ใช้ สว่านโรตารี่ เจาะปูน เจอเหล็กเส้น ควรทำยังไงต่อ?

Customers Also Purchased

สว่านโรตารี่ ที่เจาะผนังคอนกรีตลงไปได้ครึ่งดอก แล้วเสียงเปลี่ยนจากเสียงตอกทุ้ม ๆ เป็นเสียงโลหะแหลม และเครื่องเริ่มกระชากในมือ เป็นสัญญาณที่ชัดเจนที่สุดว่าปลายดอกกำลังกระแทก เหล็กเส้นในเนื้อคอนกรีต จังหวะนี้ คือจุดที่ช่างหลายคนตัดสินใจ จากความเคยชินบอกให้กดต่อจนทะลุ

คำถามคือ กดสว่านโรตารี่ แรงขึ้นอีกหน่อยเดี๋ยวก็ผ่าน หรือควรเปลี่ยนดอกใหม่? จริง ๆ แล้ว ไม่ใช่ทั้งสองอย่าง ดอกเจาะปูนของสว่านโรตารี่นั้น ใช้ทุบหิน ไม่ได้ออกแบบมาให้ตัดเหล็ก การกดต่อมีแต่จะทำให้ปลายคาร์ไบด์บิ่น ดอกติด และเครื่องบิดข้อมือ และที่สำคัญกว่าเรื่องเครื่องมือ คือเหล็กเส้นเส้นนั้น อาจเป็นส่วนที่รับน้ำหนักของอาคารอยู่

ทำไม สว่านโรตารี่ เจาะคอนกรีตได้สบาย ถึงไม่ไปต่อ เพราะเหล็กเส้น?

เจาะลึกกลไก ของ สว่านโรตารี่ ระบบกระแทกแบบลูกสูบทำงานยังไง? ข้างในสว่านโรตารี่ มีลูกสูบที่อัดอากาศดันตัวตอกให้กระแทกท้ายดอกซ้ำ ๆ ในขณะที่ดอกหมุนช้า ๆ ปลายดอกที่เป็นเม็ดคาร์ไบด์แข็งจะทุบหินและทรายในคอนกรีตให้แตกเป็นผง แล้วร่องเกลียวของดอกพาผงออกมา กลไกนี้ได้ผลกับวัสดุที่แข็งแต่เปราะ ซึ่งแตกเมื่อโดนกระแทก

เหล็กเส้นตรงข้ามกัน เพราะเป็นวัสดุเหนียว เมื่อโดนกระแทก จะยุบตัวเล็กน้อย แล้วเด้งคืน ไม่แตกเป็นผง ปลายคาร์ไบด์ ถ้าทุบลงไปจะมีแต่ความร้อน และแรงสะท้อนกลับ เทียบได้กับการใช้ค้อนทุบก้อนอิฐกับทุบแผ่นยาง อิฐแตก แต่ยางเด้งค้อนกลับมาโดยไม่เสียหายอะไร สว่านกระแทกทั่วไปก็เจอปัญหาเดียวกัน เพียงแต่แรงกระแทกน้อยกว่า จึงมักหยุดเองก่อนจะเสียหายมาก

สว่านโรตารี่ ชนะคอนกรีตด้วยการทุบ แต่แพ้เหล็กเส้นเพราะทุบไม่แตก เมื่อเจอเหล็กจึงต้องหยุดทุบ แล้วตัดสินใจใหม่ว่าจะเลี่ยง หรือจะเปลี่ยนวิธี

ใช้ สว่านโรตารี่ เจาะปูน เจอเหล็กเส้น ควรทำยังไงต่อ

อ่านอาการก่อน ว่า สว่านโรตารี่ กำลังกระแทกอยู่บนเหล็กเส้น ไม่ใช่หินก้อนใหญ่

ในคอนกรีตอาจมีหินก้อนแข็งปนอยู่ และหินบางก้อนก็ทำให้ดอกช้าลงชั่วครู่ได้เหมือนกัน การแยกให้ออก ช่วยไม่ให้เราหยุดเจาะโดยไม่จำเป็น และไม่ให้ฝืนเจาะต่อเมื่อเป็นเหล็กจริง

