ทำไม กรรไกรตัดเหล็ก มีด้ามแดง เขียว และเหลือง? แต่ละสีใช้ตัดแบบไหน

เวลาไปร้านเครื่องมือช่าง เรามักเจอ กรรไกรตัดเหล็ก หน้าตาคล้ายกันเต็มไปหมด แต่…มันจะมีที่สะดุดตาเลยก็คือ ด้ามมันคนละสี แดง เขียว เหลือง จนสงสัยว่าสีเหล่านี้มีไว้แค่ความสวยงามหรือเปล่า จริงๆ แล้วสีด้ามคือรหัสบอกทิศทางการตัด ครับ

• ด้ามแดง = ตัดตรง/ตัดโค้งไปทางซ้าย (Left Cut)

• ด้ามเขียว = ตัดตรง/ตัดโค้งไปทางขวา (Right Cut)

• ด้ามเหลือง = ตัดตรง/ตัดโค้งได้ทั้งสองทาง (Straight Cut)

คำถามที่น่าสนใจคือ ทำไมด้ามของ กรรไกรตัดเหล็ก ต้องแบ่งเป็น 3 สี ทั้งที่ดูเหมือนตัดเหล็กได้เหมือนกัน และคำว่า ตัดซ้าย-ขวาหมายถึงต้องใช้มือซ้ายหรือขวาจับหรือไม่? ในบทความนี้จะพาไปดูหลักการ วิธีสังเกตสี วิธีเลือกให้เหมาะกับงาน และปัญหาที่มักเกิดจากการเลือกผิดประเภทครับ

ผู้ผลิตหลายรายใช้หลักการเดียวกัน แต่บางแบรนด์อาจใช้สีต่างออกไป จึงควรเช็กตัวอักษรหรือลูกศรบนตัวกรรไกร/บรรจุภัณฑ์ประกอบด้วย ไม่ควรดูแค่สีอย่างเดียว

ทำไมต้องใช้สีแบ่งประเภท กรรไกรตัดเหล็ก

เวลาทำงานจริง ช่างมักต้องสลับใช้ กรรไกรตัดเหล็ก หลายตัว เช่น ตัดแนวตรง ตัดมุมซ้าย ตัดมุมขวา หรือตัดวงกลม หากด้ามเป็นสีเดียวกันหมด ต้องหยิบขึ้นมาดูปาก กรรไกรตัดเหล็ก หรืออ่านตัวอักษรทุกครั้ง เสียเวลาโดยไม่จำเป็น การใช้สีด้ามช่วยให้มองปุ๊บ รู้ปั๊บ ว่าตัวไหนเหมาะกับงานไหน แม้กรรไกรจะกองรวมกันในกล่องเครื่องมือหรือแขวนอยู่บนแผงเดียวกัน ที่สำคัญกว่านั้น สีด้ามยังช่วยลดความผิดพลาดก่อนเริ่มงาน เพราะถ้าเลือกผิดทิศทาง อาจเจอปัญหาตามมา เช่น

• กรรไกรตัดเหล็ก ฝืนแนวตัด เลี้ยวตามเส้นยาก

• แผ่นโลหะยกหรือบิดผิดปกติ

• เศษโลหะม้วนเข้าหามือ

• ขอบตัดเป็นคลื่น ไม่เรียบ

• ต้องบิดข้อมือในท่าที่ไม่ถนัด

• ใบมีดติดค้างกลางแผ่น

• ต้องออกแรงมากกว่าที่ควร

ดังนั้น ระบบสีจึงไม่ใช่แค่เรื่องความสะดวก แต่ส่งผลถึงความแม่นยำของแนวตัด คุณภาพขอบงาน และความปลอดภัยของผู้ใช้โดยตรงครับ

กรรไกรตัดเหล็ก ด้ามแดง เขียว เหลือง ใช้ตัดแบบไหน

กรรไกรตัดเหล็ก ด้ามแดง = ตัดซ้าย (Left Cut)

เหมาะกับการตัดเส้นโค้งไปทางซ้าย วงกลม หรือส่วนโค้งที่ต้องเลี้ยวซ้าย ตัดแนวตรงได้บ้างแต่ไม่ใช่จุดเด่น

• เหมาะกับงาน ตัดโค้งซ้าย ช่องวงกลม งานท่อลม แผ่นสังกะสี/อะลูมิเนียมบาง มุมที่กรรไกรตัดตรงเข้าไม่ถึง

