อ ถอยตัวประคองใบทั้งด้านข้างและลูกปืนด้านหลังออกจนไม่แตะใบ แล้วหมุนล้อบนด้วยมือช้า ๆ สังเกตว่าใบวิ่งอยู่ตรงไหนบนล้อ ถ้าใบไต่ไปทางขอบ ให้หมุนปุ่มปรับแนวเอียงล้อบนทีละน้อย แล้วหมุนล้อดูใหม่ จนใบวิ่งอยู่ตรงตำแหน่งที่คู่มือกำหนด ซึ่งมักอยู่กลางสันโค้งของล้อ เมื่อหมุนหลายรอบแล้วใบอยู่ที่เดิม จึงล็อกปุ่มปรับแนว
ปิดฝาครอบล้อให้เรียบร้อยก่อนเสียบปลั๊ก แล้วเปิด เลื่อยสายพาน สั้น ๆ เพื่อดูว่าใบยังวิ่งนิ่ง ถ้าต้องปรับเพิ่ม ให้ปิดเครื่อง รอล้อหยุดสนิท และถอดปลั๊กก่อนเปิดฝาครอบทุกครั้ง ห้ามปรับขณะล้อยังหมุน
ถ้ายังไม่คุ้นกับโครงสร้างล้อ และแกน อ่านพื้นฐานได้ที่ ตอบคำถาม เลื่อยสายพาน คืออะไร ใช้ทำอะไรบ้าง?
ตัวประคองใบ เลื่อยสายพาน ตั้งห่างเกิน ทำให้ใบบิดและถอยหลังตอนตัด
ตัวประคองใบด้านข้างของ เลื่อยสายพาน ทำหน้าที่กันไม่ให้ใบบิดไปซ้ายขวา ส่วนลูกปืนรองด้านหลังกันไม่ให้ใบถอยหลังเมื่อถูกไม้ดัน ถ้าตัวประคองอยู่ห่างเกินไป ใบจะบิดได้อิสระจนรอยตัดเป็นคลื่น และถ้าลูกปืนรองหลังอยู่ห่างเกิน ใบจะถอยไปจนหลุดจากล้อได้
ตั้งตัวประคองด้านข้าง
ถอดปลั๊กก่อน แล้วเลื่อนตัวประคองด้านข้างเข้าหาใบทั้งสองฝั่ง ให้ห่างจากผิวใบเพียงเล็กน้อยพอให้ใบวิ่งผ่านได้โดยไม่ถูกบีบ ตัวประคองต้องอยู่หลังร่องฟัน ไม่แตะฟันใบ เพราะถ้าแตะฟัน ฟันจะเสียและตัวประคองจะสึก ทำทั้งชุดบนและชุดใต้โต๊ะ
ตั้งลูกปืนรองด้านหลัง
เลื่อนลูกปืนรองหลังเข้ามาจนห่างจากสันหลังใบเล็กน้อย ตอนเครื่องเดินตัวเปล่า ลูกปืนไม่ควรหมุนตลอด แต่จะหมุนเมื่อเริ่มป้อนไม้ ถ้าลูกปืนหมุนตลอดแม้ไม่มีไม้ แปลว่าชิดเกินหรือแนวใบไม่ตรง
ลดชุดประคองด้านบนลงให้ใกล้ชิ้นงาน
ชุดประคองด้านบนของ เลื่อยสายพาน ควรลดลงให้อยู่เหนือผิวไม้เพียงเล็กน้อยทุกครั้งที่ตัด ใบที่ยื่นออกมายาวเกินไประหว่างชุดประคองกับไม้จะบิดง่าย และเป็นช่วงใบที่เปิดโล่งให้มือเข้าใกล้ได้
เลื่อยสายพาน ตัดตรงแล้วใบดึงออกข้าง แก้ที่ใบก่อน แล้วค่อยแก้ที่รั้ว
อาการใบ เลื่อยสายพาน ดึงออกข้างเมื่อผ่าตรง (Drift) ทำให้ต้องคอยบิดไม้ตามจนรอยตัดไม่ตรง สาเหตุมีทั้งที่ใบ และที่การตั้งเครื่อง

ใบทื่อหรือคลองฟันไม่เท่ากัน
ถ้าฟันด้านหนึ่งทื่อกว่าอีกด้าน หรือคลองฟันด้านหนึ่งเสียจากการตัดเจอตะปูหรือเศษหิน ใบจะดึงไปทางด้านที่ยังคมกว่า ทางแก้คือเปลี่ยนใบ หรือส่งใบที่ยังดีไปลับ
ใบราคาไม่กี่ร้อยบาทไม่คุ้มกับการเสียไม้ทั้งแผ่นและเสียเวลาคอยบิดไม้ แต่ก่อนเปลี่ยน ก็ควรทำความ รู้จัก ใบเลื่อยสายพาน แต่ละประเภท เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะสม?
