TH
English
Customers Also Purchased
เช้าวันที่ต้องรีบที่สุด มักเป็นเช้า ที่บิดกุญแจ แล้วได้ยินแค่เสียงคลิก รถจอดอยู่หน้าบ้านทั้งคันแต่ขยับไม่ได้ สุดท้ายต้องเคาะประตูเพื่อนบ้านเพื่อขอพ่วงแบต แล้วขับวนอีกครึ่งชั่วโมงเพื่อให้ไดชาร์จปั่นไฟกลับเข้าแบต
พอเจอแบบนี้สองสามครั้ง คำถามที่ตามมาคือควรมี เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ไว้ที่บ้านเองไหม และถ้ามีแล้ว เสียบชาร์จทิ้งไว้ข้ามคืนตอนนอนได้เลยหรือเปล่า?
คำตอบคือ ชาร์จทิ้งไว้ข้ามคืนได้ แต่เฉพาะกับเครื่องชาร์จแบตเตอรี่ที่มีวงจรตัดไฟอัตโนมัติเมื่อแบตเต็มเท่านั้น ส่วนเครื่องรุ่นที่ต้องหมุนปรับกระแสเอง และไม่มีระบบตัด การเสียบทิ้งไว้ข้ามคืน อาจทำให้แบตเสื่อมเร็วขึ้น น้ำกรดแห้ง ในกรณีที่แย่ที่สุด คือแบตบวมจนใช้ต่อไม่ได้ ความต่างไม่ได้อยู่ที่ยี่ห้อ หรือราคา แต่อยู่ที่ว่าเครื่องรู้จักหยุดเองหรือไม่
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ มีกี่แบบ ต่างกันตรงระบบตัดไฟ
เครื่องชาร์จแบ่งได้หลายแบบ อย่างเช่น เครื่องชาร์จแบตเตอรี่รถยนต์ แบบพกพา กับแบบตั้งพื้น ต่างกันยังไงบ้าง? แต่ถ้าแบ่งในแบบที่เข้าใจง่าย และใช้ตัดสินใจ ได้จริง เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ในท้องตลาดแบ่งได้เป็นสองกลุ่มใหญ่ คือกลุ่มที่ควบคุมด้วยมือ กับกลุ่มที่ควบคุมด้วยวงจรอิเล็กทรอนิกส์
แบบปรับมือ ราคาถูกกว่า แต่ต้องเฝ้า
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่แบบปรับเอง ทำหน้าที่แปลงไฟบ้าน เป็นไฟตรง แล้วจ่ายเข้าแบตเตอรี่รถ ตามระดับที่เราตั้งไว้ หน้าที่ควบคุมทั้งหมดอยู่ที่คน คือต้องกะเวลาเอง ดูมิเตอร์เอง และถอดออกเอง จุดแข็งคือโครงสร้างเรียบง่าย ซ่อมง่าย และมักรับกระแสได้สูงสำหรับงานที่ต้องการชาร์จเร็ว
อย่างไรก็ตาม ข้อเสียของเครื่องชาร์จประเภทนี้ คือถ้าลืมถอด เครื่องจะจ่ายไฟต่อไปเรื่อย ๆ ทั้งที่แบตเต็มแล้ว เกิดความร้อนสะสม และแก๊สภายในจะเร่งให้แบตเสื่อม ใครที่ตั้งใจจะเสียบทิ้งไว้ข้ามคืนเป็นประจำ จึงไม่ควรเลือกเครื่องกลุ่มนี้
แบบออโต้ ชาร์จแล้วปล่อยได้
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ แบบออโต้มีวงจรอ่านแรงดันของแบต แล้วปรับกระแสตามสถานะ ช่วงแรกจ่ายกระแสสูงเพื่อเติมให้เร็ว พอใกล้เต็มจะลดกระแสลง และเมื่อเต็มแล้ว จะหยุดจ่าย หรือเปลี่ยนเป็นโหมดรักษาระดับแทน นี่คือกลุ่มที่เสียบทิ้งไว้ข้ามคืนได้ โดยไม่ต้องเฝ้า
เครื่องกลุ่มนี้ยังเหมาะกับรถที่จอดทิ้งไว้นาน เช่น รถคันที่สองหรือรถที่ใช้เฉพาะวันหยุด เพราะโหมดรักษาระดับจะคอยเติมไฟให้แบตอยู่ในระดับพร้อมใช้ตลอดเวลาที่เสียบไว้
