TH
English
Customers Also Purchased
ร้านเหล็กเล็ก ๆ ที่ตั้ง เครื่องตัดเหล็ก ไว้ชิดผนังข้างประตู เพราะเป็นมุมเดียวที่ว่าง ข้างกันมีกองกล่องกระดาษที่รอทิ้ง ถัดไปเป็นโต๊ะเชื่อมที่วางถังแก๊ส สายไฟพ่วงลากผ่านทางเดิน และทุกครั้งที่ตัดเหล็กเส้นยาว ต้องมีคนมายืนประคองปลายเหล็กไว้ ทุกอย่างดูปกติ จนวันหนึ่ง สะเก็ดไฟพุ่งเข้ากองกล่องจนควันขึ้น!
หลายคนคิดว่าความปลอดภัยของเครื่องตัดเหล็กอยู่ ที่ตัวเครื่องกับใบตัดเท่านั้น ใช่ไหม? ความจริงแล้ว อุบัติเหตุหลายอย่าง อาจเกิดได้จากตำแหน่งที่ตั้ง การถือเครื่อง และทิศทางที่สะเก็ดไฟพุ่ง ถ้าเป็นการตัดที่มีสะเก็ดไฟ ไปจนถึงวิธีรองชิ้นงาน และทางเดินของคนรอบข้าง ซึ่งทั้งหมดเป็นเรื่องที่จัดการได้ ตั้งแต่ก่อนเปิดเครื่องตัดเหล็ก ครั้งแรก
มาดูการจัดจุดตั้ง วาง หรือใช้ เครื่องตัดเหล็ก ให้ปลอดภัย ไม่ว่าจะเป็น ในร้านหรือโรงงานเล็ก ตั้งแต่พื้นที่วาง ทิศสะเก็ดไฟ ที่รองชิ้นงานยาว ไฟฟ้า ไปจนถึงเขตปลอดภัยของคนรอบข้าง พร้อมจุดที่ควรให้ช่างไฟหรือผู้รับผิดชอบด้านความปลอดภัยเข้ามาดู
ความปลอดภัย ของตำแหน่งตั้ง เครื่องตัดเหล็ก สำคัญพอ ๆ กับตัวเครื่อง
ไม่ว่าจะเป็น เครื่องตัดเหล็ก ประเภทไหน ขณะตัดจะมีสามอย่างเคลื่อนที่ออกจากเครื่องพร้อมกัน คือสะเก็ดไฟหรือเศษเหล็กร้อน ชิ้นงานที่ยาวยื่นออกไปสองด้าน และเสียงกับฝุ่นที่กระจายไปรอบตัว ถ้าเครื่องตั้งอยู่ในจุดที่สามอย่างนี้ไปทับกับของติดไฟ ทางเดิน หรือพื้นที่ทำงานของคนอื่น ความเสี่ยงจะเกิดขึ้นทุกครั้งที่กดตัด แม้คนตัดจะใช้เครื่องถูกวิธีก็ตาม
เปรียบเทียบง่าย ๆ เหมือนการจอดรถ รถดีแค่ไหน ถ้าจอดขวางทางออกหรือจอดบนทางลาดโดยไม่ดึงเบรกมือ ก็เกิดเรื่องได้ เครื่องตัดเหล็กก็เช่นกัน
จุดตั้ง เครื่องตัดเหล็ก ที่ปลอดภัย คือจุดที่ คำนึงถึงทั้งสะเก็ดไฟ ชิ้นงาน คนตัด และคนรอบข้าง ไม่ชนกัน หรือทับกัน
พื้นและโต๊ะวาง เครื่องตัดเหล็ก ต้องมั่นคง ไม่โยก ไม่ลื่น
เครื่องตัดเหล็กแบบแท่นมีแรงกระชากตอนเริ่มตัดและตอนใบกินเนื้อเหล็ก ถ้าวางบนโต๊ะที่โยก ขาไม่เท่ากัน หรือพื้นลื่น เครื่องจะขยับระหว่างตัด ผลคือหน้าตัดเพี้ยน และมือของคนตัดอาจเสียหลักเข้าใกล้ใบ
