TH
English
Customers Also Purchased
เครื่องดูดฝุ่น ที่เคยใช้งานได้ตามปกติ แต่พอผ่านไปสักระยะกลับเริ่มมีกลิ่นอับ กลิ่นฝุ่น หรือกลิ่นไม่พึงประสงค์ลอยออกมาตอนเปิดเครื่อง เป็นอาการที่เจอได้ไม่น้อย โดยเฉพาะเครื่องที่ใช้ดูดทั้งฝุ่น เส้นผม ขนสัตว์ เศษอาหาร และสิ่งสกปรกจากหลายพื้นที่ในบ้าน กลิ่นที่เกิดขึ้นไม่ได้หมายความว่าเครื่องเสียเสมอไป เพราะต้นตอส่วนใหญ่มักอยู่ตามจุดที่สิ่งสกปรกไหลผ่านและสะสมอยู่เป็นประจำ ตั้งแต่ถังหรือถุงเก็บฝุ่น ฟิลเตอร์ หัวดูด ลูกกลิ้ง ไปจนถึงท่อและทางเดินอากาศภายในเครื่อง
เวลาหาสาเหตุจึงไม่จำเป็นต้องรีบคิดไปถึงมอเตอร์ก่อน สิ่งที่ควรทำคือค่อย ๆ ไล่ตรวจจากจุดที่ดูแลได้ง่ายและมีโอกาสสะสมสิ่งสกปรกมากที่สุดก่อน เพราะถ้าต้นเหตุเป็นเพียงฝุ่น ความชื้น หรือเศษสิ่งสกปรกที่ตกค้างอยู่ การทำความสะอาดให้ถูกจุดก็มักช่วยให้กลิ่นลดลงได้ โดยไม่จำเป็นต้องถอดเครื่องออกมารื้อหรือซ่อมเกินความจำเป็น
ก่อนอื่น ลองแยกให้ได้ว่าเป็นกลิ่นแบบไหน
กลิ่นของเครื่องดูดฝุ่นไม่ได้เหมือนกันทุกกรณี และลักษณะของกลิ่นพอช่วยบอกทิศทางได้ว่าควรเริ่มตรวจตรงไหน หากเป็นกลิ่นฝุ่นหรือกลิ่นเหม็นหมักหมม มักต้องเริ่มดูที่ถังเก็บฝุ่น ถุงเก็บฝุ่น หัวดูด หรือท่อที่อาจมีสิ่งสกปรกค้างอยู่ ส่วนกลิ่นอับหรือกลิ่นชื้นควรนึกถึงความชื้นเป็นอันดับต้น ๆ เช่น ฟิลเตอร์ที่เพิ่งล้างแต่ยังไม่แห้งสนิท หรือมีการดูดสิ่งสกปรกที่ชื้นเข้าไปแล้วค้างอยู่ภายในระบบ
แต่ถ้าเป็นกลิ่นคล้ายพลาสติกไหม้ กลิ่นร้อนจัด หรือกลิ่นทางไฟฟ้าที่ผิดไปจากเดิม ควรแยกออกจากปัญหากลิ่นฝุ่นทั่วไป เพราะกรณีนี้ไม่ควรเปิดเครื่องต่อเพื่อดูว่ากลิ่นจะหายเองหรือไม่ ควรหยุดใช้งานก่อน แล้วตรวจตามคำแนะนำของผู้ผลิตหรือให้ศูนย์บริการตรวจสอบหากกลิ่นยังเกิดซ้ำ การแยกชนิดของกลิ่นตั้งแต่ต้นจึงช่วยให้ไม่ต้องเสียเวลาล้างทุกชิ้นพร้อมกัน และยังลดความเสี่ยงในการใช้งานต่อในกรณีที่กลิ่นนั้นเกี่ยวข้องกับความร้อนหรือระบบภายในของเครื่อง
ถังฝุ่นหรือถุงเก็บฝุ่น คือจุดแรกที่ควรเปิดดู
ถังหรือถุงเก็บฝุ่นเป็นเหมือนปลายทางของทุกอย่างที่เครื่องดูดเข้าไป ไม่ได้มีเพียงฝุ่นละเอียด แต่ยังรวมถึงเส้นผม ขนสัตว์ เศษดิน เศษกระดาษ และบางครั้งก็มีเศษอาหารเล็ก ๆ ปะปนอยู่ด้วย หากใช้เครื่องดูดบริเวณโต๊ะอาหาร ห้องครัว โซฟา หรือพื้นที่ที่สัตว์เลี้ยงอยู่ สิ่งสกปรกที่เข้าไปในเครื่องก็ยิ่งมีความหลากหลายมากขึ้น และบางชนิดสามารถทำให้เกิดกลิ่นได้เร็วกว่าฝุ่นแห้งทั่วไป
