TH
English
Customers Also Purchased
ซื้อ จารบี สักกระปุกดูเหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่พอไปถึงหน้าชั้นวางจริง หลายคนกลับเริ่มลังเลทันที เพราะบนฉลากมีทั้งคำว่า จารบีเบอร์ 2, จาระบีเบอร์ 2, NLGI 2, EP 2, Lithium Grease No.2 หรือบางรุ่นก็เขียนว่าเป็นจารบีอเนกประสงค์ เห็นแล้วชวนสงสัยว่าเลข 2 นี้คืออะไรกันแน่ เป็นเบอร์คุณภาพ เป็นความทนร้อน หรือเป็นแค่ชื่อรุ่นของแต่ละยี่ห้อ
ความจริงแล้ว “เบอร์ 2” บนจารบีไม่ได้บอกว่าจารบีตัวนั้นดีกว่าเบอร์ 1 หรือด้อยกว่าเบอร์ 3 แต่เป็นตัวเลขที่บอก ความข้นของเนื้อจารบี ตามระบบ NLGI ว่าเนื้อจารบีนิ่ม แข็ง หรือไหลง่ายแค่ไหน ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากในการใช้งานจริง เพราะจารบีที่เหลวเกินไปอาจไหลออกจากจุดหล่อลื่นเร็ว ส่วนจารบีที่แข็งเกินไปอาจกระจายตัวไม่ดี อัดเข้าจุดใช้งานยาก หรือทำให้ชิ้นส่วนบางประเภทเกิดแรงต้านมากกว่าที่ควร
จารบีเบอร์ 2 จึงกลายเป็นเบอร์ที่คนเจอบ่อยที่สุด ไม่ใช่เพราะเป็นเบอร์ที่ดีที่สุดสำหรับทุกงาน แต่เพราะความข้นของมันอยู่ในระดับกลาง ใช้งานง่าย เกาะชิ้นงานได้ดี และเหมาะกับงานหล่อลื่นทั่วไปจำนวนมาก ตั้งแต่ลูกปืน บูช เพลา พิน บานพับ ลูกล้อ ไปจนถึงงานซ่อมบำรุงเครื่องจักรพื้นฐาน
จารบีเบอร์ 2 คืออะไร
จารบีเบอร์ 2 คือจารบีที่มีความข้นอยู่ในระดับ NLGI 2 โดย NLGI เป็นระบบที่ใช้แบ่งระดับความข้นของจารบี ตั้งแต่เบอร์ที่เหลวมากอย่าง 000 ไปจนถึงเบอร์ที่แข็งมากอย่าง 6 หากนึกถึงจารบีทั่วไปที่เราเห็นในกระปุกหรือหลอด เนื้อเหนียว นุ่ม ปาดได้ ไม่ไหลย้อยง่าย และยังอัดด้วยปืนอัดจารบีได้สะดวก จารบีลักษณะนั้นมักอยู่ในกลุ่มเบอร์ 2
จุดสำคัญที่ต้องจำไว้คือ เบอร์ของจารบีบอกแค่ความข้น ไม่ได้บอกทุกคุณสมบัติของจารบี จารบีเบอร์ 2 สองตัวอาจมีเนื้อข้นใกล้เคียงกัน แต่ใช้งานจริงต่างกันได้มาก เพราะสูตรข้างในอาจไม่เหมือนกัน ทั้งชนิดของสารเพิ่มความข้น น้ำมันพื้นฐาน สารเติมแต่ง ความทนร้อน ความทนน้ำ และความสามารถในการรับแรงกด ดังนั้นการเลือกจารบีจึงไม่ควรหยิบจากคำว่าเบอร์ 2 เพียงอย่างเดียว แต่ควรดูด้วยว่าสูตรของจารบีนั้นเหมาะกับงานที่ต้องการใช้หรือไม่
ทำไมจารบีเบอร์ 2 ถึงเจอบ่อยที่สุด
เหตุผลที่จารบีเบอร์ 2 เจอบ่อยมาก เพราะมันอยู่ในจุดที่ “พอดี” สำหรับงานหล่อลื่นทั่วไป เนื้อจารบีมีความข้นพอที่จะเกาะอยู่กับผิวโลหะ ลูกปืน บูช เพลา หรือจุดหมุนได้ดี แต่ก็ไม่แข็งจนใช้งานลำบาก จึงเหมาะกับงานที่ต้องการให้จารบีอยู่กับจุดหล่อลื่นได้นานกว่าน้ำมันหล่อลื่นทั่วไป
