TH
English
Customers Also Purchased
ลองนึกภาพ ว่าเรากำลังตัดท่อเหล็กเก่าออกจากผนังด้วยเลื่อยชัก ตัดไปได้ครึ่งทาง เครื่องเริ่มสะบัดแรงจนมือชา พอดึงออกมาดู ใบเลื่อยชัก ที่เพิ่งแกะซองงอเป็นรูปตัวเอส หยิบใบใหม่มาเปลี่ยน ตัดต่อได้ไม่ถึงนาที ก็งออีกใบ
ความคิดแรกอาจเป็น ใบยี่ห้อนี้ไม่ดี หรือเรากำลังฝืนใช้กับงานที่ไม่เหมาะ? แต่ความจริงแล้ว ถ้าใบงอติดกันสองสามใบในงานเดียว ปัญหามักไม่ได้อยู่ที่ใบ
ใบเลื่อยชักงอ หัก หรือหลุดจากเครื่อง ส่วนใหญ่มาจากวิธีจับเครื่อง การวางฐาน และสภาพชิ้นงาน ซึ่งแก้ได้โดยไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม บทความนี้จะไล่ทีละสาเหตุ พร้อมบอกว่าใบเลื่อยชักแบบไหนที่ไม่ควรฝืนใช้ต่อ
ทำไม ใบเลื่อยชัก ถึงงอง่ายกว่าใบเลื่อยชนิดอื่น?
ใบเลื่อยวงเดือนเป็นแผ่นกลมที่ยึดตรงกลาง ใบเลื่อยสายพานถูกดึงตึงทั้งสองด้าน แต่ใบเลื่อยชักเป็นแผ่นเหล็กบางยาวที่ถูกจับไว้แค่ปลายเดียว ปลายอีกด้านลอยอิสระ และต้องวิ่งเข้าออกหลายพันครั้งต่อนาที ซึ่งเป็น อีกหนึ่งสาเหตุ ที่ ใบเลื่อยชัก ทื่อเร็ว ด้วย
โครงสร้างแบบนี้ทำให้ใบเลื่อยชักรับแรงดึงได้ดี แต่รับแรงดันจากปลาย และแรงบิดด้านข้างได้น้อยมาก จังหวะที่เครื่องดึงใบเข้าหาตัว ฟันจะกินเนื้องาน และดึงใบให้ตรง ส่วนจังหวะที่เครื่องดันใบออก ถ้าปลายใบไปยันกับอะไรสักอย่าง ใบจะโก่งได้ทันที เกือบทุกสาเหตุ จะวนกลับมาที่เรื่องเดียวกัน คือมีอะไรบางอย่างไปขวาง หรือบิดใบในจังหวะดันออก
ไม่กดฐานเครื่องแนบชิ้นงาน คือสาเหตุแรกที่ทำให้ ใบเลื่อยชัก งอ
ฐานเครื่อง หรือแป้นเหล็กที่อยู่รอบโคนใบ ไม่ได้มีไว้กันใบโดนมือ หน้าที่จริงคือเป็นจุดยันระหว่างเครื่องกับชิ้นงาน เมื่อกดฐานแนบกับงาน แรงชักของเครื่องจะถูกส่งไปที่ฟันเลื่อย
ถ้าฐานลอย แรงทั้งหมดจะกลายเป็นการเขย่าเครื่อง และชิ้นงานแทน ใบเลื่อยชัก จะสะบัดไปมาในร่องตัดและโก่งงอในไม่กี่วินาที
วิธีแก้ คือ วางฐานแนบชิ้นงานก่อนบีบไก แล้วกดค้างไว้ตลอดการตัด ไม่ต้องกดแรงที่ตัวใบ ให้กดที่ฐาน ถ้าตัดท่อกลม หรือชิ้นงานโค้งที่ฐานแนบไม่สนิท ให้หามุมที่ฐานสัมผัสได้มากที่สุด และลดความเร็วลง
เลื่อยชักหลายรุ่นเลื่อนฐานเข้าออกได้ ปุ่มนี้มีประโยชน์สองอย่าง คือปรับระยะที่ปลายใบยื่นพ้นชิ้นงาน และขยับให้ฟันช่วงที่ยังคมมาอยู่ตรงเนื้องาน แทนที่จะใช้ฟันช่วงเดิมซ้ำจนสึก อีกเรื่องที่เกี่ยวกับฐาน คือการเริ่มตัด อย่าบีบไกทั้งที่ปลายใบจิ้มอยู่กับชิ้นงาน ให้ฐานแตะงานก่อน ปล่อยให้ใบเริ่มวิ่ง แล้วค่อยเอียงใบเข้าหางาน