แม้ถังยังไม่เต็ม ก็ไม่ได้หมายความว่าสิ่งที่อยู่ข้างในจะไม่มีกลิ่น หากมีสิ่งสกปรกค้างอยู่หลายวัน โดยเฉพาะสิ่งที่มีความชื้นหรือมีกลิ่นแรงปะปนอยู่ เมื่อเปิดเครื่อง กระแสอากาศที่ไหลผ่านบริเวณนี้จะพากลิ่นออกมาพร้อมกัน จึงเกิดความรู้สึกเหมือนเครื่องกำลังเป่ากลิ่นเก่ากลับเข้าห้อง ทั้งที่เพิ่งเริ่มทำความสะอาดได้ไม่นาน
เครื่องแบบใช้ถุงเก็บฝุ่นก็มีหลักคล้ายกัน ถุงที่ยังเหลือพื้นที่ไม่ได้แปลว่าจะต้องใช้ต่อจนเต็มทุกครั้ง หากเริ่มมีกลิ่นชัด หรือเคยดูดสิ่งสกปรกที่มีกลิ่นเข้าไปมาก การเปลี่ยนถุงใหม่อาจเหมาะกว่าการรอให้เต็มตามปกติ ส่วนเครื่องแบบถังฝุ่นก็ควรเทฝุ่นออกตามความเหมาะสม โดยเฉพาะหลังดูดขนสัตว์ เศษอาหาร หรือพื้นที่ที่อาจมีความชื้น ไม่จำเป็นต้องรอให้ถึงขีดเต็มก่อนเสมอไป
ฟิลเตอร์ดูสะอาด ไม่ได้แปลว่าสะอาดจริง
หลังจัดการถังหรือถุงเก็บฝุ่นแล้ว หากกลิ่นยังอยู่ ฟิลเตอร์เป็นอีกจุดที่ควรตรวจ เพราะฝุ่นละเอียดจำนวนหนึ่งถูกดักไว้บริเวณนี้ และบางส่วนอาจแทรกอยู่ในเนื้อวัสดุจนมองจากภายนอกไม่ชัด เมื่อใช้งานต่อเนื่อง ฝุ่นและสิ่งสกปรกที่สะสมอยู่บนฟิลเตอร์สามารถกลายเป็นแหล่งของกลิ่นได้ โดยเฉพาะเมื่อมีความชื้นเข้ามาเกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ฟิลเตอร์ที่สกปรกมากยังอาจทำให้อากาศไหลผ่านได้ไม่สะดวก ส่งผลให้เครื่องทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพในบางกรณี แต่ก่อนนำฟิลเตอร์ไปล้าง ต้องเช็กให้แน่ใจก่อนว่าฟิลเตอร์ของรุ่นนั้นสามารถล้างน้ำได้จริง เพราะฟิลเตอร์ของเครื่องดูดฝุ่นแต่ละรุ่นไม่ได้ออกแบบเหมือนกัน บางแบบล้างได้ บางแบบต้องทำความสะอาดด้วยวิธีอื่น และบางชนิดควรเปลี่ยนใหม่ตามรอบที่ผู้ผลิตกำหนด
จุดนี้จึงไม่ควรใช้หลักว่า “ฟิลเตอร์สกปรกก็ล้างน้ำได้” กับเครื่องทุกตัว วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือดูคู่มือของรุ่นนั้นก่อนเสมอ เพราะถ้าล้างวัสดุกรองที่ไม่ได้ออกแบบมาให้โดนน้ำ ประสิทธิภาพของฟิลเตอร์อาจลดลง หรือเนื้อวัสดุอาจเสียรูปจนใช้งานได้ไม่เหมือนเดิม
ล้างฟิลเตอร์แล้วรีบใส่กลับ กลิ่นอับอาจยิ่งชัดกว่าเดิม
