แว่นนิรภัย Z87, Z87+ คืออะไร? ตัวอักษรบอกอะไรเราได้บ้าง?

Customers Also Purchased

เวลาเลือกซื้อ แว่นนิรภัย หลายคนมักดูแค่ทรงสวย ใส่สบาย เลนส์ใสหรือดำ และราคา แต่ถ้าสังเกตใกล้ ๆ จะเจอตัวอักษรเล็ก ๆ อย่าง Z87, Z87+, U6, D3, D4 สลักอยู่บนเลนส์หรือกรอบ ตัวอักษรเหล่านี้ไม่ใช่แค่รหัสรุ่น แต่เป็น ระบบระบุคุณสมบัติตามมาตรฐานความปลอดภัย ที่บอกว่าแว่นนั้นถูกทดสอบให้ป้องกันอันตรายแบบไหนได้บ้าง Z87 ที่พบบ่อยที่สุด มาจากมาตรฐาน ANSI/ISEA Z87.1 ของสหรัฐฯ ครอบคลุมอุปกรณ์ป้องกันดวงตาและใบหน้าทั้งหมด ตั้งแต่แว่นนิรภัย แว่นครอบตา ไปจนถึง Face Shield ฉบับล่าสุดคือ Z87.1-2025 ครอบคลุมอันตรายอย่างแรงกระแทก รังสี และของเหลวกระเด็น

แต่ก่อนมองหา Z87+ ต้องเข้าใจก่อนว่า ไม่มี แว่นนิรภัย ตัวไหนป้องกันได้ถึงแม้มี Z87+ ก็ไม่ได้แปลว่าใช้แทนอุปกรณ์ป้องกันดวงตาทุกประเภทได้ ลองไล่อ่านรหัสทีละตัว จะเห็นว่าตัวอักษรเล็ก ๆ เหล่านี้บอกอะไรได้มากกว่าที่คิด

แว่นนิรภัย ANSI Z87.1 คือมาตรฐานอะไร?

ANSI ย่อมาจาก American National Standards Institute ส่วน ISEA คือ International Safety Equipment Association ซึ่งทำหน้าที่เป็น Secretariat ของมาตรฐาน Z87 มาตรฐาน ANSI/ISEA Z87.1 จัดทำขึ้นเพื่อกำหนดข้อกำหนดสำหรับอุปกรณ์ป้องกันดวงตาและใบหน้าในสถานที่ทำงานและการศึกษา

จุดสำคัญคือ มาตรฐานนี้ไม่ได้มองแว่นนิรภัยเป็นแค่ "แว่นที่ทำจากพลาสติกแข็งกว่า" แต่พิจารณาทั้งชิ้นเป็น PPE (Personal Protective Equipment) ที่ต้องรับมือกับอันตรายตามประเภทที่ระบุได้ เช่น งานเจียรโลหะ งานตัด งานกลึง งานเจาะ งานก่อสร้าง งานประกอบเครื่องจักร หรืองานเคมีที่มีเศษวัสดุกระเด็นเข้าตา นอกจากนี้ยังมีรหัสเพิ่มเติมสำหรับคุณสมบัติเฉพาะ เช่น การกรอง UV, การกรองอินฟราเรด, การกรองแสงที่ตามองเห็น, การป้องกันของเหลวกระเด็น, การป้องกันฝุ่น/ฝุ่นละเอียด และการผ่านทดสอบ Anti-Fog

ดังนั้นเวลาเห็นรหัสยาว ๆ อย่าง Z87+ U6 X D3 D4 อย่ามองว่าเป็นหมายเลขรุ่น แต่ให้อ่านเหมือน "รายการคุณสมบัติด้านความปลอดภัย" ของแว่นตัวนั้น

แว่นนิรภัย Z87 Z87 คืออะไร ตัวอักษรบอกอะไรเราได้บ้าง

Z87 หมายถึงอะไร?

โดยรวม เครื่องหมาย Z87 แสดงว่าอุปกรณ์นั้นเป็นไปตามข้อกำหนดของมาตรฐาน ANSI/ISEA Z87.1 ซึ่งครอบคลุมข้อกำหนดทั่วไป การทดสอบ การทำเครื่องหมายถาวร การเลือกใช้ การดูแล และการใช้งานอุปกรณ์ป้องกันดวงตาและใบหน้า ANSI ระบุว่าอุปกรณ์ที่มีเครื่องหมาย Z87 ถาวรต้องผ่านข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องของมาตรฐานนี้

แต่สิ่งที่ทำให้สับสนคือ เวลาเลือกซื้อแว่นจะเจอทั้งคำว่า Z87 และ Z87+ จุดที่ต้องจับตาคือเครื่องหมาย "+" ซึ่งเกี่ยวข้องกับ Impact Rating หรือระดับการทนแรงกระแทกที่มาตรฐานกำหนด

นี่คือเหตุผลที่แว่นสำหรับงานช่างที่ต้องเจอเศษโลหะ เศษไม้ เศษปูน หรือวัสดุกระเด็น มักเห็นคำว่า Z87+ มากกว่า Z87 เฉย ๆ

Z87+ คืออะไร? เครื่องหมาย + สำคัญอย่างไร?

