เก็บ ดอกสว่าน ยังไง ไม่ให้ขึ้นสนิม และไม่ทื่อก่อนเวลา?

Customers Also Purchased

หลายคนอาจมอง ดอกสว่าน เป็นวัสดุสิ้นเปลืองชิ้นเล็กที่ไม่ต้องดูแลรักษาอะไรมาก หลังจากใช้เสร็จ แค่ถอดดอกออกจากเครื่อง แล้ววางรวมไว้ในกล่องเครื่องมือ หรือช่องใส่อุปกรณ์ คิดว่าทำจากเหล็กแข็ง จึงไม่น่าจะเสียหายง่าย ในความเป็นจริง ดอกสว่านสามารถขึ้นสนิม คมตัดบิ่น ปลายดอกเสียศูนย์ หรือทื่อเร็วกว่าปกติได้ จากวิธีเก็บที่ไม่เหมาะสมนี่แหละครับ แม้ยังไม่ได้กลับมาใช้งานก็ตาม

ดอกสว่าน ที่ผ่านการเจาะโลหะ ไม้ ปูน หรือวัสดุที่มีความชื้นและฝุ่นละเอียดติดอยู่บนผิว หากเก็บทันทีโดยไม่ทำความสะอาด ความชื้น คราบน้ำมัน เศษวัสดุ และแรงกระแทกระหว่างดอกแต่ละตัวอาจค่อย ๆ ทำให้ประสิทธิภาพในการเจาะลดลง พอหยิบกลับมาใช้ครั้งต่อไป ดอกอาจกินงานช้าลง เจาะไม่ตรง เครื่องสั่น หรือต้องออกแรงกดมากขึ้น 

การเก็บดอกสว่านถูกวิธี ช่วยรักษาความคม ความตรงของก้านดอก ลดการเกิดสนิม และทำให้ดอกพร้อมใช้งานอยู่เสมอ มาดูกันว่า หลังใช้งานแล้วเราควรดูแล และเก็บดอกสว่านยังไง เพื่อไม่ให้ขึ้นสนิมและไม่ทื่อก่อนเวลา

ทำไม ดอกสว่าน ถึงขึ้นสนิม ทั้งที่เก็บไว้เฉย ๆ?

หลายคนอาจเข้าใจว่าสนิมจะเกิดขึ้น ก็ต่อเมื่อดอกสว่านสัมผัสกับน้ำโดยตรง ความจริงแล้ว ความชื้นในอากาศ ก็ทำให้ผิวโลหะเกิดสนิมได้ โดยเฉพาะดอกสว่าน ที่เก็บอยู่ในพื้นที่ปิด ที่มีความชื้นสะสม เช่น 

  • กล่องเครื่องมือที่วางบนพื้นปูน
  • ห้องเก็บของที่อากาศไม่ถ่ายเท
  • รถช่างที่จอดกลางแจ้ง
  • บริเวณทำงานใกล้แหล่งน้ำ

ดอกสว่าน หลายชนิดมีผิวเคลือบเพื่อช่วยลดแรงเสียดทาน เพิ่มความแข็ง หรือช่วยป้องกันการกัดกร่อน แต่พอผ่านการใช้งาน ผิวเคลือบบริเวณคมตัด และร่องคายเศษจะค่อย ๆ สึกออก ทำให้เนื้อโลหะด้านในสัมผัสกับอากาศ และความชื้นได้ง่ายขึ้น ถ้ามีเศษโลหะ ฝุ่นปูน หรือคราบน้ำติดอยู่บนผิวด้วย โอกาสเกิดสนิม ก็อาจเพิ่มขึ้นด้วย