อาการนี้พบได้บ่อยหลังเพิ่งทำความสะอาดเครื่อง เพราะฟิลเตอร์บางชนิดดูแห้งเร็วเมื่อมองจากด้านนอก แต่ภายในเนื้อวัสดุอาจยังมีความชื้นเหลืออยู่ หากรีบนำกลับไปประกอบทันที ความชื้นนั้นจะเข้าไปอยู่ในระบบที่ยังมีฝุ่นหลงเหลืออยู่ และกลิ่นอับหรือกลิ่นชื้นก็สามารถเกิดขึ้นตามมาได้ง่าย
เพราะเหตุนี้ ฟิลเตอร์ที่ผู้ผลิตระบุว่าสามารถล้างได้จึงควรปล่อยให้แห้งสนิทตามวิธีและระยะเวลาที่แนะนำ ไม่ควรอาศัยเพียงการจับผิวด้านนอกแล้วรู้สึกว่าไม่เปียก อีกอย่างที่ไม่ควรทำคือใช้ความร้อนจัดช่วยเร่งให้แห้ง เช่น เป่าด้วยลมร้อนหรือวางใกล้แหล่งความร้อน เว้นแต่คู่มือของเครื่องรุ่นนั้นจะระบุว่าสามารถทำได้ เนื่องจากความร้อนสูงอาจส่งผลต่อวัสดุกรองหรือทำให้ชิ้นส่วนเสียรูปได้
ถ้าเครื่องเริ่มมีกลิ่นอับทันทีหลังเพิ่งล้างฟิลเตอร์และประกอบกลับ จึงควรย้อนกลับไปตรวจเรื่องความชื้นก่อนเป็นอันดับแรก เพราะบางครั้งต้นเหตุไม่ได้มาจากฝุ่นที่มากขึ้น แต่เกิดจากชิ้นส่วนที่ยังแห้งไม่สนิทนั่นเอง
บ้านที่มีสัตว์เลี้ยง ต้องดูมากกว่าแค่ถังฝุ่น
ขนสัตว์ไม่ได้ไหลลงถังทั้งหมดเสมอไป หลายเส้นมักพันอยู่ตามลูกกลิ้ง แปรง และแกนหมุนของหัวดูด โดยเฉพาะเครื่องที่ใช้หัวแปรงหมุนสำหรับพรม โซฟา หรือพื้นผิวที่มีเส้นใย เมื่อสะสมไปนาน ๆ บริเวณนี้จึงกลายเป็นจุดที่มีทั้งขน ฝุ่น และสิ่งสกปรกเล็ก ๆ รวมกันอยู่มากกว่าที่เห็นจากภายนอก
หากขนหรือสิ่งสกปรกที่ดูดเข้าไปยังมีความชื้นติดมาด้วย ความชื้นนั้นก็อาจถูกพาเข้าสู่ระบบและทำให้กลิ่นอับเกิดได้ง่ายขึ้น บ้านที่มีสัตว์เลี้ยงจึงควรตรวจหัวดูดและลูกกลิ้งบ่อยกว่าปกติ ไม่ใช่รอจนรู้สึกว่าแรงดูดตกหรือแปรงหมุนติดแล้วค่อยทำความสะอาด เพราะการเอาขนที่พันอยู่รอบแกนออกเป็นระยะจะช่วยลดการสะสมของสิ่งสกปรก และช่วยให้หัวดูดทำงานได้คล่องขึ้นด้วย
หัวดูดกับลูกกลิ้งเป็นจุดที่หลายบ้านมักลืม
หัวดูดเป็นส่วนที่สัมผัสกับพื้นที่สกปรกที่สุดของบ้านแทบทุกครั้งที่ใช้งาน แต่กลับเป็นชิ้นส่วนที่หลายคนทำความสะอาดน้อยกว่าถังฝุ่น ลองพลิกหัวดูดขึ้นมาดู อาจเจอทั้งเส้นผม ขนสัตว์ เศษด้าย และฝุ่นสะสมอยู่ตามร่องหรือพันรอบลูกกลิ้ง โดยเฉพาะจุดใกล้แกนหมุนและบริเวณขอบหัวดูดที่มองเห็นได้ยากจากด้านบน
หากมีเศษอาหารหรือสิ่งสกปรกที่มีกลิ่นติดอยู่บริเวณนี้ กลิ่นอาจถูกพาเข้าไปตามกระแสอากาศได้ แม้จะเพิ่งเทถังฝุ่นใหม่ก็ตาม ดังนั้นเวลาเครื่องมีกลิ่นแล้วทำความสะอาดถังไม่หาย ควรตรวจหัวดูด ร่องใต้หัว และลูกกลิ้งต่อทันที แต่การถอดชิ้นส่วนควรทำตามวิธีของรุ่นนั้น เพราะหัวดูดบางแบบถอดลูกกลิ้งได้ง่าย ขณะที่บางรุ่นมีตัวล็อกหรือโครงสร้างเฉพาะที่ไม่ควรฝืนงัดออกเอง