• ข้อควรรู้ คำว่า "ตัดซ้าย" หมายถึงทิศทางการเลี้ยวของใบมีด ไม่ได้แปลว่าต้องใช้มือซ้ายจับ ในทางปฏิบัติคนถนัดขวาก็ใช้กรรไกรตัดซ้ายด้วยมือขวาได้สบายๆ โดยเฉพาะเวลาตัดโค้งเข้าหาตัว

กรรไกรตัดเหล็ก ด้ามแดง ด้ามเขียว = ตัดขวา (Right Cut)

ตรงข้ามกับด้ามแดง เหมาะกับตัดตรงและตัดโค้งไปทางขวา หากฝืนตัดโค้งซ้ายแคบๆ จะรู้สึกฝืน แผ่นชนด้าม หรือต้องบิดแผ่นมากผิดปกติ

• เหมาะกับงาน ตัดโค้งขวา มุมด้านขวา ช่องเปิด รอบท่อ ใช้คู่กับด้ามแดงในงานที่มีโค้งสลับซ้าย-ขวา

• จำง่ายๆ แดง = โค้งซ้าย / เขียว = โค้งขวา (ไม่เกี่ยวกับมือถนัด)

กรรไกรตัดเหล็ก ด้ามแดง ด้ามเหลือง = ตัดตรง (Straight Cut)

เน้นตัดเส้นตรงเป็นหลัก แต่ตัดโค้งกว้างได้ทั้งซ้ายและขวา จึงถือเป็นรุ่น "อเนกประสงค์" ที่สุด

• เหมาะกับงาน ตัดเส้นตรง ตัดลดขนาดแผ่น ตัดแนวเฉียง โค้งกว้าง ช่องสี่เหลี่ยม งานซ่อมทั่วไป

• ข้อจำกัด ถ้าต้องตัดวงกลมเล็กหรือโค้งแคบ ควรใช้ด้ามแดง/เขียวแทน เพราะควบคุมได้ดีกว่า เหมาะสำหรับคนที่อยากมีกรรไกรตัวเดียวใช้งานพื้นฐาน

ทำไมเลือกด้ามสี กรรไกรตัดเหล็ก ถูกแล้ว แต่ยังตัดไม่สวย

วัสดุหนาเกินความสามารถ กรรไกรตัดเหล็ก

กรรไกรตัดเหล็ก แต่ละรุ่นรับความหนาไม่เท่ากัน และโลหะต่างชนิดแม้หนาเท่ากันก็ตัดยากไม่เท่ากัน (สแตนเลสมักแข็งกว่าอะลูมิเนียมหรือเหล็กอ่อน) ถ้าฝืนตัดวัสดุหนาเกิน อาจต้องออกแรงมาก ใบมีดแยก ขอบฉีก หรือกลไกพัง

ใบมีดทื่อหรือบิ่น

 ใบมีดทื่อจะบีบและฉีกแผ่นโลหะแทนที่จะเฉือนสะอาด ทำให้ขอบเป็นคลื่นและต้องออกแรงมากขึ้น

จุดหมุนหลวม

ใบมีดประกบกันไม่แน่น วัสดุอาจแทรกเข้าไประหว่างใบแทนที่จะถูกตัด รู้สึกเหมือนกรรไกร "หนีบ" แต่ไม่ตัด

บีบปิดปาก กรรไกรตัดเหล็ก จนสุดทุกครั้ง

ถ้าบีบจนปลายใบซ้อนกันมากเกินไป อาจทำให้ขอบวัสดุฉีกเป็นรอยเล็กๆ ท้ายรอบตัด วิธีแก้ หยุดก่อนถึงปลายใบ แล้วขยับไปกัดช่วงใหม่ต่อเนื่องแทน

เอียง กรรไกรตัดเหล็ก ขณะตัด

ควรวางใบมีดให้ตั้งฉากกับแผ่นโลหะมากที่สุด ถ้าเอียงมากไป ขอบงานจะเป็นครีบ บิด หรือเป็นคลื่น

ฝืนตัดโค้งแคบเกินไป

แม้ด้ามแดง-เขียวจะออกแบบมาสำหรับตัดโค้ง แต่ก็มีขีดจำกัด ถ้ารัศมีแคบเกินไป หัวกรรไกรจะชนแผ่นจนเลี้ยวต่อไม่ได้

ไม่เว้นทางให้เศษโลหะ

เศษที่ตัดออกต้องมีที่ม้วนหรือแยกตัวออกไป ถ้าเศษไปชนด้ามหรือกองขวางปากกรรไกร ให้ยกแผ่นขึ้นเล็กน้อยหรือเปลี่ยนทิศทาง และระวังคมเศษโลหะตลอดเวลา

เลือก กรรไกรตัดเหล็ก ให้เหมาะกับการใช้งาน