ถ้าจารบีเหลวเกินไป เวลาใช้กับลูกปืนหรือจุดหมุนที่มีแรงเหวี่ยง จารบีอาจไหลออกจากตำแหน่งเร็ว ต้องเติมบ่อย และอาจหล่อลื่นได้ไม่นานพอ แต่ถ้าจารบีแข็งเกินไป ก็อาจกระจายตัวช้า อัดเข้าไปไม่ดี หรือทำให้ชิ้นส่วนบางประเภทเคลื่อนไหวฝืดกว่าที่ควร จารบีเบอร์ 2 จึงเป็นเหมือนจุดกึ่งกลางที่ใช้งานง่าย ร้านอะไหล่ ร้านเครื่องมือช่าง ร้านวัสดุอุตสาหกรรม และร้านอุปกรณ์ซ่อมบำรุงจึงมักมีจารบีเบอร์นี้วางขายเป็นหลัก
อีกเหตุผลคือจารบีเบอร์ 2 ใช้กับปืนอัดจารบีได้สะดวก เนื้อไม่เหลวจนไหลเลอะง่าย และไม่แข็งจนดันออกยาก จึงเหมาะกับงานดูแลรักษาเครื่องจักร งานยานยนต์บางตำแหน่ง และงานช่างทั่วไปที่ต้องการจารบีติดบ้านหรือติดโรงงานไว้ใช้หลายจุด
จารบีเบอร์ 2 ใช้กับอะไรได้บ้าง
จารบีเบอร์ 2 มักใช้กับงานที่ต้องการลดการเสียดสี ลดการสึกหรอ และให้จารบีเกาะอยู่กับจุดใช้งานได้ดี เช่น ลูกปืน แบริ่ง บูช เพลา พิน ข้อต่อ จุดหมุน ลูกล้อ บานพับขนาดใหญ่ รางเลื่อน และงานซ่อมบำรุงทั่วไป โดยเฉพาะจุดที่มีการเคลื่อนไหวซ้ำ ๆ หรือมีผิวโลหะเสียดสีกัน
ในงานลูกปืนและแบริ่งทั่วไป จารบีเบอร์ 2 พบได้บ่อย เพราะเนื้อจารบีค่อนข้างคงตัว ไม่ไหลออกง่าย และช่วยให้ผิวสัมผัสมีฟิล์มหล่อลื่นคั่นอยู่ระหว่างชิ้นส่วน แต่ไม่ควรเหมารวมว่าลูกปืนทุกแบบใช้จารบีเบอร์ 2 ได้เหมือนกันหมด เพราะลูกปืนรอบสูง มอเตอร์ไฟฟ้า เครื่องจักรที่ทำงานต่อเนื่อง หรืออุปกรณ์ที่มีคู่มือกำหนดชนิดจารบีไว้ อาจต้องใช้จารบีเฉพาะทางมากกว่าจารบีอเนกประสงค์ทั่วไป
สำหรับบูช เพลา พิน และจุดหมุน จารบีเบอร์ 2 ก็เป็นตัวเลือกที่พบได้มาก เพราะงานกลุ่มนี้ต้องการจารบีที่เกาะผิวได้ดีและไม่ไหลออกเร็ว หากเป็นงานที่มีแรงกด แรงกระแทก หรือรับโหลดค่อนข้างมาก ควรดูเพิ่มว่าจารบีตัวนั้นมีคุณสมบัติ EP หรือไม่ เพราะคำว่า EP เกี่ยวกับการช่วยรองรับแรงกด ไม่ใช่แค่ความข้นของเนื้อจารบี
ส่วนงานทั่วไปในบ้าน เช่น บานพับประตู ลูกล้อประตูรั้ว รางเลื่อน หรือจุดที่เริ่มฝืด จารบีเบอร์ 2 ก็ใช้ได้ในหลายกรณี แต่ควรใช้ในปริมาณพอดี ไม่ควรป้ายหนาจนเกินไป เพราะจารบีมีความเหนียวและจับฝุ่นได้ง่าย หากใช้มากเกินจำเป็น จากจุดที่ควรลื่นอาจกลายเป็นคราบดำเหนียวที่ทำความสะอาดยากแทน
จารบีเบอร์อื่นต่างจากเบอร์ 2 อย่างไร
จารบีไม่ได้มีแค่เบอร์ 2 แต่มีตั้งแต่เบอร์ที่เหลวมากไปจนถึงแข็งมาก หลักง่าย ๆ คือ เลขยิ่งน้อย เนื้อจารบียิ่งนิ่มหรือไหลง่าย เลขยิ่งมาก เนื้อจารบียิ่งข้นหรือแข็งขึ้น ความต่างนี้มีผลโดยตรงกับการไหล การเกาะผิว การปั๊มผ่านท่อ และการคงตัวอยู่ในตำแหน่งหล่อลื่น
