TH
English
Customers Also Purchased
เวลาเลือก ใบเลื่อยจิ๊กซอ สิ่งแรกที่เราเห็นเลยก็คือ ใบแต่ละรุ่นจะมีลักษณะฟัน แตกต่างกันอย่างชัดเจนครับ ใบเลื่อยจิ๊กซอบางใบมีฟันเล็ก และเรียงถี่มาก ขณะที่อีกใบมีฟันใหญ่ เว้นระยะห่าง และดูหยาบกว่า เกิดเป็นความเข้าใจที่พบได้บ่อยว่า ถ้าเป็น ใบเลื่อยจิ๊กซอ แบบตัดเรียบ ฟันจะต้องละเอียด ทำให้ตัดช้า ส่วนใบที่ออกแบบมาสำหรับตัดเร็ว จะมีฟันหยาบ และทิ้งผิวรอยตัดที่เห็นได้ชัด แล้วความจริง ความเข้าใจนี้ถูกต้อง มากน้อยแค่ไหน กันแน่?
คำตอบคือ โดยหลัก แล้วถือว่าจริงครับ แต่ไม่ได้หมายความว่าใบเลื่อยจิ๊กซอ ฟันละเอียด จะช้ากว่าใบฟันหยาบ ทุกสถานการณ์
ความเร็วในการตัดของเลื่อยฉลุ หรือเลื่อยจิ๊กซอ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับความถี่ของฟันอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับ
- จำนวนฟันที่สัมผัสชิ้นงาน
- รูปร่างของฟัน
- ความกว้างของร่องคายเศษ
- ความหนาของวัสดุ
- กำลังเครื่อง
- ความเร็วรอบ
- ระบบ Pendulum หรือ Orbital Action ของตัวเลื่อย
ถ้าอยากเลือกใบเลื่อยจิ๊กซอ ให้เหมาะกับงานจริง ต้องเข้าใจก่อนว่า ทำไมใบตัดเรียบจึงมักตัดช้ากว่า และทำไมใบตัดหยาบถึงสามารถพาใบเลื่อยผ่านชิ้นงานได้รวดเร็วกว่า
ใบเลื่อยจิ๊กซอ ตัดเรียบ กับตัดหยาบ ต่างกันตรงไหน?
สิ่งที่เห็นง่ายที่สุดเมื่อเปรียบเทียบ ใบเลื่อยจิ๊กซอแบบตัดเรียบ กับใบสำหรับตัดเร็ว คือขนาดและระยะห่างของฟันครับ ใบตัดเรียบมักมีฟันเล็กและเรียงตัวถี่ ทำให้ ในระหว่าง ที่ใบเคลื่อนขึ้นลง ฟันหลายซี่จะสัมผัสและกัดวัสดุพร้อมกัน ข้อดีคือแรงที่กระทำต่อวัสดุในแต่ละซี่จะไม่รุนแรงมาก จึงช่วยลดการฉีกขาดบริเวณขอบรอยตัด โดยเฉพาะวัสดุอย่างไม้อัด MDF แผ่นลามิเนต หรือไม้ที่ต้องการให้ขอบหลังตัดดูเรียบร้อย
ใบเลื่อยที่ออกแบบมาสำหรับ ตัดเร็ว หรือตัดหยาบ นั้น มักใช้ฟันขนาดใหญ่ และเว้นช่องระหว่างฟันกว้างกว่า แต่ละจังหวะของใบจึงสามารถกัดเนื้อวัสดุออกมาได้ปริมาณมากกว่า ลักษณะของรอยตัด ก็มักหยาบกว่า มีเสี้ยนมากกว่า และอาจไม่เหมาะกับงานที่ต้องการผิวสำเร็จทันที ใบเลื่อยจิ๊กซอ สำหรับงานไม้ เริ่มที่ TPI เท่าไหร่ ถึงจะตัดสวย?
จำนวนฟันต่อระยะ หรือ TPI มีผลโดยตรง
หนึ่งในค่าที่ใช้พิจารณา ใบเลื่อยทุกชนิด รวมถึง ใบเลื่อยจิ๊กซอ ด้วย คือ TPI หรือ Teeth Per Inch ซึ่งหมายถึงจำนวนฟัน ต่อความยาวหนึ่งนิ้ว
- ใบ TPI ต่ำจะเหมาะกับงานไม้ และงานตัดที่ต้องการความเร็ว เพราะฟันแต่ละซี่ สามารถกัดเนื้อวัสดุออกมาเป็นเศษขนาดใหญ่ได้
- ใบที่มี TPI สูงจะเหมาะกับวัสดุที่ต้องการควบคุมรอยตัด หรือวัสดุที่มีความบาง เช่น โลหะแผ่น พลาสติกบาง หรือแผ่นไม้ที่ต้องการลดการแตกตามขอบ
- ไม่ควรเลือกจากตัวเลข TPI อย่างเดียว แต่ละยี่ห้ออาจมีรูปทรงฟัน มุมฟัน และเทคนิคการเจียรฟันแตกต่างกัน และจำนวนฟันใกล้เคียงกัน อาจให้ความเร็วและคุณภาพของผิวตัดไม่เหมือนกันทั้งหมด
ทำไม ใบเลื่อยจิ๊กซอ ฟันหยาบ ถึงตัดได้เร็วกว่า?