  • เสียง และแรงสะท้อน หินแข็งให้เสียงตอกที่ยังทุ้ม และดอกยังค่อย ๆ จมลง ส่วนเหล็กให้เสียงแหลมเป็นโลหะ เครื่องอาจสั่นสะท้อนกลับมาที่มือแรงขึ้น และดอกหยุด อยู่ที่ความลึกเดิม
  • สิ่งที่ออกมาจากรู ผงคอนกรีต เป็นสีเทาด้าน ถ้าเห็นผงเป็นเกล็ดเงา หรือมีประกายไฟเล็ก ๆ ที่ปากรู แสดงว่าวัสดุที่พยายามเจาะ คือเหล็ก
  • ตำแหน่งที่เจาะ รูที่อยู่ใกล้มุมเสา ขอบคาน หรือแนวเดียวกับรูเก่าที่เคยเจอเหล็ก มีโอกาสเจอเหล็กเส้น สูงกว่ากลางผนัง

หยุดกระแทกทันที อย่ากด สว่านโรตารี่ แรงขึ้นเพื่อให้ทะลุ

เมื่อแน่ใจว่าเป็นเหล็ก ให้ปล่อยไก รอให้ดอกหยุด แล้วดึงดอกถอยออกจากรูตรง ๆ การกดต่อไม่ได้ทำให้เหล็กแตก แต่ทำให้ ปลายคาร์ไบด์บิ่น หรือหลุดจากตัวดอก ดอกร้อนจัดติดคารูจนดึงไม่ออก และเมื่อปลายดอกไปขัดกับขอบเหล็ก เครื่องจะหยุดหมุนแต่มอเตอร์ยังส่งแรงอยู่ ตัวเครื่องอาจบิดสวนทางกับดอกอย่างแรง

สว่านโรตารี่รุ่นใหม่หลายรุ่นมีคลัตช์นิรภัย หรือระบบตัดเมื่อดอกติด ช่วยลดแรงบิด ที่ส่งมาถึงข้อมือได้ แต่ไม่ได้ทำให้ปลอดภัยถ้าเรายังจับเครื่องมือเดียว ควร ใส่ด้ามจับข้างและจับสองมือทุกครั้งที่เจาะรูใหญ่หรือเจาะลึก รวมถึง ยืนให้มั่นคง และถ้าทำงานบนบันได ให้วางตำแหน่งตัว ที่ไม่ต้องรับแรงบิดด้วยการเอียงลำตัว

ถ้าดอกติดคารูแล้ว อย่ากระชากด้วยตัวเครื่อง ให้ถอดดอกออกจากหัวจับ แล้วค่อย ๆ หมุนดอกย้อนออกด้วยประแจ หรือคีมล็อก

ย้ายรูเล็กน้อย ทางแก้แรกเมื่อ สว่านโรตารี่ เจอเหล็กเส้น

เหล็กเส้นในผนัง และพื้นวางเป็นตะแกรง ที่มีระยะห่างสม่ำเสมอ การขยับตำแหน่งเจาะ ของสว่านโรตารี่ออกไปด้านข้างเล็กน้อยอาจพ้นเหล็กได้ทันที โดยไม่ต้องตัดอะไรเลย สำหรับงานยึดชั้นวาง ราวผ้าม่าน หรือตู้แขวน ระยะที่ขยับนี้ แทบไม่มีผลต่องาน

วิธีทำคือ เจาะรูนำด้วยดอกเล็กในตำแหน่งใหม่ก่อน ถ้าลงลึกได้ตามต้องการค่อยขยายเป็นขนาดจริง ส่วนรูเดิมที่เจอเหล็ก ให้เป่าฝุ่นออก แล้วอุดด้วยปูนซ่อมแซม หรือวัสดุอุดรูสำหรับคอนกรีต ไม่ให้ความชื้นเข้าไปถึงเหล็ก ถ้างานต้องการตำแหน่งตายตัว เช่น ขาตั้งเครื่องจักร ให้ปรับแผ่นเพลตหรือตัวยึดให้มีรูเผื่อเลือกตำแหน่งได้