ชาร์จทิ้งไว้ข้ามคืน เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ แบบไหนทำได้บ้าง
เกณฑ์ตัดสินว่า เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ เครื่องไหนเสียบทิ้งไว้ได้ มีข้อเดียว คือเครื่องนั้นหยุดจ่ายไฟเองเมื่อแบตเต็ม ได้หรือไม่
ถ้าหน้าเครื่องมีสัญญาณบอกสถานะว่าเต็มแล้ว หรือมีโหมดรักษาระดับ แสดงว่าเครื่องนั้นออกแบบมาให้เสียบต่อเนื่องได้ ส่วนเครื่องที่มีแค่สวิตช์เปิดปิดกับมิเตอร์เข็ม ให้ถือว่าต้องเฝ้าเสมอ
ลองนึกภาพว่าเสียบเครื่องแบบปรับมือไว้ตอนสี่ทุ่ม แล้วตื่นเจ็ดโมง เท่ากับจ่ายไฟต่อเนื่องเก้าชั่วโมง ทั้งที่แบตอาจเต็มตั้งแต่ตีสอง ห้าชั่วโมงที่เหลือ คือช่วงที่แบตร้อน และอาจเสื่อมโดยไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย
อย่างไรก็ตาม แม้จะใช้เครื่องออโต้ ก็ยังไม่ควรเสียบชาร์จในห้องปิดที่ไม่มีการระบายอากาศ โดยเฉพาะกับแบตเตอรี่แบบน้ำ เพราะระหว่างชาร์จจะเกิดแก๊สที่ติดไฟได้ ที่ที่เหมาะ คือโรงรถที่อากาศถ่ายเท หรือใต้ถุนที่ปลอดโปร่ง
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ กับจัมป์สตาร์ท ต่างกันที่หน้าที่ ไม่ใช่ที่ขนาด
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ กับเครื่องพ่วงสตาร์ทหรือเครื่องจัมป์สตาร์ท มักเรียกปนกันบ่อยมาก และเป็นสาเหตุที่หลายคนอาจซื้อผิดได้
เครื่องชาร์จ คือการเติมไฟกลับเข้าแบต
หน้าที่ของ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่คือค่อย ๆ เติมประจุกลับเข้าไปในแบตจนเต็ม ใช้เวลาตั้งแต่หลายชั่วโมงจนถึงข้ามคืน ขึ้นอยู่กับความจุของแบต และกระแสที่เครื่องจ่ายได้ เหมาะกับสถานการณ์ที่รถจอดอยู่กับที่ และเรามีเวลารอ
เครื่องพ่วงสตาร์ท คือการยืมไฟชั่วคราว ให้รถสตาร์ทติด
เครื่องพ่วงสตาร์ท (Jump Starter) ออกแบบมา เพื่อจ่ายกระแสสูงมากในช่วงเวลาสั้น ๆ ให้มอเตอร์สตาร์ทหมุนได้ ไม่ได้ทำหน้าที่เติมไฟให้แบตเตอรี่เต็ม พอสตาร์ทติดแล้ว ไฟที่เข้าแบตจะมาจากไดชาร์จของรถแทน เหมาะกับสถานการณ์ฉุกเฉินระหว่างทาง ที่ไม่มีเวลารอชาร์จ
สรุปให้เลือกง่าย ถ้ารถจอดบ้าน และอยากแก้ที่ต้นเหตุ ให้เริ่มที่ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่รถยนต์ แต่ถ้าต้องเดินทางไกลบ่อย และกลัวเสียกลางทาง ให้มีเครื่องพ่วงสตาร์ท หรืออย่างน้อย ก็สายพ่วงแบตเตอรี่ติดรถไว้ ทั้งสองอย่างนี้ทำงานคนละหน้าที่ และการมีไว้ทั้งคู่ก็ไม่ซ้ำซ้อนกัน
แต่อย่างไรก็ตาม การพ่วงสตาร์ทบ่อย ๆ โดยไม่เคยชาร์จเต็มเลย คือวงจร ที่ทำให้แบตตายเร็วขึ้น เพราะไดชาร์จออกแบบมาเพื่อรักษาระดับไฟระหว่างขับ ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อเติมแบตที่หมดเกลี้ยงให้กลับมาเต็ม การขับต่ออีกยี่สิบนาทีหลังพ่วง ไม่เท่ากับการชาร์จเต็มหนึ่งรอบ และเป็นเหตุผลที่บ้านซึ่งเจอปัญหาสตาร์ทไม่ติดซ้ำ ๆ ควรมี เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ไว้เองมากกว่าจะพึ่งการพ่วงอย่างเดียว