ถ้าอธิบายแบบง่ายที่สุด เครื่องหมาย "+" บอกว่าอุปกรณ์เป็น Impact-Rated Protector ตามข้อกำหนดของ ANSI/ISEA Z87.1 เอกสารของ 3M ระบุว่า ผลิตภัณฑ์ที่ผ่าน Impact Rating จะมีเครื่องหมาย "+" เพิ่มเข้ามา เช่น Z87+ ส่วนผลิตภัณฑ์ที่ไม่ผ่านจะไม่มีเครื่องหมายบวกนี้

พูดง่าย ๆ คือ Z87 กับ Z87+ ไม่ใช่แค่ชื่อมาตรฐานสองแบบ แต่เครื่องหมาย "+" บอกว่าอุปกรณ์นั้นผ่านข้อกำหนดด้านแรงกระแทกในระดับที่มาตรฐานกำหนด

ลองนึกภาพตอนใช้เครื่องเจียร เศษโลหะเล็ก ๆ อาจถูกเหวี่ยงออกด้วยความเร็วสูง หรืองานสกัดคอนกรีตที่เศษวัสดุกระเด็นแทบไม่มีเวลาตอบสนอง ดวงตาเราไม่มีทางหลบทัน ดังนั้นแว่นนิรภัยจึงไม่ใช่แค่ "มีแผ่นพลาสติกอยู่หน้าตา" แต่ต้องรับแรงกระแทกและยังคงป้องกันดวงตาได้ตามเกณฑ์ทดสอบ

แนวคิดนี้สำคัญมาก เพราะแว่นใสบางตัวดูหนาแข็งและอาจทนตกพื้นได้ดี แต่ไม่ได้แปลว่าผ่านการทดสอบเดียวกับแว่นที่ได้ Impact Rating

Z87+ ผ่านการทดสอบอะไร?

รายละเอียดการทดสอบจริงมีหลายส่วนและแตกต่างตามประเภทอุปกรณ์ แต่แนวคิดหลักของการทดสอบ Impact Rating คือดูว่าอุปกรณ์รับมือกับวัตถุที่กระแทกด้วยความเร็วและพลังงานตามเกณฑ์ที่กำหนดได้หรือไม่

ตัวอย่างจากข้อกำหนด ANSI รุ่นก่อนหน้า (พื้นฐานของระบบ High Impact) ระบุการทดสอบ High Velocity สำหรับแว่นนิรภัยด้วยลูกเหล็กขนาดประมาณ 6.35 มม. ความเร็วประมาณ 150 ฟุต/วินาทีสำหรับ Safety Spectacles ส่วน Goggles ใช้ความเร็วสูงกว่า เพราะรูปแบบอุปกรณ์ต่างกัน

ประเด็นสำคัญที่ควรเข้าใจไม่ใช่การจำตัวเลข แต่คือ Z87+ ไม่ได้เกิดจากผู้ผลิตมองว่าเลนส์แข็งแรงแล้วพิมพ์เครื่องหมายบวกเอง แต่สัมพันธ์กับข้อกำหนดการทดสอบแรงกระแทกของมาตรฐานจริง และการทดสอบไม่ได้ดูแค่ "เลนส์แตกหรือไม่" เพราะความปลอดภัยขึ้นอยู่กับระบบทั้งหมด ทั้งเลนส์ กรอบ การยึดเลนส์ และการที่ชิ้นส่วนยังคงอยู่ในตำแหน่งที่ป้องกันดวงตาได้

นี่คือเหตุผลที่ ไม่ควรนำเลนส์หรือชิ้นส่วนที่ไม่ได้รับการรับรองร่วมกันมาดัดแปลงกับกรอบเอง แล้วสรุปว่าแว่นยังมีระดับการป้องกันเท่าเดิม

แว่นนิรภัย Z87 Z87 คืออะไร ตัวอักษรบอกอะไรเราได้บ้าง

สรุป

ถ้าเห็น Z87 และ Z87+ จำง่าย ๆ ว่าเครื่องหมาย "+" คือจุดสำคัญที่บอก Impact Rating สำหรับงานที่มีเศษวัสดุกระเด็น เช่น เจียร ตัด เจาะ สกัด Impact Protection จึงเป็นคุณสมบัติที่ไม่ควรมองข้าม หลังจากนั้นให้ดูอันตรายอื่นเพิ่มเติมตามลักษณะงาน

ตัวอักษรเล็ก ๆ เหล่านี้ไม่ได้มีไว้ให้สินค้าดูซับซ้อน แต่เป็นภาษาที่ช่วยแยกความสามารถของอุปกรณ์แต่ละตัว เมื่อเข้าใจภาษานี้แล้ว จะเห็นว่าการเลือกแว่นนิรภัยไม่ควรเริ่มจากสีเลนส์ ราคา หรือความสวย แต่ควรเริ่มจาก อันตรายที่ดวงตาจะเจอจริง

เพราะสุดท้ายแล้ว แว่นนิรภัยที่ดีที่สุด ไม่ใช่ตัวที่มีตัวอักษรเยอะที่สุดหรือแพงที่สุด แต่คือแว่นที่มีระดับการป้องกันตรงกับงาน พอดีกับผู้ใช้ ใช้ร่วมกับ PPE ชิ้นอื่นได้ และถูกสวมอยู่จริงในเวลาที่จำเป็น

แว่นนิรภัย Z87 Z87 คืออะไร ตัวอักษรบอกอะไรเราได้บ้าง

เลือก แว่นนิรภัย ให้เหมาะกับการใช้งาน