ลองนึกถึงการใช้ช้อนตักดินครับ ถ้าเราใช้ช้อนเล็กตักทีละน้อย เราจะควบคุม ได้ละเอียด แต่ต้องตักหลายครั้ง กว่าจะเอาดินออกได้ปริมาณมาก ในทางกลับกัน ถ้าใช้พลั่วใหญ่ แต่ละครั้งสามารถเอาดินออกมาได้เยอะกว่า การตัดด้วยใบเลื่อย ก็มีหลักการคล้ายกัน
ใบเลื่อยจิ๊กซอ สำหรับตัดเร็วมักใช้ฟันขนาดใหญ่ และ จะกัดเนื้อวัสดุออกมาเป็นชิ้นใหญ่กว่า ในแต่ละ จังหวะการเคลื่อนที่ ของใบ (Stroke) เมื่อเลื่อยฉลุ ทำงานด้วยความเร็วหลายพันจังหวะต่อนาที ความแตกต่างของปริมาณวัสดุ ที่กัดออกในแต่ละครั้ง จะสะสม จนทำให้ความเร็วในการเดินใบแตกต่างกัน
ช่องระหว่างฟันหรือ Gullet ของใบเลื่อยจิ๊กซอฟันหยาบ ยังมีขนาดใหญ่ ทำให้สามารถพาเศษไม้หรือเศษวัสดุออกจากร่องตัดได้ดี เมื่อเศษไม่อัดแน่นอยู่ ระหว่างใบกับชิ้นงาน ฟันจึงสามารถกัดวัสดุใหม่ได้อย่างต่อเนื่อง และลดโอกาสที่ใบจะเกิดความร้อนจากการเสียดสีกับเศษวัสดุในร่องตัด
ช่องคายเศษ สำคัญกว่าที่คิด
ขณะที่ใบเลื่อยจิ๊กซอ กำลังตัดไม้ เราอาจมองเห็นใบเคลื่อนขึ้นลง แต่จริง ๆ แล้วทุกครั้ง ที่ฟันกัดชิ้นงาน จะมีเศษวัสดุเกิดขึ้น ถ้าเศษเหล่านี้ไม่สามารถหลุดออกจากร่องตัดได้ทัน มันจะเข้าไปเบียดอยู่ระหว่างฟันเลื่อยกับชิ้นงาน และทำให้ประสิทธิภาพ ในการกัดลดลง
นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ ใบเลื่อยจิ๊กซอ ฟันละเอียด มักตัดช้ากว่าเมื่อใช้กับไม้หนา เพราะช่องระหว่างฟันมีพื้นที่จำกัด ถ้าเดินเครื่องเร็วเกินไป เศษไม้จะเกิดขึ้น เร็วกว่าที่ใบสามารถพาออกจากร่องตัด ทำให้อาจรู้สึกว่าเครื่องฝืด หรือ ต้องออกแรงดันมากขึ้น
ทำไม ใบเลื่อยจิ๊กซอ ตัดเรียบ มักต้องใช้ฟันละเอียดขึ้น?
หน้าที่หลักของใบตัดเรียบ คือการควบคุมการแตกของเส้นใย และลดรอยบิ่นบริเวณขอบตัดครับ เมื่อฟันเล็กหลายซี่ค่อย ๆ กัดวัสดุออกทีละน้อย แรงที่กระชากเส้นใยไม้แต่ละครั้งจะน้อยกว่าใบฟันหยาบ ผิวจึงฉีกขาดน้อยลง
ถ้าเราต้องตัดแผ่นไม้อัดเพื่อทำตู้ ชั้นวาง หรือเฟอร์นิเจอร์ และต้องการให้ขอบรอยตัดสามารถนำไปประกอบต่อได้ โดยไม่ต้องขัดแต่งมาก การเลือก ใบเลื่อยจิ๊กซอ แบบตัดละเอียด จะให้ผลลัพธ์ที่เหมาะกว่า แม้จะต้องใช้เวลาเดินใบ ช้าลงก็ตาม
ใบเลื่อยจิ๊กซอ ฟันละเอียด ไม่ได้แปลว่าตัดช้า เสมอไป?