วิธีจัดคือวางเครื่องบนพื้นเรียบหรือโต๊ะเหล็กที่แข็งแรง ถ้าฐานเครื่องมีรูสำหรับยึด ให้ยึดกับโต๊ะตามคู่มือ พื้นรอบเครื่องต้องไม่มีคราบน้ำมันหรือเศษเหล็กกองจนลื่น และควรปัดเศษเหล็กออกทุกวัน
ความสูงของจุดตัด ช่วยให้กดตรงและไม่ต้องก้มเข้าใกล้ใบ
ถ้าวางเครื่องต่ำเกินไป คนตัดต้องก้มตัว หน้าจะเข้าใกล้แนวสะเก็ดไฟ และกดด้ามได้ไม่ตรง ถ้าวางสูงเกินไป แขนจะต้องยกสูงจนออกแรงกดได้ไม่สม่ำเสมอ ความสูงที่เหมาะคือระดับที่ยืนตรง แขนงอเล็กน้อย แล้วกดด้ามลงได้สุดโดยไม่ต้องเขย่งหรือก้ม
หันทิศ เครื่องตัดเหล็ก ให้สะเก็ดไฟพุ่งไปทางที่ไม่มีอะไรติดไฟ
เครื่องตัดเหล็กที่ใช้ใบไฟเบอร์จะมีสะเก็ดไฟพุ่งออกเป็นแนวตามทิศหมุนของใบ ก่อนจัดวาง ให้ลองดูว่าเครื่องรุ่นที่ใช้พ่นสะเก็ดออกทางไหน แล้วหันแนวนั้นไปยังพื้นที่ว่าง ผนังปูน หรือแผงกั้นที่ไม่ติดไฟ ห้ามหันไปทางประตูที่คนเดินผ่าน ห้ามหันไปทางรถที่จอดอยู่ และห้ามหันไปทางโต๊ะทำงานของคนอื่น
ใช้แผงกั้นสะเก็ดไฟ
สะเก็ดไฟไปได้ไกลกว่าที่หลายคนคิด และกระดอนจากพื้นหรือผนังไปตกในจุดที่มองไม่เห็นได้ การตั้งแผงกั้นที่ทำจากวัสดุไม่ติดไฟไว้ด้านหลังเครื่อง หรือใช้ม่านกันสะเก็ดสำหรับงานเชื่อม จะช่วยกักสะเก็ดไว้ในพื้นที่ที่ควบคุมได้
ระยะห่างจาก สิ่งของวัสดุไวไฟ
ในรัศมีที่สะเก็ดไฟไปถึง ต้องไม่มีกล่องกระดาษ เศษผ้า ขี้เลื่อย ทินเนอร์ สี น้ำมัน หรือถังแก๊ส ถ้าร้านมีทั้งงานไม้และงานเหล็ก ให้แยกพื้นที่ตัดเหล็กออกจากโซนที่มีขี้เลื่อยให้ชัด และมีถังดับเพลิงที่เหมาะกับประเภทเพลิงในร้านไว้ใกล้จุดตัด ในตำแหน่งที่หยิบได้โดยไม่ต้องเดินผ่านแนวสะเก็ด
ที่รองชิ้นงานยาว ทำให้ เครื่องตัดเหล็ก ไม่ต้องรับน้ำหนักเกินและใบไม่ติด
เหล็กเส้น หรือเหล็กกล่องยาวหลายเมตร ถ้าวางพาดเครื่องโดยไม่มีที่รองปลาย น้ำหนักจะกดฝั่งหนึ่งจนชิ้นงานเอียงในปากกา ใบจะถูกบีบตอนใกล้ตัดขาด และเครื่องอาจคว่ำไปทางที่ชิ้นงานยาวกว่า การให้คนมายืนประคองปลายเหล็กก็ไม่ใช่ทางแก้ เพราะคนประคองมักดึงหรือยกตามจังหวะตัวเองโดยไม่รู้ตัว
วิธีจัดคือมีขาตั้งรองชิ้นงานหรือโต๊ะรองทั้งด้านเข้าและด้านออก ปรับให้สูงเท่ากับแท่นตัด และวางห่างจากเครื่องในระยะที่รองปลายเหล็กได้พอดี ฝั่งที่เป็นชิ้นงานตัดออกต้องตกหรือเลื่อนออกได้อิสระ ไม่ถูกหนีบไว้ทั้งสองข้าง