เก็บ ดอกสว่าน ยังไง ไม่ให้ขึ้นสนิม และไม่ทื่อก่อนเวลา

คราบเหงื่อจากมือ ก็เป็นอีกสาเหตุที่มักถูกมองข้าม เนื่องจากเหงื่อมีทั้งน้ำ และเกลือ เมื่อจับดอกสว่าน ด้วยมือเปล่า แล้วเก็บทันทีโดยไม่เช็ด ผิวโลหะอาจเริ่มเกิดเป็นจุดสนิมเล็ก ๆ ได้ ยิ่งในบริเวณก้านดอก ที่เราจับบ่อย แม้จุดสนิมจะยังไม่ส่งผลต่อการเจาะทันที ถ้าปล่อยไว้นาน สนิมอาจขยายตัวและลามเข้าใกล้ร่องคายเศษหรือคมตัดได้

สนิมเล็กน้อย ส่งผล ต่อการเจาะมากกว่าที่คิด

จุดสนิมบาง ๆ บนก้านดอกอาจยังไม่ทำให้ดอกสว่านเสียหายทันที แต่ถ้าสนิมเกิดบริเวณร่องคายเศษหรือปลายคมตัด ผลกระทบจะเห็นได้ชัดมากขึ้น ผิวที่ขรุขระจะเพิ่มแรงเสียดทาน ทำให้เศษวัสดุไหลออกจากรูได้ยาก และดอกสะสมความร้อนกว่าปกติ

เมื่อความร้อนเพิ่มขึ้น คมดอกก็จะสึกเร็ว อาจเริ่มรู้สึกว่ากินวัสดุช้าลง จนต้องออกแรงกดมากขึ้น หรือเครื่องสั่นระหว่างเจาะ ในบางกรณี ดอกที่มีสนิมบริเวณก้านอาจยึดติดอยู่ภายในหัวจับ โดยเฉพาะเมื่อเก็บเครื่องไว้ในพื้นที่ชื้นเป็นเวลานาน ดังนั้น การป้องกันสนิมตั้งแต่เริ่มต้นจึงง่าย และคุ้มกว่าการแก้ไขภายหลัง

หลังใช้งานควรทำอะไร ก่อนนำ ดอกสว่าน ไปเก็บ?

วิธีเก็บดอกสว่าน ไม่ให้ขึ้นสนิมนั้น ควรเริ่มตั้งแต่วินาทีที่ใช้เสร็จ 

  • ขั้นตอนแรกคือรอให้ดอกสว่านเย็นลงก่อน โดยเฉพาะดอกที่ใช้เจาะเหล็ก สเตนเลส หรือวัสดุแข็ง เพราะหลังการเจาะ 
  • ดอกอาจมีอุณหภูมิสูงมาก หากนำดอกร้อนไปปิดไว้ในกล่องทันที ความร้อนที่ค้างอยู่สามารถทำให้เกิดไอน้ำและความชื้นสะสมภายในกล่องได้
  • ไม่ควรใช้มือเปล่าจับดอกทันทีหลังหยุดเครื่อง เพราะอาจถูกลวกหรือเผลอทำดอกตกพื้นจนปลายคมเสียหาย 
  • ควรวางดอกไว้ในตำแหน่งที่ปลอดภัย รอให้อุณหภูมิลดลงตามธรรมชาติ และหลีกเลี่ยงการใช้น้ำราดเพื่อเร่งให้เย็น เพราะการเปลี่ยนอุณหภูมิอย่างรวดเร็วอาจส่งผลต่อเนื้อโลหะหรือผิวเคลือบของดอกบางชนิดได้
  • เมื่อดอกเย็นแล้ว ใช้แปรงขนอ่อน ผ้าแห้ง หรือแปรงทองเหลืองขนาดเล็กปัดเศษวัสดุออกจากร่องคายเศษ 
  • สำหรับดอกเจาะไม้ ควรตรวจดูคราบยางไม้หรือฝุ่นไม้ที่อัดแน่นอยู่ในร่อง เพราะคราบเหนียวสามารถจับความชื้นและทำให้เศษใหม่ติดสะสมได้ง่าย 
  • ดอกเจาะปูนควรปัดฝุ่นซีเมนต์ออกให้มากที่สุด เนื่องจากฝุ่นปูนมีความละเอียดสูงและสามารถดูดความชื้นจากอากาศได้