จารบีเบอร์ 000 และ 00 จะมีลักษณะเหลวหรือกึ่งเหลว เหมาะกับระบบที่ต้องการให้จารบีไหลไปตามช่องทางได้ง่าย เช่น ระบบหล่อลื่นอัตโนมัติหรือชุดเฟืองบางประเภท ถ้านำไปใช้กับจุดที่ต้องการให้จารบีเกาะอยู่กับที่นาน ๆ อาจไม่เหมาะ เพราะมีโอกาสไหลออกง่ายกว่าเบอร์ 2
จารบีเบอร์ 0 และเบอร์ 1 จะนิ่มกว่าเบอร์ 2 เหมาะกับงานที่ต้องการให้จารบีกระจายตัวง่ายขึ้น หรือระบบที่ต้องปั๊มจารบีผ่านท่อ เช่น ระบบจ่ายจารบีอัตโนมัติบางแบบ รวมถึงงานที่อุณหภูมิต่ำจนจารบีข้นเกินไปอาจไหลตัวลำบาก ส่วนจารบีเบอร์ 3 จะข้นกว่าเบอร์ 2 เหมาะกับบางงานที่ต้องการให้จารบีคงตัวมากขึ้น แต่ถ้าใช้ผิดจุดอาจทำให้จารบีกระจายตัวไม่ดีหรือเพิ่มแรงต้านในระบบได้
EP 2 คืออะไร ต่างจาก NLGI 2 ไหม
คำว่า EP 2 เป็นคำที่ทำให้หลายคนสับสน เพราะมีเลข 2 เหมือนกันกับจารบีเบอร์ 2 แต่จริง ๆ แล้วต้องแยกเป็นสองส่วน คือ EP และ 2 โดย EP ย่อมาจาก Extreme Pressure หมายถึงจารบีที่มีสารเติมแต่งสำหรับงานที่มีแรงกด แรงกระแทก หรือโหลดสูง ส่วนเลข 2 หมายถึงความข้นระดับ NLGI 2
ดังนั้น จารบี EP 2 จึงหมายถึงจารบีที่มีความข้นระดับเบอร์ 2 และมีคุณสมบัติช่วยรองรับแรงกดมากกว่าจารบีทั่วไป มักพบในงานบูช เพลา พิน ข้อต่อ เครื่องจักร หรือยานยนต์บางตำแหน่งที่ต้องรับโหลดมากกว่างานหล่อลื่นเบา ๆ
อย่างไรก็ตาม EP 2 ไม่ได้แปลว่าเหมาะกับทุกงานเสมอไป บางงาน เช่น มอเตอร์ไฟฟ้าบางประเภท ลูกปืนรอบสูง หรือชิ้นส่วนที่มีวัสดุเฉพาะ อาจต้องใช้จารบีที่ออกแบบมาตรงกับงานนั้นมากกว่า การเห็นคำว่า EP 2 จึงไม่ควรรีบสรุปว่าใช้ได้หมด ต้องดูสภาพงานและคำแนะนำของผู้ผลิตประกอบด้วย
เลือกจารบีผิดเบอร์แล้วเกิดอะไรขึ้น
การเลือกจารบีผิดเบอร์อาจไม่ได้ทำให้อุปกรณ์พังทันที แต่มีโอกาสทำให้การหล่อลื่นไม่เต็มประสิทธิภาพและทำให้อายุการใช้งานของชิ้นส่วนสั้นลงได้ หากเลือกจารบีที่เหลวเกินไป จารบีอาจไหลออกจากจุดหล่อลื่นเร็ว ต้องเติมบ่อย เกาะผิวได้ไม่นาน หรือถูกแรงเหวี่ยงสะบัดออกง่ายในงานหมุนบางประเภท
ในทางกลับกัน หากเลือกจารบีที่แข็งเกินไป จารบีอาจอัดเข้าไปได้ยาก กระจายตัวช้า หรือไม่เข้าไปเคลือบผิวสัมผัสอย่างทั่วถึง โดยเฉพาะงานที่ต้องการการไหลตัวของจารบีหรืองานรอบสูง บางกรณีอาจทำให้เกิดแรงต้านและความร้อนเพิ่มขึ้นได้
นี่คือเหตุผลที่จารบีเบอร์ 2 แม้จะใช้งานได้กว้าง แต่ก็ไม่ควรถูกมองว่าเป็นคำตอบของทุกงาน หากเครื่องจักร รถยนต์ มอเตอร์ หรือลูกปืนมีสเปกกำหนดไว้ ควรใช้ตามคำแนะนำของผู้ผลิตก่อนเสมอ
เลือกจารบีเบอร์ 2 ต้องดูอะไรเพิ่ม