ชนิดของแบต กำหนดว่าต้องใช้ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ โหมดไหน
แบตเตอรี่รถที่ใช้กันทั่วไปมีหลายชนิด และ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ รุ่นใหม่ ๆ ก็มักมีสวิตช์ให้เลือกโหมดตามชนิดแบต เพราะแต่ละชนิดรับการชาร์จไม่เหมือนกัน แม้การใช้โหมดชาร์จผิดชนิด จะไม่ได้ทำให้เสียทันที แต่ก็ย่นอายุแบต ลงอย่างเงียบ ๆ
แบตน้ำ กับแบตกึ่งแห้ง
แบตแบบเติมน้ำกลั่นทนการชาร์จด้วยกระแสสูงได้ดีกว่าแบบอื่น แต่ต้องตรวจระดับน้ำกลั่นก่อนชาร์จทุกครั้ง ถ้าระดับต่ำกว่าขีดแล้วชาร์จต่อ แผ่นธาตุที่โผล่พ้นน้ำจะเสียหายถาวร
แบตแห้ง และ AGM
แบตกลุ่มนี้ไวต่อแรงดันเกิน มากกว่าแบตน้ำ จึงควรใช้เครื่องที่มีโหมดสำหรับแบตแห้ง หรือ AGM โดยเฉพาะ เครื่องชาร์จออโต้รุ่นที่มีสวิตช์เลือกชนิดแบตจะปลอดภัยกว่าเครื่องที่จ่ายไฟรูปแบบเดียวกับทุกแบต
ถ้าไม่แน่ใจว่าแบตในรถเป็นชนิดไหน ให้ดูที่ฉลากบนตัวแบตก่อน และถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องสภาพแบตว่าควรใช้ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ หรือควรเปลี่ยน การใช้เครื่องเช็คแบตเตอรี่ จะบอกได้เร็วกว่าการเดาจากอาการสตาร์ท
เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ กระแสแรงกว่า ไม่ได้แปลว่าดีกว่า
หลักที่ใช้กันทั่วไปคือกระแสจาก เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ที่เหมาะกับการชาร์จปกติอยู่ราวหนึ่งในสิบของความจุแบต แบตที่ความจุสูงขึ้นจึงรับกระแสได้มากขึ้นตามสัดส่วน การชาร์จด้วยกระแสระดับนี้ใช้เวลานานกว่า แต่ให้ความร้อนน้อย และได้ประจุที่อยู่ทนกว่า
โหมดชาร์จเร็ว ที่กระแสสูงมีประโยชน์เมื่อต้องรีบใช้รถ แต่ไม่ควรใช้เป็นวิธีชาร์จประจำ เพราะความร้อนที่เกิดขึ้นภายใน เร่งการเสื่อมของแผ่นธาตุ เครื่องที่จ่ายกระแสได้สูง จึงไม่ได้แปลว่าดีกว่าโดยอัตโนมัติ สิ่งที่ควรดูคือเครื่องนั้นปรับกระแสตามสถานะแบตได้หรือไม่ ต่างหาก
อย่างไรก็ตาม ถ้าแบตปล่อยให้ไฟหมดจนสนิทบ่อย ๆ ไม่ว่าจะชาร์จด้วยกระแสเท่าไหร่ ก็ยื้อได้ไม่นาน เพราะการปล่อยให้แบตหมดเกลี้ยงซ้ำ ๆ ทำลายแบต มากกว่าการชาร์จบ่อยอีก
ต่อคีบ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ผิดลำดับ คือจุดที่คนพลาดบ่อย
เรื่องที่พลาดกันบ่อยไม่ใช่การเลือก เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ แต่เป็นตอนต่อคีบ ลำดับที่ปลอดภัยคื อต่อคีบแดงเข้าขั้วบวกก่อน แล้วค่อยต่อคีบดำเข้าขั้วลบ