จัดที่วางเหล็กรอตัด และที่วางชิ้นงานที่ตัดแล้ว
ถ้าเหล็กรอตัดพิงผนังอยู่ด้านหลังคนตัด หรือชิ้นงานที่ตัดแล้วกองอยู่บนพื้นรอบเครื่อง คนตัดจะต้องหมุนตัวไปมาและเดินเหยียบเศษเหล็กตลอดเวลา ให้จัดชั้นวางเหล็กรอตัดไว้ฝั่งด้านเข้า และมีถังหรือชั้นวางชิ้นงานที่ตัดแล้วไว้ฝั่งด้านออก ชิ้นงานเพิ่งตัดยังร้อนจัด ต้องวางในที่ที่ไม่มีใครเผลอจับหรือเหยียบ
ระบบไฟฟ้า สำหรับ เครื่องตัดเหล็ก ต้องพร้อม ก่อนตั้งเครื่อง
เครื่องตัดเหล็กกินกระแสสูงตอนเริ่มหมุนและตอนกดตัด ควรเสียบกับเต้ารับที่มีสายดินและอยู่ในวงจรที่มีเครื่องตัดไฟรั่ว หลีกเลี่ยงการใช้สายพ่วงยาวหลายต่อหรือสายเส้นเล็ก เพราะแรงดันไฟจะตก มอเตอร์ทำงานหนักและร้อนกว่าปกติ ถ้าจำเป็นต้องใช้สายพ่วง ให้เลือกขนาดสายตามที่คู่มือเครื่องแนะนำ
เดินสายไฟให้พ้นแนวสะเก็ดไฟ และพ้นทางเดิน อย่าให้สายพาดผ่านพื้นที่ชิ้นงานร้อนจะตกลงไป
เครื่องตัดเหล็กไร้สาย ต้องมีจุดชาร์จที่อยู่นอกแนวสะเก็ด
ในงานที่ใช้ เครื่องตัดเหล็ก แบบไร้สาย อาจมีการวางแท่นชาร์จ ไว้ใกล้เครื่องเพื่อความสะดวก แต่แท่นชาร์จและแบตเตอรี่ไม่ควรอยู่ในรัศมีสะเก็ดไฟ หรือฝุ่นเหล็ก
ให้ตั้งจุดชาร์จบนชั้นที่แห้ง อากาศถ่ายเท ห่างจากของติดไฟ และไม่วางแบตที่เพิ่งใช้งานหนักลงชาร์จทันทีขณะยังร้อน
เขตปลอดภัยรอบ เครื่องตัดเหล็ก สำหรับคนที่ไม่ได้ตัด
คนที่บาดเจ็บจากงานตัดเหล็กหลายครั้งไม่ใช่คนตัด แต่เป็นคนที่เดินผ่านหรือยืนดูอยู่ใกล้ ๆ ให้กำหนดเขตรอบเครื่องให้ชัด เช่น ตีเส้นบนพื้นหรือวางแผงกั้น และตกลงในร้านว่าระหว่างเครื่องทำงาน คนอื่นห้ามเข้าเขตนี้ โดยเฉพาะแนวหน้าใบและแนวสะเก็ดไฟ ทางเดินหลักของร้านไม่ควรตัดผ่านหน้าเครื่องตัดเหล็กเลย
วางอุปกรณ์ป้องกันไว้ข้างเครื่อง ให้หยิบใส่ได้ทันที
แว่นนิรภัยหรือหน้ากากกันสะเก็ด ที่ครอบหู และถุงมือหนังสำหรับจับชิ้นงานร้อน ควรแขวนอยู่ข้างเครื่อง ไม่ใช่เก็บในตู้อีกฝั่งของร้าน เพราะถ้าต้องเดินไปหยิบ คนส่วนใหญ่จะคิดว่าตัดแค่ท่อนเดียวไม่เป็นไร ส่วนเสื้อผ้า ควรเป็นแขนยาวที่ไม่หลวมรุ่มร่าม และไม่ห้อยผ้าหรือสายคล้องใกล้ใบ
ฝุ่นและควันจาก เครื่องตัดเหล็ก ต้องมีทางระบาย
