ล้าง อุปกรณ์เซฟตี้ ด้วยน้ํายาทําความสะอาดทั่วไปได้ไหม?

รองเท้าผ้าใบนิรภัย JOGGER MODULO S1PS LOW หุ้มส้น หัวรองเท้านาโนคาร์บอน เบอร์ 35

1,710 บาท

รองเท้าผ้าใบนิรภัย JOGGER MODULO S1PS LOW หุ้มส้น หัวรองเท้านาโนคาร์บอน เบอร์ 35-48

1,670 บาท

Ear Muff ครอบหู YAMADA รุ่น EM301A

270 บาท

Ear Muff ครอบหู YAMADA รุ่น EM301B

220 บาท

Ear Muff ติดหมวกนิรภัย YAMADA รุ่น EM187

330 บาท

SET แว่นตา YAMADA รุ่น YS-301 พร้อมสายคล้อง

165 บาท

หลังเลิกงาน วางหมวกนิรภัย แว่นเซฟตี้ และหน้ากากไว้บนโต๊ะ ทั้งฝุ่น เหงื่อ และคราบสกปรกติดอยู่เต็มอุปกรณ์เซฟตี้ เหล่านี้เต็มไปหมด สิ่งที่ดูเหมือนง่ายที่สุดคือหยิบน้ํายาทําความสะอาดที่มีอยู่ในบ้านมาเช็ดทั้งหมดพร้อมกัน เพราะคิดว่า แค่ล้างให้สะอาดก็น่าจะพอ

แต่หลังจากทําแบบนั้นอยู่หลายครั้ง แว่นนิรภัยเริ่มเป็นฝ้า ผิวพลาสติกของหมวกเริ่มด้าน และชิ้นส่วนยางบางจุดแข็งกว่าปกติ ปัญหาอาจไม่ได้เกิดจากคุณภาพของ อุปกรณ์เซฟตี้ แต่เกิดจาก "น้ํายาที่ใช้ทําความสะอาด" ต่างหาก! คําถามจึงไม่ใช่เพียงว่า อุปกรณ์เซฟตี้ ล้างได้ไหม? แต่ต้องถามต่อว่าล้างด้วยอะไร?เพราะอุปกรณ์แต่ละชนิดผลิตจากวัสดุและสารเคลือบแตกต่างกัน น้ํายาที่ใช้กับพื้น โต๊ะ หรือห้องน้ําได้ดี อาจไม่เหมาะกับ อุปกรณ์เซฟตี้ ที่ต้องรักษาคุณสมบัติด้านความปลอดภัยเอาไว้

ล้าง อุปกรณ์เซฟตี้ ด้วยน้ํายาทั่วไปได้ไหม?

คําตอบคือ ใช้ได้บางชนิด แต่ไม่ควรเหมารวมว่าใช้ได้กับ อุปกรณ์เซฟตี้ ทุกประเภท อุปกรณ์ อุปกรณ์เซฟตี้ อาจประกอบด้วยพลาสติกโพลีคาร์บอเนต ยาง ซิลิโคน โฟม ผ้า โลหะ หรือเลนส์ที่มีสารเคลือบพิเศษ หากสัมผัสสารทําความสะอาดที่ไม่เหมาะสม อาจเกิดการแตกร้าว ผิวด้าน สีซีด ยางแข็ง หรือสารเคลือบเลนส์เสียหายได้ OSHA ของสหรัฐฯ ระบุว่า อุปกรณ์เซฟตี้ ควรได้รับการตรวจ ทําความสะอาด และบํารุงรักษาอย่างสม่ําเสมอ เพื่อให้อุปกรณ์ยังสามารถให้การป้องกันได้ตามที่ออกแบบไว้ และสําหรับอุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจ ควรตรวจสอบคําแนะนําจากผู้ผลิตประกอบด้วยเสมอ

ดังนั้น หลักง่าย ๆ คือ อย่าเลือกน้ํายาจากความสามารถในการขจัดคราบเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดูว่าน้ํายานั้นเข้ากันได้กับวัสดุของ อุปกรณ์เซฟตี้ หรือไม่

ทําไมน้ํายาที่ "ล้างสะอาด" อาจทําให้อุปกรณ์เซฟตี้เสื่อม?

