TH
English
Customers Also Purchased
เหลาดินสอแล้วไส้หักซ้ำ ๆ เป็นปัญหาที่เจอได้บ่อยกว่าที่คิด บางครั้งเหลาไปได้เพียงครึ่งเดียวปลายก็หลุดออกมา พอเหลาใหม่ก็หักอีก จนดินสอสั้นลงเรื่อย ๆ ทั้งที่แทบยังไม่ได้ใช้งาน อาการแบบนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่าดินสอคุณภาพไม่ดี หรือจริง ๆ แล้วกบเหลาที่ใช้อยู่เริ่มมีปัญหา
คำตอบคือเกิดได้จากทั้งสองอย่าง รวมถึงวิธีเหลาด้วย เพราะไส้ดินสอเป็นวัสดุที่เปราะกว่าส่วนไม้ด้านนอก หากไส้มีรอยร้าวอยู่ก่อนแล้ว ใบมีดไม่คม หรือเราออกแรงกดมากเกินไป ปลายที่เพิ่งถูกเหลาออกมาก็สามารถหักได้ทันที ดังนั้นก่อนเปลี่ยนดินสอหรือซื้อกบใหม่ ควรลองดูอาการให้ชัดก่อนว่าปัญหาเกิดกับดินสอเพียงแท่งเดียว หรือเกิดแทบทุกครั้งที่ใช้กบอันเดิม
ดินสออาจมีไส้แตกร้าวอยู่ข้างในตั้งแต่ก่อนเหลา
ดินสอที่ภายนอกดูสมบูรณ์ไม่ได้หมายความว่าไส้ด้านในจะยังอยู่ในสภาพดีเสมอไป หากเคยตกจากโต๊ะ กระแทกพื้น ถูกกดทับ หรือผ่านการขนส่งที่มีแรงกระแทก ไส้ด้านในอาจเกิดรอยแตกร้าวได้โดยที่เปลือกไม้ด้านนอกไม่มีร่องรอยให้เห็นชัด
เมื่อเอาดินสอแบบนี้ไปเหลา ใบมีดจะค่อย ๆ ตัดเนื้อไม้ออกจนถึงบริเวณที่ไส้มีรอยร้าว พอไส้ส่วนดังกล่าวโผล่ออกมาและรับแรงระหว่างเหลา ก็สามารถหลุดออกได้ทันที หากไส้แตกอยู่หลายช่วง อาการจึงอาจเกิดซ้ำหลายครั้งจนรู้สึกเหมือนกบเหลากินไส้ดินสออยู่ตลอด
วิธีสังเกตง่าย ๆ คือทดลองใช้กบอันเดิมกับดินสอแท่งอื่น หากแท่งอื่นเหลาได้ตามปกติ แต่มีเพียงแท่งเดิมที่หักซ้ำ แม้จะลองเปลี่ยนกบแล้วก็ยังเป็นเหมือนเดิม ก็ควรสงสัยสภาพของไส้ภายในดินสอแท่งนั้นก่อน
ไส้ดินสอที่อยู่ไม่ตรงกลางทำให้เหลาออกมาไม่สมมาตร
เมื่อเหลาปลายดินสอออกมา ลองสังเกตดูว่าไส้อยู่ใกล้กึ่งกลางของเนื้อไม้หรือไม่ หากไส้เยื้องไปด้านใดด้านหนึ่งมาก จะเห็นว่าเนื้อไม้รอบไส้มีความหนาไม่เท่ากัน บางด้านถูกเหลาออกไปมาก ขณะที่อีกด้านยังเหลือเนื้อไม้หนาอยู่
ลักษณะนี้ทำให้ปลายที่ได้ไม่สมมาตร และอาจทำให้ด้านหนึ่งของไส้ถูกเปิดออกเร็วกว่าปกติ จึงไม่ควรรีบสรุปว่ากบเหลาเสียทันทีเมื่อเห็นปลายดินสอออกมาเอียง ๆ เพราะต้นเหตุอาจอยู่ที่การวางตำแหน่งของไส้ภายในตัวดินสอเอง
หากกบอันเดียวกันเหลาดินสอแท่งอื่นแล้วได้ปลายสม่ำเสมอ แต่บางแท่งกลับมีไส้เอียงชัดเจน ปัญหานี้ก็มักเกี่ยวข้องกับตัวดินสอมากกว่ากบเหลา
กบเหลาที่ใบมีดทื่อทำให้เหลาไม่ลื่นและเพิ่มโอกาสไส้หัก