เช็ดให้แห้ง ก่อนทาน้ำมันป้องกันสนิม

เมื่อดอกแห้งสนิทแล้ว สามารถทาน้ำมันป้องกันสนิม หรือน้ำมันสำหรับดูแลเครื่องมือโลหะบาง ๆ โดยหยดน้ำมันลงบนผ้าก่อน แล้วนำมาเช็ดผิวดอก ไม่เท หรือฉีดน้ำมันใส่ดอกจนเปียก เพราะน้ำมันส่วนเกินจะจับฝุ่น ทำให้กล่องสกปรก และอาจเปื้อนชิ้นงานเมื่อหยิบมาใช้ครั้งต่อไป

สำหรับดอกสว่าน ที่ใช้งานเป็นประจำ การเคลือบน้ำมันบาง ๆ ก็เพียงพอแต่ถ้าต้องการเก็บไว้หลายเดือน ควรเลือกสารเคลือบป้องกันสนิมที่เหมาะกับเครื่องมือโลหะ และเปิดตรวจสภาพเป็นระยะ ก่อนนำดอกกลับมาใช้งาน ควรเช็ดคราบน้ำมันส่วนเกินออก โดยเฉพาะเมื่อจะใช้เจาะไม้ หรือวัสดุที่ไม่ต้องการให้มีคราบมัน

เก็บ ดอกสว่าน ในกล่องแบบไหน?

กล่องเก็บดอกสว่าน ที่เหมาะสมควรช่วยแยกดอก แต่ละตัวออกจากกัน ลดการกระแทก ป้องกันฝุ่น และเปิดหยิบใช้งานได้สะดวก กล่องพลาสติกแข็ง ที่มีช่องตามขนาดดอกเป็นตัวเลือกที่เหมาะกับผู้ใช้งานทั่วไปครับ เพราะสามารถมองเห็นขนาดได้ชัดเจน และช่วยล็อกดอกไม่ให้กลิ้งหรือกระแทกกันระหว่างเคลื่อนย้าย

สำหรับช่างที่ต้องใช้เครื่องมือนอกสถานที่บ่อย อาจเลือกกล่องโลหะ หรือกล่องพลาสติกเกรดงานช่าง ที่มีฝาปิดแน่น บานพับแข็งแรง และมีตัวล็อกที่ไม่เปิดเองง่าย ภายในกล่องควรมีแผ่นรอง หรือช่องยึดดอก เพื่อไม่ให้ปลายคมกระแทกกับตัวกล่อง โดยตรง 

ไม่ควรฝืนใส่ดอกที่มีขนาดไม่ตรงช่อง เพราะอาจทำให้ปลายดอกกดกับฝา หรือดอกติดแน่นจนต้องออกแรงดึงมากเกินไป

ดอกสว่าน ที่ซื้อมาเป็นชุด มักมีกล่องเดิมจากผู้ผลิต ออกแบบให้รองรับขนาด และรูปทรงของดอกแต่ละตัวอยู่แล้ว ถ้ากล่องยังอยู่ในสภาพดี ไม่แตกร้าว ตัวล็อกไม่หลวม การใช้กล่องเดิม ถือเป็นวิธีที่ง่าย และปลอดภัยที่สุด 

เก็บ ดอกสว่าน ยังไง ไม่ให้ขึ้นสนิม และไม่ทื่อก่อนเวลา

แยกประเภท ดอกสว่าน ออกจากกัน

ถ้ามีดอกหลายประเภท นอกจาก การเข้าใจ ว่า ดอกสว่าน สำหรับเจาะไม้ เจาะเหล็ก ต่างกันแค่ไหน? ใช้แทนกันได้ไหม? ควรแยกกล่องระหว่างดอกเจาะเหล็ก ดอกเจาะไม้ ดอกเจาะปูน ดอกเจาะกระเบื้อง และดอกโฮลซอว์ เพราะคมตัด และรูปทรงของดอกแต่ละชนิดแตกต่างกัน การวางรวมกันอาจทำให้ปลายคมกระแทก หรือเกี่ยวกันจนเสียหายได้