การหลบเหล็กตั้งแต่ก่อนเจาะดีกว่าการหลบทีหลัง เครื่องสแกนผนังช่วยให้เห็นแนวเหล็กเส้น ท่อ และสายไฟก่อนลงดอก ทำเครื่องหมายแนวเหล็กไว้บนผนังด้วยดินสอ แล้วเลือกตำแหน่งรูระหว่างแนว

ถ้าต้องให้ สว่านโรตารี่ เจาะผ่านเหล็กเส้นจริง ต้องเปลี่ยนวิธีก่อน

บางงานย้ายรูไม่ได้ เช่น รูเดินท่อที่มีแนวตายตัว หรือรูพุกเคมีที่กำหนดตำแหน่งมาแล้ว กรณีนี้ต้องแยกเป็นสองเรื่อง คือใครอนุญาต และอาจต้องเปลี่ยนเครื่อง หรือเปลี่ยนจากดอก สว่านโรตารี่ ธรรมดา เป็นอย่างอื่น

ใช้ สว่านโรตารี่ เจาะปูน เจอเหล็กเส้น ควรทำยังไงต่อ

ต้องได้รับอนุญาตก่อน

เหล็กเส้นในเสา คาน และพื้นเป็นส่วน ที่รับแรงของโครงสร้าง การตัดเส้นใดเส้นหนึ่งอาจไม่มีผลอะไรเลย หรืออาจลดความแข็งแรง ตรงจุดสำคัญ คนที่ตอบได้คือ ช่างผู้เชี่ยวชาญ ที่รู้ และเห็นแบบของอาคาร ในอาคารชุด หรืออาคารเช่า อาจต้องขออนุญาตนิติบุคคล หรือเจ้าของอาคารตามระเบียบด้วย

ใช้เครื่องมือที่ทำมาตัดเหล็ก

อย่าใช้ดอกเจาะปูนกระแทกต่อ ให้ใช้ดอกสำหรับตัดผ่านเหล็กเส้นที่ทำมาใช้กับระบบหัวจับของสว่านโรตารี่ ในโหมดเจาะอย่างเดียวไม่กระแทก หรือ ใช้เครื่องคอริ่งกับดอกคอริ่งเพชรที่ตัดได้ทั้งคอนกรีตและเหล็กพร้อมกัน ห้ามใช้ดอกเจาะเหล็กธรรมดาในโหมดกระแทก เพราะดอกจะหักได้ทันที

พื้นคอนโด และอาคารที่ใช้ลวดอัดแรง ห้ามใช้ สว่านโรตารี่ เจาะเองโดยไม่ตรวจสอบก่อน

อาคารชุด และอาคารสมัยใหม่ ใช้พื้นคอนกรีตอัดแรงภายหลัง ซึ่งมีลวดเหล็กกล้า ที่ถูกดึงจนตึงด้วยแรงสูงมากวิ่งอยู่ในเนื้อพื้น ลวดนี้ต่างจากเหล็กเส้นทั่วไปโดยสิ้นเชิง ถ้าดอกเจาะไปโดน ลวดอาจขาดและดีดออกด้วยแรง ที่อันตรายถึงชีวิต และพื้นทั้งแผ่น อาจเสียกำลังรับน้ำหนัก

จากภายนอกเราแยกไม่ออกว่าพื้นที่อยู่ตรงหน้าเป็นพื้นแบบไหน ดังนั้น ทุกงานที่ต้องเจาะพื้นหรือเพดานในอาคารชุด ให้ตรวจสอบก่อนเสมอว่าเป็นพื้นชนิดไหน มีแบบแสดงแนวลวด หรือไม่ มีข้อกำหนดเรื่องความลึกที่เจาะได้อย่างไร ถ้าไม่มีคำตอบที่ชัดเจน ให้ใช้ เครื่องสแกนโครงสร้าง และมีวิศวกรรับรอง ไม่ใช่งานที่ควรลองเอง

ดอก สว่านโรตารี่ ที่เพิ่งชนเหล็กเส้นมา ยังใช้ต่อได้ไหม?