ปรับรั้วตามแนวที่ใบตัดจริง
ถ้าใบคมและตั้งเครื่องครบแล้ว แต่ยังดึงไปทางเดิมเล็กน้อย ช่างหลายคนใช้วิธีวัดมุมที่ใบตัดจริง โดยตัดไม้ตามเส้นด้วยมือแล้วดูว่ามือต้องเอียงไม้ไปทางไหน จากนั้นตั้งรั้วให้เอียงตามมุมนั้น ถ้ารั้วรุ่นที่ใช้ปรับมุมได้ ส่วนการป้อนไม้เร็วเกินไปก็ทำให้ใบเบี่ยงได้ ให้ป้อนด้วยความเร็วที่ใบตัดได้เองโดยไม่ต้องดัน
ยางหุ้มล้อและลูกปืนสึก ทำให้ เลื่อยสายพาน ตั้งเท่าไหร่ก็ไม่นิ่ง
ถ้าตั้งความตึง แนวใบ และตัวประคองครบแล้ว แต่ใบยังเดินไม่นิ่ง ให้ดูที่ล้อของ เลื่อยสายพาน ยางหุ้มล้อที่แข็ง แตก ลอก หรือมีเศษขี้เลื่อยอัดเป็นก้อน ทำให้ผิวล้อไม่เรียบ ใบจึงกระโดดหรือไต่ไปมา ส่วนลูกปืนล้อที่สึกทำให้ล้อโยก ใบเดินส่ายตามไปด้วย
วิธีเช็กคือถอดปลั๊ก ถอดใบออก แล้วดูยางหุ้มล้อทั้งสองล้อ ใช้แปรงปัดขี้เลื่อยที่อัดอยู่ออก ถ้ายางแตกหรือลอก ให้เปลี่ยนยางหุ้มล้อที่ตรงรุ่น ลองจับขอบล้อแล้วโยกเบา ๆ ถ้าล้อขยับได้หรือหมุนแล้วมีเสียงครืด ลูกปืนล้ออาจสึก ให้ส่งศูนย์หรือช่างเปลี่ยน
ขั้นตอนตั้ง เลื่อยสายพาน หลังเปลี่ยนใบให้ปลอดภัย ก่อน ระหว่าง และหลังตั้ง
ก่อนตั้ง ถอดปลั๊กทุกครั้ง สวมถุงมือเมื่อจับใบเพราะฟันคม ใส่ใบให้ฟันชี้ลงหาโต๊ะในด้านที่หันเข้าหาคนใช้ เช็กว่าใบอยู่บนล้อทั้งสองล้อ แล้วถอยตัวประคองใบทุกตัวออกก่อน
ระหว่างตั้ง ตั้งความตึงตามความกว้างใบ หมุนล้อด้วยมือเพื่อตั้งแนวใบ แล้วค่อยเลื่อนตัวประคองด้านข้างและลูกปืนรองหลังเข้ามา ปิดฝาครอบล้อทุกบานก่อนเสียบปลั๊ก เปิดเครื่องสั้น ๆ เพื่อดู ยืนเยื้องออกจากแนวใบตอนเปิดเครื่องครั้งแรก
หลังตั้ง ลดชุดประคองบนให้ใกล้ผิวไม้ ลองตัดเศษไม้ก่อนงานจริง ใส่แว่นนิรภัย ใช้ไม้ดันชิ้นงานเมื่อมือต้องเข้าใกล้ใบ และถ้าคู่มือแนะนำให้คลายความตึงใบเมื่อไม่ได้ใช้นาน ให้ติดป้ายเตือนไว้ เพื่อให้คนต่อไปตั้งความตึงกลับก่อนเปิดเครื่อง
ถ้าอยากเข้าใจว่าความเร็วใบเกี่ยวกับงานยังไง อ่านต่อได้ที่ ความเร็วของ เลื่อยสายพาน ทำไมถึงระบุเป็นระยะทางต่อนาที?

สรุป: เลื่อยสายพาน ตัดตรงและใบไม่หลุด เมื่อใบตึงพอ วิ่งตรงแนว และมีตัวประคองคอยกัน
ใบหลุดราง ใบเดินไม่นิ่ง และตัดเบี้ยว ส่วนใหญ่ไม่ได้มาจาก เลื่อยสายพาน เสีย แต่มาจาก การตั้งเครื่องไม่ครบหลังเปลี่ยนใบ ไม่ว่าจะเป็นงานผ่าไม้หนาในร้านเฟอร์นิเจอร์ งานตัดโค้งชิ้นงานเล็ก หรืองานตัดไม้แปรรูปทั่วไป ลำดับการตั้งที่ถูกต้องช่วยให้ใบตัดตรงและอยู่ได้นาน
สิ่งที่ต้องทำคือตั้งความตึงตามความกว้างของใบ และเช็กด้วยการกดด้านข้าง ตั้งแนวใบด้วยการหมุนล้อด้วยมือจนใบวิ่งที่เดิม เลื่อนตัวประคองด้านข้างให้ชิดใบโดยไม่แตะฟัน ตั้งลูกปืนรองหลังให้ห่างใบเล็กน้อย ลดชุดประคองบนให้ใกล้ไม้ เปลี่ยนใบที่ทื่อข้างเดียว ปรับรั้วตามแนวที่ใบตัดจริง และเช็กยางหุ้มล้อกับลูกปืนล้อ
ถอดปลั๊กทุกครั้ง ก่อนจับใบ หรือปรับเครื่อง ปิดฝาครอบล้อก่อนเปิดเครื่อง ถ้าได้ยินเสียงคลิกเป็นจังหวะหรือเห็นรอยร้าวบนใบ ให้หยุด และเปลี่ยนใบใหม่ทันที
ถ้ากำลังมองหาเครื่อง หรือใบที่เหมาะกับงาน ดูได้ที่หมวด เลื่อยสายพาน ของ iToolmart
TH
English