จุดที่วางกล่อง ดอกสว่าน ก็สำคัญ

แม้จะมีกล่องเก็บคุณภาพดี ถ้าวางในพื้นที่ไม่เหมาะสม ก็ยังมีโอกาสขึ้นสนิมได้ ควรเก็บกล่องไว้บนชั้นที่สูงจากพื้น หลีกเลี่ยงการวางชิดพื้นปูน หรือผนังคอนกรีตโดยตรง เพราะพื้น และผนังสะสมความชื้นได้ โดยเฉพาะในฤดูฝน หรือห้องเก็บของ ที่ไม่มีระบบระบายอากาศ

ไม่วางกล่องดอกสว่านใกล้อ่างล้างมือ ท่อน้ำ ที่สำหรับ ล้างชิ้นงาน หรือบริเวณที่มีละอองน้ำ และสารเคมี นอกจากความชื้นแล้ว ไอระเหยจากสารเคมีบางชนิดอาจทำปฏิกิริยากับผิวโลหะ หรือทำให้พลาสติกและยางภายในกล่องเสื่อมเร็วกว่าปกติ

นอกจากนี้ ถ้าจำเป็นต้องเก็บดอกสว่านไว้ในรถ ควรเลือกกล่องที่ปิดแน่น ใส่ซองดูดความชื้น และตรวจสภาพเป็นระยะ

ซองดูดความชื้นช่วยได้ แต่ต้องเปลี่ยนตามสภาพ

ซองดูดความชื้นสามารถช่วยลดความชื้นภายในกล่องได้ โดยเฉพาะกล่องดอกสว่าน ที่ไม่ค่อยได้เปิดใช้งาน แต่ไม่ควรใส่ไว้ แล้วลืม เพราะเมื่อสารดูดความชื้นอิ่มตัว ประสิทธิภาพจะลดลง และอาจไม่สามารถควบคุมความชื้นภายในกล่องได้เหมือนเดิม

เลือกซองดูดความชื้นที่มีตัวบอกสถานะ หรือกำหนดรอบตรวจสอบประมาณเดือนละครั้ง ถ้าซองเปียก บวม หรือมีสีเปลี่ยนไป ตามเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์ ควรเปลี่ย นหรือทำให้แห้งตามคำแนะนำ ไม่ใช้ซองที่ชำรุดหรือมีเม็ดสารรั่ว เพราะเม็ดดูดความชื้นอาจเข้าไปติดตามร่องคายเศษ และสร้างความสกปรกเพิ่มได้

ดอกสว่าน แต่ละประเภทต้องดูแลต่างกันไหม?

หลักพื้นฐานของการดูแลดอกสว่านแต่ละประเภทยังคงเหมือนกันครับ คือ ทำความสะอาด เช็ดให้แห้ง ป้องกันความชื้น และแยกไม่ให้คมกระแทกกัน รายละเอียดบางส่วนอาจแตกต่างกันตามรูปทรงและวัสดุของดอก

  • ดอกเจาะเหล็ก ควรให้ความสำคัญกับคราบน้ำมันตัด และเศษโลหะละเอียด เพราะเศษอาจติดแน่นอยู่ในร่องคายเศษ และกลายเป็นจุดสะสมความชื้น ได้ 
  • ดอกเจาะไม้ ระวังคราบยางไม้ รวมถึงปลายเดือยนำศูนย์ และคมตัดด้านข้าง ซึ่งมีขนาดเล็กและบิ่นง่าย ไม่วางรวมกับดอกขนาดใหญ่ หรือเครื่องมือหนัก
  • ดอกเจาะปูน และดอกสำหรับสว่านโรตารี่ ควรปัดฝุ่นออกจากร่องเกลียว และก้านให้สะอาด โดยเฉพาะก้านแบบ SDS ที่มีร่องสำหรับล็อกกับหัวจับ ถ้ามีฝุ่นปูนอัดแน่นอยู่ภายในร่อง อาจทำให้ใส่ดอกเข้าหัวจับได้ยาก และเพิ่มการสึกหรอของระบบล็อกดอก
  • ดอกเจาะกระเบื้อง แก้ว หรือวัสดุเปราะ มีปลายคมที่ออกแบบมาเป็นรูปทรงเฉพาะ ควรเก็บในปลอก หรือช่องแยกชัดเจน เพราะถ้าปลายบิ่น ดอกอาจลื่น หนีตำแหน่ง ทำให้ชิ้นงานแตกร้าวง่ายขึ้น