ตอนถอดให้ทำย้อนกลับ คือถอดคีบดำก่อนเสมอ ที่สำคัญ คือปิดสวิตช์เครื่อง หรือถอดปลั๊กก่อนแตะคีบทุกครั้ง อย่าต่อคีบขณะเครื่องกำลังจ่ายไฟ
อีกเรื่องที่มองข้ามกัน คือสภาพของ ขั้วแบตเตอรี่ เอง ถ้ามีคราบขาวเขียวเกาะ แรงดันที่ส่งผ่านจะลดลง ชาร์จนานแค่ไหน ก็เหมือนชาร์จไม่เข้า ควรขัดคราบออกให้ผิวสัมผัสสะอาดก่อนชาร์จ และถ้าขั้วผุจนหลวมแล้ว ควรเปลี่ยนขั้วใหม่ไปเลย คุ้มกว่าการดัดให้แน่น ชั่วคราว
ถ้าระหว่างชาร์จ พบว่าตัวแบตร้อนจัด มีเสียงเดือดดังผิดปกติ ได้กลิ่นเหม็นเหมือนไข่เน่า หรือเห็นว่าฝาแบตเริ่มโป่ง ให้ถอดปลั๊กเครื่องแล้วอย่าเข้าใกล้จนกว่าจะเย็นลง อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณอันตรายที่ควรให้ช่างตรวจ ไม่ควรลองแก้เอง
ใครควรซื้อ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ แบบไหน
- ใช้รถทุกวัน จอดในบ้าน เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ แบบออโต้ กำลังปานกลางพอแล้ว เพราะหน้าที่หลักคือเติมไฟให้เต็ม ในคืนที่รู้สึกว่าสตาร์ทเริ่มอืด ไม่ได้ใช้ทุกสัปดาห์
- มีรถคันที่สองหรือรถที่จอดนาน ควรเลือก เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ที่มีโหมดรักษาระดับ เพราะปัญหาของรถกลุ่มนี้ไม่ใช่ไฟหมดเร็ว แต่เป็นไฟค่อย ๆ ลดลงระหว่างจอดจนสตาร์ทไม่ติดเมื่อถึงเวลาใช้
ร้านซ่อม หรือคนที่ดูแลรถหลายคัน ควรมี เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ที่เลือกชนิดแบตได้ และรับกระแสได้หลายระดับ เพื่อรองรับแบตต่างชนิดกัน และควรมีเครื่องเช็คแบตคู่กันไว้แยกให้ออกว่าแบตลูกไหนชาร์จแล้วใช้ต่อได้ ลูกไหนควรเปลี่ยน
สรุป เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ที่เสียบข้ามคืนได้ คือเครื่องที่หยุดเองเป็น
การเสียบ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ทิ้งไว้ข้ามคืนไม่ใช่เรื่องผิด แต่จะปลอดภัย ก็ต่อเมื่อเครื่องนั้นหยุดจ่ายไฟเองเมื่อเต็ม และเลือกโหมดตรงกับชนิดแบตที่ใช้อยู่ ดูเพิ่มเติมได้จากบทความ ชาร์จผิดชีวิตเปลี่ยน! รวมข้อผิดพลาดที่ไม่ควรทำเมื่อใช้ เครื่องชาร์จแบตเตอรี่
ถ้าตั้งใจจะซื้อเครื่องมาใช้ที่บ้าน และไม่อยากต้องคอยตั้งนาฬิกาปลุกมา ถอดปลั๊กตอนดึก ให้ตัดเครื่องแบบปรับมือออก แล้วเลือกเครื่องออโต้ที่เลือกชนิดแบตได้ ส่วนงบที่เหลือเอาไปลงกับขั้วแบตที่สภาพดีและเครื่องเช็คแบต จะช่วยให้รู้สถานะแบตล่วงหน้าก่อนถึงเช้าที่รถไม่ยอมสตาร์ท
ให้ดูสองอย่างบน เครื่องชาร์จแบตเตอรี่ ที่เล็งไว้ คือมีระบบตัดไฟเมื่อเต็ม หรือไม่ และเลือกชนิดแบตได้หรือเปล่า สองข้อนี้ตัดปัญหาที่เจอกันบ่อยที่สุดออกไปได้เกือบหมด