ปลาย ใบเลื่อยชัก หลุดจากร่องตัด แล้วกระแทกกลับเข้าชิ้นงาน
นี่คือสาเหตุที่คนใช้ มักไม่รู้ตัว ถ้าใบเลื่อยชักสั้นเกินไป เมื่อเทียบกับความหนาของชิ้นงาน จังหวะที่เครื่องดึงใบกลับ ปลายใบจะถอยพ้นออกมาจากร่องตัด และในจังหวะดันออกถัดมา ปลายใบอาจไม่กลับเข้าร่องเดิม แต่ไปชนกับผิวงานแทน แรงดันทั้งหมดของเครื่อง จึงอัดลงบนใบที่ยันอยู่ ใบจะงอพับ และบางครั้งหักตรงโคนได้
หลักคือ ปลายใบต้องยื่นพ้นอีกฝั่งของชิ้นงานตลอดเวลา แม้ในจังหวะที่ใบถอยกลับสุด ถ้าตัดชิ้นงานหนา แล้วใบที่มีอยู่สั้นไป ให้หยุดแล้วเปลี่ยนใบ อย่าพยายามโยกเครื่องช่วย
ในทางกลับกัน ใบเลื่อยชักที่ยาวเกินงานมากก็มีปัญหา ปลายที่ยื่นเลยออกไปไกลจะแกว่ง และฟาดกับของที่อยู่ด้านหลัง จึงไม่ควรใช้ใบยาวสุดที่มีกับทุกงาน
ร่องตัดบีบ และชิ้นงานที่ไม่ได้ยึด ทำให้ ใบเลื่อยชัก ติดแล้วหัก
ชิ้นงานที่ยาว และไม่มีอะไรรองรับจะห้อยลงเมื่อตัดไปได้ครึ่งทาง ร่องตัดจะหุบเข้าหากันและหนีบใบเลื่อยชักไว้ เครื่องยังคงชักต่อ แต่ใบขยับไม่ได้ ผลคือเครื่องกระตุกทั้งตัว และใบรับแรงบิดจนงอหรือหัก
ทางแก้ คือจัดจุดรองรับให้ร่องตัดอ้าออก ไม่ใช่หุบเข้า ตัดด้านที่ปลายชิ้นงานห้อยอิสระ และยึดชิ้นงานให้แน่นด้วยแคลมป์ ท่อ หรือไม้ที่ดิ้นได้ตามจังหวะชัก จะกินแรงของเครื่องไปเกือบหมด และทำให้ใบสะบัดเหมือนกรณีฐานลอย งานตัดกิ่งไม้ก็เข้าข่ายเดียวกัน กิ่งที่ตัดจากด้านบนจะหุบหนีบใบเมื่อใกล้ขาด ให้เปิดร่องจากด้านล่าง ก่อนเล็กน้อย
ถ้าใบติดกลางงาน ให้ปล่อยไกทันที รอจนใบหยุดสนิท แล้วค่อยขยับชิ้นงาน ให้ร่องอ้า ไม่บีบไกเร่ง และไม่โยกเครื่องไปด้านข้าง เพราะนั่นคือท่าที่ทำให้ใบเลื่อยชักหักบ่อยที่สุด
บิดเครื่องเพื่อเลี้ยวแนวตัด ทำให้ ใบเลื่อยชัก รับแรง ที่มันไม่ได้ออกแบบมา
เลื่อยชักตัดโค้งได้บ้าง เมื่อใช้ใบแคบ แต่ไม่ใช่เครื่องมือสำหรับเลี้ยวหักมุม เมื่อแนวตัดเบี้ยวแล้วพยายามบิดเครื่องดึงกลับ ใบเลื่อยชักจะบิดอยู่ในร่อง ที่แคบเท่าความหนาของตัวเอง ใบจะร้อนเร็ว ฝืด และงอตามแนวบิด
ถ้าแนวตัดเพี้ยน ให้ถอยใบออกมา แล้วเริ่มใหม่จากจุดที่ยังตรง หรือเปิดร่องใหม่จากอีกด้าน เสียเวลากว่าเล็กน้อย แต่ไม่เสียใบ
ความเร็ว และแรงกดที่มากเกิน ทำให้ ใบเลื่อยชัก ร้อนจนอ่อนตัว และงอ
เหล็กที่ร้อนจัดจะอ่อนลง ใบเลื่อยชักก็เช่นกัน การตัดโลหะด้วยความเร็วสูงสุดพร้อมกับกดแรง ทำให้ฟัน และตัวใบร้อนเร็วมาก ใบที่ร้อนจะเสียความแข็ง และงอได้ด้วยแรงที่ปกติมันรับไหว