แนวคิดที่ว่าว่า ใบเลื่อยจิ๊กซอ “ฟันละเอียดตัดช้า” นั้น จะเห็นชัดเมื่อเราเปรียบเทียบใบ กับวัสดุชนิดเดียวกัน และความหนาใกล้เคียงกัน แต่ถ้าเปลี่ยนวัสดุ ความสัมพันธ์นี้อาจไม่เหมือนเดิมทั้งหมดครับ
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด คือการตัดโลหะแผ่นบาง ถ้าเลือกใบฟันหยาบเกินไป อาจมีช่วงเวลาที่ฟันเพียงหนึ่ง หรือสองซี่สัมผัสกับวัสดุ เมื่อใบเคลื่อนขึ้น ฟันอาจเกี่ยวขอบโลหะอย่างรุนแรง ทำให้เครื่องสั่น ใบกระแทก หรือฟันบิ่นได้
ในสถานการณ์แบบนี้ ใบเลื่อยจิ๊กซอฟันละเอียด สามารถตัดได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะมีฟันหลายซี่สัมผัสชิ้นงานพร้อมกัน ช่วยให้การกัดวัสดุเกิดขึ้นต่อเนื่อง และควบคุมง่าย
หลักสำคัญ ไม่ใช่เลือก ใบเลื่อยจิ๊กซอ ที่มีฟันหยาบสุดเพื่อหวังความเร็ว แต่เลือกจำนวนฟันให้เหมาะกับความหนา และประเภทของวัสดุ
งานบาง ควรมีฟันสัมผัสชิ้นงานหลายซี่
หลักทั่วไปในการเลือกใบเลื่อยสำหรับวัสดุบาง คือควรมีฟันหลายซี่สัมผัสวัสดุพร้อมกันตลอดช่วงการตัด วัสดุที่บางกว่าระยะห่างระหว่างฟันมากเกินไป อาจทำให้ฟันเลื่อยเกี่ยว และกระแทกชิ้นงาน มากกว่าการเฉือนเนื้อวัสดุอย่างต่อเนื่อง
นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมใบเลื่อยจิ๊กซอสำหรับตัดโลหะมักมีฟันถี่กว่าใบสำหรับตัดไม้ แม้ว่าโลหะจะเป็นวัสดุที่แข็งกว่า เพราะเป้าหมายคือทำให้มีฟันจำนวนเพียงพอรับภาระร่วมกัน และลดแรงกระแทกต่อฟันแต่ละซี่
ระบบ Pendulum ช่วยให้ใบตัดเร็วขึ้นได้
นอกจากประเภทของใบเลื่อยแล้ว ตัวเลื่อยฉลุ หรือจิ๊กซอเองก็มีผลต่อความเร็วในการตัด โดยเฉพาะรุ่นที่มีระบบ Pendulum Action หรือ Orbital Action ซึ่งจะทำให้ใบเลื่อยจิ๊กซอ ไม่ได้เคลื่อนที่ขึ้นลงในแนวดิ่งอย่างเดียว แต่มีการโยกไปด้านหน้า ในจังหวะตัด
เลื่อยจิ๊กซอว์หรือ เลื่อยฉลุ มี Pendulum / Orbital Action ไว้ทำอะไร? เมื่อเปิด Pendulum ระดับสูง ฟันใบเลื่อยจะเข้ากัดชิ้นงานในมุมที่รุนแรงขึ้น ทำให้สามารถดึงเนื้อวัสดุออกมาได้มากขึ้น และเปิดช่องให้เศษวัสดุหลุดออกง่าย ช่วยเพิ่มความเร็วการตัด โดยเฉพาะเมื่อตัดไม้เนื้ออ่อน หรือไม้หนา
แต่ข้อแลกเปลี่ยนก็เหมือนกับใบเลื่อยจิ๊กซอ ฟันหยาบ คือ ยิ่งตั้ง Pendulum สูง รอยตัดก็มักยิ่งหยาบ หากต้องการตัดแผ่นลามิเนต งานโค้งละเอียด หรืองานที่ต้องการผิวตัดสวย การลดระดับ Pendulum หรือปิดระบบไปเลยมักให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่า
ดังนั้น ถ้ารู้สึกว่าใบหนึ่งตัดเร็วกว่าอีกใบมาก ความแตกต่างอาจไม่ได้เกิดจากใบเลื่อยจิ๊กซอ อย่างเดียว แต่อาจมาจากการตั้งค่าเครื่องร่วมด้วย
อยากได้ทั้งตัดเร็ว และรอยตัดสวย ทำได้ไหม?