ความสะอาดกับความปลอดภัยไม่ใช่เรื่องเดียวกัน น้ํายาทําความสะอาดบางประเภทมีตัวทําละลาย แอลกอฮอล์ความเข้มข้นสูง น้ําหอม สารฟอกขาว หรือสารเคมีที่มีความเป็นกรด-ด่างสูง สิ่งเหล่านี้อาจทําปฏิกิริยากับพลาสติก ยาง หรือสารเคลือบผิวบางชนิด

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือคําแนะนําของ 3M สําหรับหมวกนิรภัย H-700 และ H-800 ซึ่งระบุให้ทําความสะอาดด้วย สบู่อ่อนและน้ํา และไม่ควรใช้สี ตัวทําละลาย สารเคมี กาว น้ํามันเบนซิน หรือสารในลักษณะใกล้เคียง เพราะอาจลดประสิทธิภาพในการป้องกันแรงกระแทกและการทะลุได้

ข้อมูลด้านการดูแลหมวกและกระบังหน้า 3M Versaflo ยังแนะนําให้ใช้น้ํายาที่มีค่า pH เป็นกลาง และระบุว่าสารแต่งกลิ่น สี รวมถึงตัวทําละลายบางชนิดอาจส่งผลเสียต่อชิ้นส่วนพลาสติกได้ นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทําไมคําว่า "น้ํายาทําความสะอาดทั่วไป" จึงกว้างเกินไปสําหรับ อุปกรณ์เซฟตี้

อุปกรณ์เซฟตี้ แต่ละชนิด ควรล้างอย่างไร?

หมวกนิรภัย

หมวกนิรภัย ต้องรับแรงกระแทก ดังนั้นสภาพของเปลือกหมวกและชุดรองในจึงสําคัญมาก วิธีที่ปลอดภัยในเบื้องต้นคือใช้น้ําสะอาดร่วมกับสบู่อ่อนหรือน้ํายาที่ผู้ผลิตระบุว่าเหมาะกับผลิตภัณฑ์นั้น จากนั้นล้างคราบน้ํายาออกและปล่อยให้แห้งในบริเวณที่อากาศถ่ายเท ควรหลีกเลี่ยงน้ํายาที่มีตัวทําละลายรุนแรง เช่น ทินเนอร์ อะซิโตน หรือน้ํามัน เพราะแม้หมวกจะยังดูปกติจากภายนอก วัสดุอาจเกิดการเสื่อมสภาพได้

สําหรับผู้ที่กําลังเลือกหมวกนิรภัยใหม่ ปัจจุบัน iToolmart มีทั้ง 3M, YAMADA, PROTAPE และ WADFOW หลายรูปแบบ การเลือกหมวกจึงควรดูทั้งมาตรฐาน ความเหมาะสมกับงาน และอ่านคู่มือการดูแลของรุ่นนั้นควบคู่กัน ไม่ใช่ดูเฉพาะราคาเท่านั้น

แว่นนิรภัย

แว่นเซฟตี้ดูเหมือนล้างง่าย แต่ต้องระวังมากเป็นพิเศษ เพราะเลนส์จํานวนมากมีสารเคลือบกันฝ้า กันรอย หรือสารเคลือบชนิดอื่นอยู่บนผิว UVEX ระบุว่าการสัมผัสน้ํายาฆ่าเชื้อเป็นเวลานานหรือการทําความสะอาดซ้ําบ่อย ๆ ด้วยสารบางประเภทสามารถสร้างความเสียหายต่อสารเคลือบและส่วนประกอบของแว่นได้ และไม่แนะนําผลิตภัณฑ์ทําความสะอาดที่มีซิลิโคนสําหรับแว่นนิรภัยของแบรนด์ เนื่องจากอาจกระทบคุณสมบัติของสารเคลือบกันฝ้า

เพราะฉะนั้น หากใช้แว่นนิรภัยของ UVEX, 3M หรือแบรนด์อื่นที่มีสารเคลือบพิเศษ ควรดูคู่มือของรุ่นนั้นก่อนเลือกน้ํายาเสมอ

หน้ากากและอุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจ

กลุ่มนี้ต้องแยกให้ออกระหว่าง หน้ากากใช้แล้วทิ้ง กับ หน้ากากชนิดนํากลับมาใช้ใหม่ สําหรับหน้ากากกรองอนุภาคแบบใช้แล้วทิ้ง ไม่ควรคิดว่า "สกปรกแล้วนําไปซักต่อได้" 3M ระบุชัดเจนว่า N95 แบบ Filtering Facepiece ของบริษัทไม่ควรนําไปล้างหรือซัก และไม่ควรฉีดพ่นน้ํายาฆ่าเชื้อลงบนหน้ากาก

ส่วนหน้ากากชนิดใช้ซ้ําได้ต้องถอดไส้กรอง ตลับกรอง หรือชิ้นส่วนตามที่ผู้ผลิตกําหนดก่อนทําความสะอาด OSHA แนะนําในขั้นตอนทั่วไปสําหรับ respirator ว่าสามารถล้างชิ้นส่วนที่เหมาะสมด้วยน้ําอุ่นอุณหภูมิไม่เกินประมาณ 43°C ร่วมกับน้ํายาทําความสะอาดชนิดอ่อน หรือใช้น้ํายาที่ผู้ผลิตแนะนํา และต้องล้างน้ํายาออกให้หมดก่อนทําให้แห้ง