ใช้ต่อได้ถ้าปลายคาร์ไบด์ยังสมบูรณ์ ให้รอดอกเย็น แล้วส่องปลายดอกในที่สว่าง ขอบคมของเม็ดคาร์ไบด์ควรเป็นเหลี่ยมชัด ไม่บิ่น ไม่มีรอยร้าว และยังติดแน่นกับตัวดอก

ไม่ควรใช้ต่อเมื่อปลายบิ่น หรือมนข้างใดข้างหนึ่ง เม็ดคาร์ไบด์โยกได้ หรือหลุด หรือตัวดอกสว่านโรตารี่ งอจนหมุนแล้วส่าย ดอกที่บิ่นจะเจาะช้า ร้อนเร็ว และทำให้รูโตกว่าขนาด ซึ่งทำให้พุกจับไม่แน่น ดอกที่งอยังสั่นหัวจับและลูกปืนของสว่านโรตารี่ให้สึกเร็ว

อย่าเอาดอกที่บิ่นไปลับเองด้วยหินเจียรทั่วไป ความร้อนจากการเจียรทำให้คาร์ไบด์ร้าว และหลุดได้ระหว่างเจาะครั้งถัดไป ดอกเจาะปูนขนาดทั่วไปราคาไม่สูง เปลี่ยนใหม่คุ้มกว่า

อย่าละเลย สัญญาณที่ควรหยุดใช้ สว่านโรตารี่ ทันที ไม่ว่าจะเจอเหล็ก หรือไม่ เช่น ดอกโดนท่อหรือสายไฟ มีน้ำซึม ไฟตก หรือเบรกเกอร์ตัด มีควันหรือกลิ่นไหม้จากตัวเครื่อง หรือจาระบีไหลเยิ้มออกจากหัวเครื่อง และ ดอกติดในหัวจับจนถอดไม่ออก หรือหัวจับร้อนจัด

ใช้ สว่านโรตารี่ เจาะปูน เจอเหล็กเส้น ควรทำยังไงต่อ

สรุป

เมื่อ สว่านโรตารี่ เจาะไปเจอเหล็กเส้น การกดแรงขึ้นไม่ใช่คำตอบ เพราะดอกเจาะปูนทุบเหล็กไม่แตก ไม่ว่าจะเป็นงานเจาะผนังแขวนตู้ งานเจาะพื้นยึดขาเครื่อง หรืองานเจาะคานเดินท่อ สิ่งที่เกิดขึ้นคือดอกบิ่น ดอกติด และเครื่องบิดข้อมือ

สิ่งที่ควรทำคือ การอ่านอาการให้ออกจากเสียง แรงสะท้อน และผงที่ออกมา ปล่อยไก และดึงดอกถอยออกตรง ๆ จับสว่านโรตารี่สองมือพร้อมด้ามจับข้างเสมอ ขยับรูไปเล็กน้อย แล้วเจาะรูนำ อุดรูเดิม ใช้เครื่องสแกนผนังหาแนวเหล็กก่อนเจาะครั้งต่อไป และถ้าต้องผ่านเหล็กจริง ให้ใช้ดอกตัดเหล็กเส้นหรือเครื่องคอริ่ง หลังรับรองได้ว่าปลอดภัย

สิ่งสำคัญที่สุดคือ เหล็กในเสา คาน และพื้นเป็นของโครงสร้าง การตัดต้องผ่านวิศวกร และพื้นอาคารชุด ต้องถามนิติบุคคลก่อนเจาะทุกครั้ง ถ้าดอกโดนสายไฟ หรือท่อ ให้ตัดไฟ หรือปิดน้ำแล้วเรียกช่าง ส่วนดอกที่ปลายคาร์ไบด์บิ่นแล้ว ไม่ควรใช้ต่อ ให้ทิ้งได้เลย 

ถ้ายังไม่มีอะไรช่วยดูแนวเหล็กก่อนเจาะ ลองดูหมวดเครื่องสแกนผนัง และหมวด สว่านโรตารี่ คู่กัน