ถ้าถามว่า มี ใบเลื่อยจิ๊กซอ ที่ทั้งเร็ว และตัดสวยไหม คำตอบคือ ใบบางประเภท ทำได้ในระดับหนึ่งครับ
- เทคโนโลยีของใบเลื่อยปัจจุบันมีการพัฒนารูปทรงฟัน และวิธีการเจียรฟันให้สามารถรักษาสมดุลระหว่างความเร็วกับคุณภาพของรอยตัดได้ดีขึ้น
- ใบบางรุ่นออกแบบฟันให้มีขนาดไม่หยาบมาก แต่มีรูปทรงที่ช่วยคายเศษได้ดี ทำให้ตัดได้เร็วกว่าใบละเอียดทั่วไป โดยที่รอยตัดยังค่อนข้างสะอาด
- ในทางปฏิบัติยังคงมีข้อแลกเปลี่ยนอยู่ ถ้าเป้าหมายคือการตัดให้เร็วที่สุด รอยตัดมักจะไม่เรียบเท่าใบที่ออกแบบมาสำหรับงาน Fine Cut
- ถ้าต้องการรอยตัดที่สะอาดมาก ก็ต้องยอมลดความเร็วในการป้อนเครื่องลงบ้าง
เลือกตามลำดับความสำคัญของงาน เช่น ถ้าเป็นการตัดโครงไม้ที่ขอบจะปิด หรือซ่อน ภายหลัง ความเร็วอาจสำคัญกว่าความเรียบ แต่ถ้าเป็นชิ้นส่วนเฟอร์นิเจอร์ที่ขอบจะมองเห็น การตัดช้าลงเพื่อให้รอยตัดเรียบกว่า ช่วยประหยัดเวลาในการขัด และเก็บงานได้
จะเลือก ใบเลื่อยจิ๊กซอ แบบไหนดี ระหว่างตัดเร็วกับตัดเรียบ?
ถ้าต้องตัดไม้ทั่วไป งานโครง งานไม้ที่ไม่ต้องโชว์รอยตัด หรือต้องตัดชิ้นงานจำนวนมาก การเลือกใบฟันหยาบจะช่วยประหยัดเวลาได้ แต่ถ้าเป็นงานเฟอร์นิเจอร์ งานไม้อัด งานลามิเนต หรือชิ้นงานที่ต้องการขอบสวย ควรเลือกใบสำหรับ Fine Cut แม้จะต้องเดินเครื่องช้าลงครับ
สำหรับงานโลหะและวัสดุบาง ควรพิจารณาจำนวนฟัน ให้สัมพันธ์กับความหนาของชิ้นงานเป็นหลัก เพราะการใช้ใบหยาบเกินไปไม่ได้ทำให้ตัดเร็วขึ้นเสมอ และอาจกลับทำให้เครื่องสั่น หรือฟันใบเสียหายได้
ถ้าต้องตัดเส้นตรงยาว และเน้นความเร็ว ตัวใบแข็งและฟันหยาบจะทำงานได้ดี แต่ถ้าต้องตัดโค้งรัศมีแคบ ใบเลื่อยจิ๊กซอ ควรมีความกว้างน้อยลงเพื่อให้สามารถเลี้ยวตามแนวตัดได้ง่ายกว่า ซึ่งอาจแลกกับความสามารถ ในการรักษาแนวตรง
สรุป ใบเลื่อยจิ๊กซอ ตัดเรียบช้า ตัดหยาบเร็ว จริงไหม?
ถ้ามองในภาพรวม คำตอบคือ จริงครับ ใบเลื่อยจิ๊กซอที่ออกแบบมาสำหรับตัดเรียบมักใช้ฟันขนาดเล็กและเรียงถี่ ทำให้กัดวัสดุออกทีละน้อย รอยตัดจึงสะอาดและควบคุมง่ายกว่า แต่ต้องใช้เวลาในการผ่านชิ้นงานมากขึ้น
ใบตัดเร็วจะกัดวัสดุออกในปริมาณมากขึ้น มีช่องคายเศษใหญ่ จึงเดินเครื่องได้เร็วกว่า แต่มีโอกาสเกิดเสี้ยนแ ละรอยบิ่นมากขึ้น
อย่ามองว่าฟันหยาบเร็ว และฟันละเอียดช้าทุกกรณี ประสิทธิภาพของ ใบเลื่อยจิ๊กซอ ยังขึ้นอยู่กับวัสดุ ความหนา รูปทรงของฟัน ความเร็วรอบ
โหมดการทำงาน และวิธีการป้อน เครื่องด้วย