กบเหลาที่ใช้ไปนาน ๆ จะค่อย ๆ สูญเสียความคม เมื่อใบมีดเริ่มทื่อ การตัดเนื้อไม้จะไม่ลื่นเหมือนตอนใหม่ ผู้ใช้จึงมักต้องหมุนแรงหรือกดดินสอเข้าหาใบมีดมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว จากเดิมที่คมมีดเฉือนไม้ออกเป็นชั้นบาง ๆ ก็อาจกลายเป็นการฉีกหรือดึงเนื้อไม้มากขึ้น
แรงที่เพิ่มขึ้นระหว่างเหลาก็ส่งไปถึงปลายไส้ด้วย โดยเฉพาะช่วงที่ไส้เริ่มโผล่ออกมาจากเนื้อไม้แล้ว หากปลายค่อนข้างบางหรือมีรอยร้าวอยู่ก่อน ก็ยิ่งมีโอกาสหักได้ง่ายขึ้น
อาการของกบที่ควรตรวจมักมาพร้อมกัน เช่น เหลาแล้วรู้สึกฝืด ต้องออกแรงมากกว่าเดิม เนื้อไม้เป็นขุย ผิวบริเวณที่เหลาหยาบ หรือเศษไม้ไม่ถูกตัดออกอย่างเรียบ หากดินสอหลายแท่งเริ่มมีอาการคล้ายกันหลังใช้กบอันเดิมมานาน กบเหลาก็เป็นจุดที่ควรตรวจเป็นอันดับต้น ๆ
ใบมีดหลวมหรือมีเศษไม้ติดก็ทำให้การเหลาไม่สม่ำเสมอ
กบเหลาแบบใบมีดเดี่ยวมักยึดใบมีดไว้ด้วยสกรูขนาดเล็ก หากสกรูคลายตัวจนใบมีดขยับได้ การตัดเนื้อไม้จะไม่สม่ำเสมอและอาจเกิดอาการสะดุดระหว่างหมุน รวมถึงเศษไม้หรือเศษไส้ที่ติดบริเวณคมตัดก็สามารถรบกวนการทำงานของใบมีดได้เช่นกัน
ถ้ากบเริ่มเหลาแล้วสะดุดทั้งที่ใบมีดยังดูคมอยู่ ลองตรวจว่ามีเศษไม้ติดค้างหรือไม่ และดูว่าสกรูยังยึดใบมีดแน่นตามปกติหรือเปล่า ไม่ควรขันจนแน่นเกินความจำเป็น แต่ใบมีดก็ไม่ควรขยับไปมาขณะใช้งาน
หากใบมีดมีรอยบิ่น เป็นสนิม หรือคมเสื่อมมากแล้ว การเปลี่ยนกบใหม่มักง่ายและให้ผลสม่ำเสมอกว่าการฝืนใช้ต่อ โดยเฉพาะกบขนาดเล็กที่ไม่ได้ออกแบบมาให้เปลี่ยนใบมีดได้สะดวก
ขนาดดินสอกับช่องกบต้องเหมาะกัน
ดินสอไม่ได้มีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากันทุกแท่ง ดินสอสำหรับเด็ก ดินสอสี ดินสอวาดภาพ หรือดินสอเฉพาะทางบางแบบอาจมีด้ามใหญ่กว่าดินสอเขียนทั่วไป หากนำไปฝืนใช้กับกบที่ช่องเล็กเกินไป ตัวดินสออาจหมุนไม่ตรงแนวหรือถูกบังคับให้เอียงขณะเหลา
เมื่อแนวของดินสอไม่สัมพันธ์กับใบมีด การตัดก็จะไม่สม่ำเสมอและต้องใช้แรงมากขึ้น บางครั้งถึงแม้จะยัดเข้าไปได้ ก็ไม่ได้หมายความว่าขนาดนั้นเหมาะกับกบเสมอไป ถ้าดินสอมีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่กว่าปกติ ควรเลือกกบที่มีช่องรองรับขนาดนั้นโดยตรง
กบเหลาบางรุ่นจึงทำมาให้มีสองช่องหรือหลายขนาด เพื่อรองรับทั้งดินสอมาตรฐานและดินสอด้ามใหญ่ การเลือกช่องให้พอดีจะช่วยให้ตัวดินสออยู่ในแนวที่เหมาะกับใบมีดมากกว่า