การตัดด้วยใบไฟเบอร์จะมีฝุ่นจากเม็ดขัดและผงเหล็กปนกัน ถ้าตัดเหล็กชุบสังกะสีหรือเหล็กที่ทาสีมา ฝุ่นและควันจะมีสารเคลือบปนอยู่ด้วย ให้ตั้งเครื่องในจุดที่อากาศถ่ายเท ใช้พัดลมระบายอากาศช่วยดึงอากาศออกจากพื้นที่ตัด และใส่หน้ากากกันฝุ่นเมื่อต้องตัดต่อเนื่อง
ฝุ่นเหล็กที่สะสมรอบเครื่องควรเก็บกวาดเป็นประจำ แต่ต้องรอให้เศษเหล็กเย็นก่อน อย่ากวาดเศษที่ยังร้อนไปรวมกับขยะที่ติดไฟได้
เช็กจุดตั้ง เครื่องตัดเหล็ก ก่อนเปิดเครื่องทุกวัน
ใช้เวลาไม่ถึงนาที แต่ช่วยตัดความเสี่ยงส่วนใหญ่ออกไปได้
- แนวสะเก็ดไฟว่าง ไม่มีของติดไฟและไม่มีคนอยู่
- ฝาครอบใบอยู่ครบ ดีดกลับได้สุด ใบไม่มีรอยร้าว หรือบิ่น ดู จุดตรวจ ใบตัดเหล็ก ก่อนใส่เครื่องเจียรทุกครั้ง
- ปากกาจับล็อกแน่น ที่รองชิ้นงานอยู่ระดับเดียวกับแท่น
- สายไฟไม่พาดทางเดินและไม่อยู่ในแนวชิ้นงานร้อน
- แว่น ที่ครอบหู และถังดับเพลิงอยู่ในจุดที่หยิบได้ทันที
ถ้าข้อไหนไม่ผ่าน ให้แก้ก่อนเปิด เครื่องตัดเหล็ก และถ้าฝาครอบชำรุด มอเตอร์มีกลิ่นไหม้ หรือเต้ารับร้อน หยุดใช้ แก้ไข หรือส่งศูนย์บริการ
สรุป: เครื่องตัดเหล็ก จะปลอดภัย ดูสะเก็ดไฟ ชิ้นงาน และคนรอบข้าง
เครื่องตัดเหล็ก ที่ดีแค่ไหนก็อันตรายได้ ถ้าตั้งหรือเปิดใช้ในจุดอันตราย สะเก็ดไฟที่พุ่งเข้ากองกล่อง เหล็กยาวที่ไม่มีที่รองจนใบติด และคนที่เดินผ่านแนวใบระหว่างตัด ล้วนเป็นอุบัติเหตุที่เกิดจากการจัดพื้นที่ ไม่ใช่จากตัวเครื่อง และป้องกันได้ตั้งแต่วันที่ตั้งเครื่อง
สิ่งที่ต้องทำคือ วางเครื่องบนพื้นหรือโต๊ะที่มั่นคงในความสูงที่ไม่ต้องก้ม หันแนวสะเก็ดไฟไปยังพื้นที่ว่างหรือแผงกั้นที่ไม่ติดไฟ เก็บของไวไฟออกจากรัศมี มีที่รองชิ้นงานทั้งด้านเข้าและด้านออกในระดับเดียวกับแท่น แยกที่วางเหล็กรอตัดกับชิ้นงานที่ตัดแล้ว เสียบไฟกับเต้ารับที่มีสายดินและเครื่องตัดไฟรั่ว กำหนดเขตปลอดภัยรอบเครื่อง และแขวนอุปกรณ์ป้องกันไว้ข้างเครื่อง
ข้อควรระวังที่สำคัญที่สุดคือ ห้ามให้คนประคองปลายเหล็กแทนที่รอง ห้ามหันสะเก็ดไฟไปทางคนหรือของติดไฟ และมีถังดับเพลิงไว้ใกล้มือเสมอ ถ้าเบรกเกอร์ตัดบ่อยหรือเต้ารับร้อน ให้เรียกช่างไฟ ถ้าฝาครอบใบชำรุดหรือมอเตอร์มีกลิ่นไหม้ ให้หยุดใช้แล้วส่งซ่อม
ถ้ากำลังจัดมุมตัดเหล็กใหม่ หรือถึงเวลาเปลี่ยนเครื่อง ลองดู เครื่องมื หมวด เครื่องตัดเหล็ก และหมวดใกล้เคียง ของ iToolmart ได้เลย