ท่อดูดและข้อต่อก็เก็บสิ่งสกปรกไว้ได้
ถังสะอาด ฟิลเตอร์เรียบร้อย และหัวดูดไม่มีอะไรติด แต่กลิ่นยังไม่หาย จุดต่อไปที่ควรตรวจคือท่อดูด ข้องอ และข้อต่อต่าง ๆ เพราะสิ่งสกปรกบางชนิดสามารถค้างอยู่ในตำแหน่งที่มองจากภายนอกไม่เห็น เช่น เศษกระดาษ ขนสัตว์ หรือฝุ่นที่จับตัวเป็นก้อน โดยเฉพาะบริเวณที่ท่อมีส่วนโค้งหรือคอแคบ
ถ้ามีกลิ่นเกิดขึ้นพร้อมกับแรงดูดที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด ยิ่งควรตรวจเรื่องการอุดตันร่วมด้วย เพราะสิ่งที่ติดค้างอยู่ในท่อไม่ได้มีผลเฉพาะเรื่องกลิ่น แต่ยังทำให้การไหลของอากาศลดลงได้ด้วย ก่อนถอดท่อหรือชิ้นส่วนใด ๆ ควรปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก หรือถอดแบตเตอรี่ตามรูปแบบของเครื่องก่อน และไม่ควรใช้ของมีคมแทงเข้าไปในท่อแบบแรง ๆ เพราะอาจทำให้ท่อรั่วหรือชิ้นส่วนภายในเสียหายได้
ล้างถังแล้ว ทำไมกลิ่นยังกลับมาอีก
บางครั้งต้นเหตุกลิ่นไม่ได้อยู่เพียงจุดเดียว การล้างถังอย่างเดียวจึงอาจทำให้กลิ่นลดลง แต่ยังไม่หายสนิท ตัวอย่างเช่น ถังเคยมีสิ่งสกปรกชื้นสะสมอยู่แล้วกลิ่นไปติดกับฟิลเตอร์ หรือมีเศษบางส่วนหลุดไปค้างตามหัวดูดและท่อด้วย เมื่อทำความสะอาดเพียงส่วนเดียว กลิ่นจากอีกจุดก็ยังถูกพาออกมาตอนเปิดเครื่องได้อยู่
อีกกรณีคือทำความสะอาดหลายส่วนแล้ว แต่รีบประกอบกลับทั้งที่บางชิ้นยังไม่แห้งสนิท กลิ่นจึงเหมือนหายไปช่วงแรก แล้วกลับมาอีกหลังใช้งานไม่กี่ครั้ง หากเป็นแบบนี้ควรไล่ตรวจตั้งแต่ถังหรือถุงเก็บฝุ่น ฟิลเตอร์ หัวดูด ลูกกลิ้ง ท่อ ข้อต่อ และชิ้นส่วนที่เพิ่งล้างว่ามีจุดไหนยังชื้นหรือมีเศษตกค้างอยู่หรือไม่ การไล่ทีละส่วนจะช่วยหาต้นตอได้ง่ายกว่าการถอดมาล้างทั้งหมดทุกครั้ง
ใช้น้ำหอม ผงหอม หรือเบกกิ้งโซดาใส่เครื่องได้ไหม
เวลาเครื่องมีกลิ่น หลายคนอาจนึกถึงการใส่น้ำหอม ผงดับกลิ่น หรือโรยเบกกิ้งโซดาลงไปในถังเพื่อช่วยกลบกลิ่น แต่ไม่ควรใช้วิธีนี้แบบเหมารวมกับเครื่องทุกชนิด เพราะสารที่เป็นผงละเอียดอาจถูกดูดเข้าไปติดที่ฟิลเตอร์หรือทางเดินอากาศ ส่วนของเหลวหรือสารแต่งกลิ่นบางชนิดก็อาจไม่เหมาะกับวัสดุภายในของเครื่อง