เมื่อตัดเหล็กหรือสแตนเลส ให้ลดความเร็วลง ปล่อยให้ฟันทำงานโดยไม่ต้องกดช่วย และหยุดพักเป็นช่วงเมื่อเห็นใบเริ่มเปลี่ยนสี งานเหล็กหนา ควรหยดน้ำมันหล่อเย็นช่วย ส่วนระบบชักแบบวงโคจร ถ้าเครื่องมี ให้ปิดเมื่อตัดโลหะ เพราะระบบนี้ออกแบบมาเพื่อให้ตัดไม้เร็วขึ้น และจะทำให้ใบกระแทกกับโลหะแรงกว่าที่จำเป็น
ปลาย ใบเลื่อยชัก ชนของแข็งหลังชิ้นงานที่มองไม่เห็น
งานรื้อถอนมักตัดเข้าไปในที่ที่มองไม่เห็นอีกด้าน เช่น ผนัง พื้นไม้ หรือวงกบ ปลายใบที่ยื่นเลยไปอาจชนเสาปูน โครงเหล็ก หรือพื้นคอนกรีต ทุกจังหวะดันออกจึงเท่ากับเอาปลายใบไปกระแทกของแข็ง
ก่อนตัดให้ดูอีกด้าน เท่าที่ทำได้ และกะระยะ ใบเลื่อยชัก ให้ยื่นพ้นชิ้นงานเล็กน้อย
เรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวกับใบอย่างเดียว หลังผนังอาจมีสายไฟหรือท่อน้ำ ถ้าไม่แน่ใจว่าด้านหลังมีอะไร ให้ตัดไฟวงจรนั้นก่อน และถ้าเป็นผนังที่มีงานระบบเดินอยู่ ควรให้ช่างไฟหรือช่างประปาตรวจตำแหน่งก่อนลงมือ
ใบเลื่อยชัก หลุดจากตัวล็อก เช็กที่เครื่อง ก่อนโทษใบ
ใบเลื่อยชัก ที่หลุดออกมากลางงาน มักมาจากสามเรื่อง คือ
- ใส่ไม่สุด ต้องดันโคนใบเข้าไปจนสุดแล้วปล่อยตัวล็อก จากนั้นดึงใบแรง ๆ หนึ่งครั้งเพื่อทดสอบทุกครั้งที่เปลี่ยนใบ
- มีเศษไม้ ฝุ่นปูน หรือเศษเหล็กอัดอยู่ในช่องล็อก ทำให้สลักจับรูที่โคนใบไม่เต็ม ให้เป่าหรือเคาะออกก่อนใส่ใบใหม่
- โคนใบสึกหรือรูที่โคนบานจากการใช้งานหนัก ใบแบบนี้ควรทิ้ง
ถ้าทำครบแล้วใบใหม่ยังหลุดซ้ำ แสดงว่าตัวล็อกของเครื่องสึก หรือสปริงล้า อย่าแก้เองด้วยการเอาลวดมัด หรืองัดตัวล็อก ให้ส่งศูนย์ เพราะใบที่หลุดขณะเครื่องชักอยู่ อาจพุ่งออกมาได้
ทุกครั้งที่จับใบ ให้ถอดปลั๊กหรือถอดแบตเตอรี่ก่อน และระวังความร้อน ใบที่เพิ่งตัดเหล็กเสร็จร้อนพอจะลวกมือได้
อ่านอาการ จากตำแหน่งที่ ใบเลื่อยชัก เสียหาย จะรู้สาเหตุเร็วขึ้น
ถ้างอเฉพาะช่วงปลาย มักมาจากปลายใบหลุดร่องหรือชนของแข็งด้านหลัง ถ้าโก่งเป็นแนวยาวทั้งใบ ให้สงสัยฐานเครื่อง ที่ลอย หรือชิ้นงานดิ้น ถ้าบิดเป็นเกลียว แปลว่ามีการบิดเครื่องเพื่อเลี้ยวแนวตัด ถ้าหักใกล้โคน มักเกิดจากใบติดในร่องแล้วโยกเครื่องไปด้านข้าง ถ้ามีแถบสีน้ำเงิน หรือม่วง สาเหตุคือความร้อนจากความเร็ว และแรงกด และถ้าหลุดออกมาทั้งใบโดยไม่เสียรูป ให้ไปดูที่ตัวล็อก
เก็บใบที่เสียไว้ดูก่อนทิ้ง จะช่วยให้รู้ว่าควรปรับตรงไหนในงานครั้งต่อไป
ใบเลื่อยชัก ที่งอแล้ว ดัดกลับมาใช้ต่อได้ไหม?