กดแรงและหมุนเร็วเกินไปก็ทำให้ไส้หักได้
แม้ดินสอและกบจะอยู่ในสภาพดี วิธีเหลาก็ยังมีผล หากสอดดินสอเข้าไปแล้วกดเข้าหาใบมีดแรงมากพร้อมกับหมุนเร็ว ใบมีดจะกินเนื้อไม้หนักกว่าที่จำเป็น และแรงที่เกิดขึ้นก็ส่งไปถึงไส้ด้านในด้วย
การเหลาไม่จำเป็นต้องใช้แรงมาก เพียงสอดดินสอให้สัมผัสกับใบมีดแล้วหมุนด้วยแรงสม่ำเสมอ เมื่อปลายเริ่มแหลมและรู้สึกว่าแรงต้านลดลง ควรหยุดดูเป็นระยะ ไม่จำเป็นต้องหมุนต่อจนได้ปลายที่เรียวยาวที่สุดทุกครั้ง
ยิ่งไส้โผล่ออกมาจากเนื้อไม้ยาวเท่าไร ส่วนปลายก็ยิ่งมีเนื้อไม้ช่วยรองรับน้อยลง หากต้องเขียนหนังสือหรือใช้งานทั่วไป การเหลาปลายให้คมพอใช้งานมักเหมาะกว่าเหลาจนแหลมจัดโดยไม่จำเป็น
ดินสอไส้นุ่มต้องระวังการเหลาปลายยาวเกินไป
ดินสอกราไฟต์มีหลายเกรด โดยกลุ่ม B จะมีลักษณะนุ่มและให้รอยเข้มกว่ากลุ่ม H จึงพบได้บ่อยในงานวาดภาพและงานที่ต้องการเส้นเข้ม เมื่อใช้ดินสอไส้นุ่มแล้วเหลาปลายให้ยาวมาก ส่วนที่โผล่ออกจากเนื้อไม้จะต้องรับแรงมากขึ้น จึงควรระวังไม่ให้ปลายบางเกินความจำเป็น
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรเหมารวมว่าดินสอ 2B หรือ 4B ทุกแท่งจะหักง่ายกว่าเสมอไป เพราะความทนของไส้ยังขึ้นอยู่กับสูตรวัสดุ กระบวนการผลิต การยึดไส้กับเนื้อไม้ และการออกแบบของดินสอแต่ละรุ่นด้วย ดินสอคุณภาพดีหลายรุ่นมีการออกแบบไส้ให้ทนต่อการแตกหักได้ดี แม้จะเป็นเกรดที่ค่อนข้างนุ่มก็ตาม
หากใช้ดินสอวาดภาพที่มีไส้นุ่มมาก สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่การใช้กบคม เหลาอย่างเบามือ และเลือกระดับความแหลมให้เหมาะกับเทคนิคที่กำลังใช้ มากกว่าพยายามทำปลายให้แหลมที่สุดทุกครั้ง
เหลาแล้วไส้หักทุกแท่ง ให้ตรวจกบเหลาก่อน
วิธีแยกสาเหตุที่ง่ายที่สุดคือทดลองเปลี่ยนทีละอย่าง ถ้าดินสอแท่งหนึ่งมีปัญหา ให้ลองเอาไปใช้กับกบอีกอัน หากยังหักซ้ำเหมือนเดิม ขณะที่ดินสอแท่งอื่นไม่มีอาการ ปัญหาก็มีแนวโน้มอยู่ที่ดินสอแท่งนั้นมากกว่า
ในทางกลับกัน หากนำดินสอหลายแท่ง หลายเกรด หรือหลายยี่ห้อมาเหลาด้วยกบอันเดิมแล้วเริ่มหักคล้ายกันทั้งหมด ควรตรวจกบก่อน โดยเฉพาะใบมีดที่ทื่อ หลวม หรือมีเศษไม้ติดค้าง รวมถึงดูว่าช่องกบเหมาะกับขนาดของดินสอหรือไม่
หากเปลี่ยนทั้งดินสอและกบแล้วปัญหายังเกิดอยู่ ลองลดแรงกดและหมุนช้าลง ถ้าอาการดีขึ้นก็มีความเป็นไปได้ว่าวิธีเหลาเป็นส่วนหนึ่งของสาเหตุ วิธีทดสอบแบบนี้ช่วยหาต้นเหตุได้ง่ายกว่าการเปลี่ยนทุกอย่างพร้อมกันจนไม่รู้ว่าปัญหาจริงอยู่ตรงไหน