ดอกสว่าน เริ่มเป็นสนิมแล้ว แก้ไขได้ หรือไม่?

5 จุดสังเกต ที่จะช่วยให้คุณรู้ว่า ถึงเวลาเปลี่ยน ดอกสว่าน แล้ว! หากเป็นสนิมผิวบาง ๆ บริเวณก้านหรือส่วน ที่ไม่ใช่คมตัด สามารถใช้ผ้าชุบน้ำมันป้องกันสนิม หรือแปรงทองเหลืองขัดเบา ๆ แล้วเช็ดให้สะอาด และเคลือบน้ำมันบาง ๆ อีกครั้ง แต่ควรหลีกเลี่ยงการใช้กระดาษทรายหยาบ หินเจียร หรือเครื่องมือ ที่กินเนื้อโลหะมากเกินไป เพราะอาจทำให้ขนาดก้านเปลี่ยน หรือผิวดอกไม่เรียบ

ถ้ามีสนิมเกิดบริเวณคมตัด ไม่ควรขัด หรือเจียรโดยไม่มีความรู้เรื่องมุม เพราะการเปลี่ยนมุมคมตัดเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ดอกเสียสมดุล เจาะไม่ตรง และเกิดความร้อนสูง เจาะลึก ทฤษฏี องศาปลาย ดอกสว่าน มีอะไรบ้างที่ควรเข้าใจ?

หากสนิมกินลึก ปลายดอกบิ่น ก้านคด หรือดอกสั่นผิดปกติ การเปลี่ยน ดอกสว่าน ใหม่อาจปลอดภัย และคุ้มค่ากว่า โดยเฉพาะดอกขนาดเล็ก หรือดอกที่มีรูปทรงคมตัดเฉพาะ 

เก็บ ดอกสว่าน ยังไง ไม่ให้ขึ้นสนิม และไม่ทื่อก่อนเวลา

สรุป: เก็บ ดอกสว่าน ให้ถูกวิธี ช่วยยืดอายุการใช้งานได้จริง

การเก็บดอกสว่านไม่ให้ขึ้นสนิม และไม่ทื่อก่อนเวลา เริ่มจากการดูแลหลังใช้งานทุกครั้ง รอให้ดอกเย็น ปัดเศษวัสดุออก เช็ดให้แห้ง และเคลือบน้ำมันป้องกันสนิมบาง ๆ เก็บดอกแต่ละตัวไว้ ในช่องแยกตามประเภท และขนาด ไม่วางรวมกับเครื่องมือหนัก และไม่ปล่อยดอกค้างอยู่ในหัวจับสว่าน เป็นเวลานาน

พื้นที่จัดเก็บควรแห้ง อากาศไม่อับ อยู่ห่างจากพื้นปูน ผนังคอนกรีต แหล่งน้ำ และสารเคมี ถ้าต้องเก็บดอกสว่านไว้ในรถ หรือพื้นที่ความชื้นสูง ควรใช้กล่องที่ปิดแน่น ใส่ซองดูดความชื้น และตรวจสอบสภาพ เพื่อให้สามารถจัดการกับจุดสนิมได้ตั้งแต่ยังไม่ลุกลาม

ดอกสว่าน ที่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมจะรักษาความคมได้ดีกว่า เจาะได้ตรง ลดความร้อน ลดแรงสั่น และช่วยให้สว่านไม่ต้องทำงานหนักเกินความจำเป็น