ถ้าต้องการเลือกจารบีเบอร์ 2 ให้เหมาะกับงาน ควรดูมากกว่าเลขบนฉลาก อย่างแรกคือ ชนิดของจารบี เช่น จารบีลิเธียมที่ใช้กับงานทั่วไปได้หลากหลาย จารบีลิเธียมคอมเพล็กซ์ที่มักเด่นกว่าในเรื่องความทนร้อนและงานหนัก หรือจารบีบางชนิดที่ออกแบบมาให้ทนน้ำ ทนความชื้น หรือใช้กับงานเฉพาะทาง
ต่อมาคือ สภาพการใช้งานจริง ถ้าใช้กับจุดที่มีความร้อนสูง เช่น ลูกปืนใกล้มอเตอร์ เครื่องจักรที่ทำงานต่อเนื่อง หรือจุดหมุนที่เกิดความร้อนจากแรงเสียดทาน ควรเลือกจารบีที่ระบุช่วงอุณหภูมิการใช้งานชัดเจน ถ้าใช้กลางแจ้ง โดนน้ำ หรืออยู่ในพื้นที่ชื้น ควรเลือกจารบีที่ทนน้ำหรือกันน้ำชะล้างได้ดี และถ้าเป็นงานรับแรงกดสูงหรือแรงกระแทก ควรพิจารณาจารบีที่มีคุณสมบัติ EP ร่วมด้วย
อีกเรื่องที่ควรระวังคือ การเติมจารบีใหม่ปนกับจารบีเก่า หากไม่รู้ว่าจารบีเดิมเป็นชนิดไหน ไม่ควรเติมผสมไปเรื่อย ๆ เพราะจารบีบางชนิดอาจเข้ากันได้ไม่ดี เมื่อผสมกันแล้วเนื้อจารบีอาจเปลี่ยน แยกน้ำมัน นิ่มลง แข็งขึ้น หรือเสื่อมเร็วกว่าปกติ โดยเฉพาะในเครื่องจักรที่ทำงานหนักหรือมีความสำคัญต่อระบบ
อัดจารบีเยอะเกินไปดีไหม
หลายคนคิดว่าจารบียิ่งเยอะยิ่งดี โดยเฉพาะกับลูกปืนหรือจุดหมุนที่กลัวฝืด แต่ในงานจริง การอัดจารบีมากเกินไปอาจทำให้เกิดปัญหาได้เหมือนกัน เพราะชิ้นส่วนที่หมุนอาจต้องกวนจารบีมากขึ้น เกิดแรงต้าน ความร้อนสะสม จารบีล้นออกมาจับฝุ่น หรือในบางกรณีอาจดันซีลจนเสียหายได้
จารบีจึงควรใส่ในปริมาณที่เหมาะสมกับลักษณะงาน ไม่ใช่ใส่จนเต็มทุกช่องว่างเสมอไป โดยเฉพาะงานลูกปืน มอเตอร์ หรือเครื่องจักรที่มีรอบหมุนสูง หากมีคู่มือหรือคำแนะนำจากผู้ผลิต ควรยึดตามนั้นเป็นหลัก เพราะปริมาณจารบีมีผลต่อทั้งความลื่น ความร้อน และอายุการใช้งานของชิ้นส่วน
เลือกจารบีเบอร์ 2 ให้ถูก ไม่ใช่แค่เห็นเลข 2 แล้วหยิบเลย
ถ้าเป็นงานทั่วไป เช่น บานพับ ลูกล้อ บูช เพลา พิน จุดหมุน หรืออุปกรณ์ซ่อมบำรุงพื้นฐาน จารบีเบอร์ 2 มักเป็นตัวเลือกที่เริ่มต้นได้ง่าย เพราะหาซื้อง่าย ใช้งานสะดวก และมีความข้นที่เหมาะกับงานหล่อลื่นหลายประเภท แต่ถ้าเป็นงานที่มีความร้อนสูง โดนน้ำ รับแรงกดมาก หมุนเร็ว หรือเป็นเครื่องจักรที่มีสเปกเฉพาะ ควรเลือกจากสภาพการใช้งานจริงมากกว่าเลือกจากคำว่าเบอร์ 2 เพียงอย่างเดียว
จารบี เบอร์ 2 จึงไม่ใช่จารบีวิเศษที่ใช้ได้ทุกงาน แต่เป็นจารบีที่มีความข้น “พอดี” สำหรับงานทั่วไปจำนวนมาก นี่คือเหตุผลที่มันเจอบ่อย หาซื้อง่าย และกลายเป็นเบอร์ที่คนใช้จารบีคุ้นตาที่สุด เวลาเลือกซื้อจารบีครั้งต่อไป อย่าดูแค่เลขบนกระปุก แต่ให้ดูด้วยว่างานของเราต้องการจารบีแบบไหน ต้องทนร้อนหรือไม่ โดนน้ำหรือเปล่า รับแรงกดมากแค่ไหน และผู้ผลิตอุปกรณ์ระบุอะไรไว้บ้าง