คำตอบขึ้นกับลักษณะการงอ ถ้าใบเลื่อยชักโก่งเป็นแนวโค้งยาวเล็กน้อย ไม่มีรอยพับ ดัดกลับด้วยมือให้ตรงแ ล้วใช้ต่อกับงานรื้อถอน หรืองานหยาบได้ ใบส่วนใหญ่ทำมาให้ยืดหยุ่นพอสมควรอยู่แล้ว แต่อย่าคาดหวังแนวตัด ที่ตรงเหมือนเดิม
ถ้าใบงอแบบหักพับเป็นมุม มีรอยย่นที่เนื้อเหล็ก หรือเคยดัดกลับมาแล้วงอซ้ำที่จุดเดิม ไม่ควรใช้ต่อ เนื้อเหล็กตรงรอยพับล้าแล้ว และมักจะหักตรงนั้น ในครั้งต่อไป การดัดใบด้วยค้อน หรือคีมบนรอยพับยิ่งทำให้จุดนั้นอ่อนลง ใบราคาไม่กี่สิบบาท ไม่คุ้มกับความเสี่ยง ที่เศษใบจะกระเด็น
สัญญาณว่า ควรหยุดใช้ ใบเลื่อยชัก ใบนั้นทันที
ทิ้งใบเลื่อยชักเมื่อเห็นรอยร้าวไม่ว่าจะเล็กแค่ไหน โดยเฉพาะบริเวณโคน และร่องฟัน เมื่อฟันหลุดหรือบิ่นติดกันหลายซี่ เมื่อใบเปลี่ยนสีเป็นน้ำเงินหรือม่วงจากความร้อนเป็นแถบยาว และเมื่อรูหรือบ่าที่โคนใบสึกจนล็อกแล้วยังขยับได้
ส่วนตัวผู้ใช้ ให้หยุดงานเมื่อเครื่องสะบัดจนคุมไม่อยู่ และหาสาเหตุก่อนตัดต่อ ใส่แว่นนิรภัยทุกครั้ง เพราะ ใบเลื่อยชัก ที่หักมักหักเป็นชิ้นเล็ก และกระเด็นเร็ว
สรุป: ใบเลื่อยชัก จะอยู่ได้นาน ถ้าไม่มีอะไรขวาง ในจังหวะดันออก
ใบเลื่อยชักงอ และหักเพราะถูกดัน หรือบิดในแบบที่ไม่สามารถรับได้ เพราะฉนั้น ควรกดฐานแนบชิ้นงาน ให้ปลายใบพ้นอีกฝั่งตลอด ยึดชิ้นงานให้ร่องตัดอ้า ไม่บิดเครื่องเพื่อเลี้ยว และรู้ว่าหลังชิ้นงานมีอะไร ทำทั้งหมดนี้ได้ก็ลดปัญหาส่วนใหญ่ลงไปได้เยอะแล้ว ส่วนใบที่ร้าว หรือพับเป็นมุม ให้ทิ้งโดยไม่ต้องเสียดาย
ถ้ากำลังมองหาใบสำรอง หรืออยากดูอุปกรณ์เลื่อยชักอื่น ๆ เข้าไปดูในหมวด ใบเลื่อยชัก ได้เลย