กบเหลาแบบมือหมุนช่วยลดปัญหาได้หรือไม่
กบเหลาแบบมือหมุนหรือกบที่ใช้ชุดตัดแบบเฟืองสามารถช่วยให้การป้อนดินสอและการตัดมีความสม่ำเสมอมากขึ้นในหลายรุ่น เพราะตัวดินสอถูกจับให้อยู่ในแนวค่อนข้างคงที่ ผู้ใช้จึงไม่ต้องควบคุมมุมของดินสอด้วยมือมากเท่ากบใบมีดขนาดเล็ก
แต่ไม่ได้หมายความว่ากบมือหมุนจะทำให้ไส้ไม่มีวันหัก หากไส้ดินสอแตกร้าวอยู่ก่อนแล้ว เมื่อเหลาถึงจุดนั้นก็ยังสามารถหักได้ หรือถ้าชุดตัดของกบใช้งานมานานจนทื่อ กลไกหลวม หรือมีเศษวัสดุสะสมอยู่ภายใน ประสิทธิภาพการเหลาก็ลดลงเช่นกัน
อีกเรื่องที่ควรดูคือรูปทรงของปลายที่กบรุ่นนั้นทำได้ กบบางแบบเหลาปลายค่อนข้างยาว เหมาะกับงานวาดหรือการเขียนบางลักษณะ แต่ถ้าใช้กับดินสอไส้นุ่มมาก ปลายที่ยาวเกินไปก็อาจไม่เหมาะกับการใช้งานหนัก จึงควรเลือกตามชนิดของดินสอและลักษณะงานมากกว่าเลือกจากรูปแบบกบอย่างเดียว
ถ้าไส้แตกอยู่ข้างในแล้ว ยังใช้ดินสอแท่งนั้นต่อได้ไหม
ถ้ารอยแตกเกิดเพียงบางช่วง การเหลาเข้าไปจนพ้นบริเวณที่เสียหายอาจทำให้ดินสอกลับมาใช้งานได้ตามปกติ แต่ถ้าไส้แตกหลายจุดจากการตกหรือกระแทกแรง อาจเจออาการเหลาแล้วหักซ้ำไปเรื่อย ๆ ตลอดความยาวของแท่ง
ในกรณีที่ยังต้องการใช้ต่อ ลองเหลาปลายให้สั้นกว่าปกติและไม่ต้องทำให้แหลมมาก เพื่อลดส่วนของไส้ที่ยื่นออกจากเนื้อไม้ แต่ถ้าเปลี่ยนกบแล้วก็ยังหักต่อเนื่องหลายครั้ง การเปลี่ยนดินสอแท่งใหม่มักคุ้มกว่าการเหลาไล่ไปเรื่อย ๆ จนเหลือดินสอเพียงครึ่งแท่ง
ถ้าไส้หักบ่อย ควรเริ่มเช็กจากตรงไหน
เริ่มง่ายที่สุดจากการดูว่าอาการเกิดกับ ดินสอ กี่แท่ง หากเกิดเฉพาะแท่งเดียว ให้ลองกบอีกอันก่อน ถ้ายังหักก็ควรสงสัยตัวดินสอ โดยเฉพาะหากเคยตกหรือเห็นไส้เยื้องจากกึ่งกลางชัดเจน
ถ้าดินสอหลายแท่งมีปัญหากับกบอันเดียวกัน ให้ตรวจใบมีด ความแน่นของใบมีด เศษไม้ที่ติดอยู่ และขนาดช่องเหลา หากทุกอย่างดูปกติจึงค่อยกลับมาดูวิธีใช้งาน ลดแรงกด หมุนด้วยจังหวะสม่ำเสมอ และไม่เหลาให้ปลายเรียวยาวเกินความจำเป็น
อาการเหลาดินสอแล้วไส้หักจึงไม่ได้ชี้ไปที่ดินสอหรือกบเหลาเพียงอย่างเดียว ไส้อาจแตกร้าวจากแรงกระแทก กบอาจเริ่มทื่อ ขนาดช่องอาจไม่เหมาะ หรือวิธีเหลาอาจใช้แรงมากเกินไป การลองสลับดินสอและกบทีละอย่างจะช่วยหาต้นเหตุได้ค่อนข้างเร็ว และช่วยให้ไม่ต้องเสียเนื้อดินสอไปกับการเหลาใหม่ซ้ำ ๆ โดยไม่จำเป็น