หากผู้ผลิตมีผลิตภัณฑ์หรือระบบควบคุมกลิ่นที่ออกแบบมาสำหรับรุ่นนั้นโดยเฉพาะ ก็ควรใช้ตามคำแนะนำของผู้ผลิต แต่ถ้าคู่มือไม่ได้ระบุว่าสามารถเติมอะไรลงในถังหรือฟิลเตอร์ได้ วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือกำจัดต้นเหตุของกลิ่นโดยตรง เช่น เอาสิ่งสกปรกออก ทำความสะอาดชิ้นส่วนที่ล้างได้ และปล่อยให้แห้งสนิท มากกว่าพยายามกลบกลิ่นเก่าด้วยกลิ่นใหม่
ถ้าเป็นกลิ่นไหม้ อย่าจัดการเหมือนกลิ่นอับ
กลิ่นฝุ่น กลิ่นหมักหมม หรือกลิ่นอับยังพอเริ่มตรวจจากส่วนที่ผู้ใช้ดูแลเองได้ แต่ถ้าเปิดเครื่องแล้วได้กลิ่นคล้ายพลาสติกไหม้ กลิ่นร้อนผิดปกติ หรือกลิ่นทางไฟฟ้าที่ไม่เคยเกิดมาก่อน ควรหยุดใช้งานทันที ไม่ควรเปิดต่อเพื่อดูว่ากลิ่นจะหายเองหรือไม่ เพราะอาการลักษณะนี้ต่างจากปัญหาฝุ่นหรือความชื้นทั่วไป
หลังปิดเครื่องและตัดแหล่งจ่ายไฟแล้ว สามารถตรวจเฉพาะส่วนที่ผู้ผลิตอนุญาตให้ผู้ใช้ดูแลได้ เช่น หัวดูดที่อาจมีเส้นผมหรือสิ่งของพันอยู่ หรือช่องทางเดินอากาศที่อุดตัน หากตรวจเบื้องต้นแล้วกลิ่นยังเกิดซ้ำ ควรให้ศูนย์บริการหรือช่างที่เหมาะสมตรวจสอบแทนการแกะมอเตอร์หรือระบบไฟฟ้าภายในเอง
ลดโอกาสเกิดกลิ่นได้ตั้งแต่ตอนใช้งาน
วิธีง่ายที่สุดในการลดกลิ่นคือไม่ปล่อยสิ่งสกปรกค้างอยู่ในเครื่องนานโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะหลังดูดขนสัตว์ เศษอาหาร หรือพื้นที่ที่อาจมีความชื้น ถังฝุ่นควรเทตามความเหมาะสม ฟิลเตอร์ควรดูแลตามรอบที่ผู้ผลิตกำหนด และหัวดูดควรตรวจเส้นผมหรือขนที่พันอยู่เป็นระยะ เพราะจุดเหล่านี้เป็นบริเวณที่สะสมสิ่งสกปรกได้มากที่สุดในการใช้งานประจำวัน
สำหรับชิ้นส่วนที่ล้างได้ ควรทำให้แห้งสนิทก่อนประกอบกลับทุกครั้ง และควรหลีกเลี่ยงการใช้เครื่องดูดฝุ่นแบบแห้งทั่วไปดูดของเหลว พื้นเปียก หรือสิ่งที่มีความชื้นมาก หากเครื่องไม่ได้ออกแบบมารองรับ เพราะนอกจากทำให้เกิดกลิ่นได้ง่ายแล้ว ความชื้นยังอาจส่งผลต่อชิ้นส่วนอื่นภายในเครื่องได้ด้วย
เครื่องดูดฝุ่นที่เริ่มมีกลิ่นจึงไม่จำเป็นต้องรีบสรุปว่าเครื่องเสื่อมหรือมอเตอร์มีปัญหาเสมอไป ลองเริ่มจากจุดที่ฝุ่นและสิ่งสกปรกสะสมก่อน แล้วค่อยไล่จากถัง ฟิลเตอร์ หัวดูด ลูกกลิ้ง ไปจนถึงท่อและข้อต่อ หากต้นเหตุเป็นเพียงฝุ่น ความชื้น หรือสิ่งสกปรกที่ตกค้าง การจัดการให้ถูกจุดก็มักช่วยลดกลิ่นได้ และยังช่วยให้เครื่องสะอาดพร้อมใช้งานในครั้งต่อไปมากขึ้นด้วย