ที่ครอบหูและที่อุดหู

อุปกรณ์ป้องกันเสียงบางแบบล้างได้ แต่บางแบบถูกออกแบบมาให้เปลี่ยนใหม่เมื่อสกปรกหรือเสื่อมสภาพ ตัวอย่างเช่น iToolmart มีทั้งที่อุดหูแบบโฟม แบบซิลิโคนชนิดใช้ซ้ํา และที่ครอบหูจาก 3M, YAMADA, POLO, TECHMAN และ WADFOW ดังนั้นจึงไม่ควรใช้วิธีทําความสะอาดเดียวกันกับทุกชนิด

ที่อุดหูแบบใช้ซ้ําบางรุ่นสามารถล้างได้ตามคําแนะนําของผู้ผลิต ขณะที่โฟมอุดหูบางชนิดเหมาะกับการเปลี่ยนมากกว่าการนําไปแช่น้ํายาหรือซักหลายครั้ง

ถุงมือช่าง

ถุงมือยิ่งต้องระวังเรื่องการล้าง เพราะแต่ละรุ่นอาจผลิตจากไนไตรล์ PVC ยางธรรมชาติ นีโอพรีน หรือวัสดุผสม และถูกออกแบบมาให้ทนสารเคมีไม่เหมือนกัน iToolmart มีตัวเลือกตั้งแต่ YAMADA, MAPA, SHOWA ไปจนถึง 3M สําหรับงานหลายประเภท ตั้งแต่งานทั่วไปจนถึงงานสัมผัสสารเคมี

หากเป็นถุงมือป้องกันสารเคมี ควรตรวจคู่มือหรือข้อมูล Chemical Resistance ของรุ่นก่อนเสมอ เพราะการที่ถุงมือทนสารชนิดหนึ่งได้ ไม่ได้หมายความว่าจะทนน้ํายาทําความสะอาดทุกชนิดได้

น้ํายาประเภทไหนที่ควรระวังเป็นพิเศษกับ อุปกรณ์เซฟตี้?

ก่อนหยิบน้ํายามาใช้กับ อุปกรณ์เซฟตี้ ควรตรวจส่วนผสมและคําแนะนําของผู้ผลิต โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ต่อไปนี้

• น้ํายาที่มีตัวทําละลายแรง เช่น ทินเนอร์ อะซิโตน หรือสารใกล้เคียง

• น้ํายาฟอกขาวความเข้มข้นสูง

• น้ํายาที่มีความเป็นกรดหรือด่างสูง

• น้ํายาที่มีน้ําหอม สี หรือสารเติมแต่งจํานวนมาก

• ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ระบุว่าสามารถใช้กับพลาสติก ยาง หรือเลนส์เคลือบได้

• การใช้น้ําร้อนจัดเพื่อหวังฆ่าเชื้อให้สะอาดขึ้น

ไม่ได้หมายความว่าสารเหล่านี้ "ห้ามใช้กับ PPE ทุกชนิด" แต่หมายถึง ไม่ควรนํามาใช้โดยไม่ตรวจสอบคู่มือของอุปกรณ์ก่อน

สรุป

น้ํายาทําความสะอาดทั่วไป ใช้กับ อุปกรณ์เซฟตี้ ได้ แต่ต้องรู้ก่อนว่าใช้กับอะไร การดูแล อุปกรณ์เซฟตี้ ไม่ได้หมายถึงแค่ทําให้คราบฝุ่นและเหงื่อหายไป แต่ต้องรักษาคุณสมบัติในการป้องกันของอุปกรณ์เอาไว้ด้วย น้ําและสบู่อ่อนหรือน้ํายาที่มีความเป็นกลางอาจเหมาะกับ อุปกรณ์เซฟตี้ หลายประเภท แต่ไม่ได้หมายความว่าจะใช้สูตรเดียวได้กับทุกชิ้น โดยเฉพาะอุปกรณ์ที่มีพลาสติก เลนส์เคลือบ ยาง ระบบกรอง หรือชิ้นส่วนเฉพาะทาง

ทางที่ปลอดภัยที่สุดจึงเป็น อ่านคู่มือของอุปกรณ์ → เลือกวิธีทําความสะอาดตามผู้ผลิต → ล้างและทําให้แห้งอย่างถูกต้อง → ตรวจสภาพก่อนนํากลับมาใช้ เพราะน้ํายาที่แรงกว่าไม่ได้แปลว่าจะดูแลอุปกรณ์ได้ดีกว่าเสมอไป และการประหยัดเวลาเพียงไม่กี่นาทีอาจแลกกับ PPE ที่เสื่อมเร็วกว่าที่ควร แล้ว อุปกรณ์เซฟตี้ ที่คุณใช้อยู่ทุกวันนี้ คุณมั่นใจหรือยังว่า "น้ํายาที่ใช้ล้าง" ไม่ได้กําลังทําให้อุปกรณ์เสื่อมโดยไม่รู้ตัว

เลือก อุปกรณ์เซฟตี้ ให้เหมาะกับการใ้งาน