TH
English
Customers Also Purchased
เจาะรูเหล็กแบนด้วย สว่านแท่น ทั้งที่ตอกนำศูนย์ไว้ตรงจุด แต่รูออกมาเยื้องไปนิดเดียว พอเอาโครงเหล็กมาประกอบ รูน็อตไม่ตรงกันสักคู่ บางครั้งดอกส่ายจนรูออกมาใหญ่กว่าดอก หรือเจาะแผ่นเหล็กบางแล้วชิ้นงานหมุนตามดอกจนฟาดมือ ปัญหาเหล่านี้เกิดซ้ำได้ทั้งในโรงงานเล็กและโต๊ะช่างที่บ้าน
ความคิดแรกคือ “สว่านแท่นเครื่องนี้ เจาะไม่แม่นแล้วใช่ไหม?” ความจริงแล้ว ส่วนใหญ่สว่านแท่นที่เจาะเบี้ยวนั้น อาจไม่ได้เสียเสมอไป ปัญหาอาจอยู่ที่ส่วนดอก หัวจับ โต๊ะงาน หรือวิธีจับชิ้นงาน ซึ่งเราไล่เช็กเองได้ภายในไม่กี่นาที ไล่ทีละจุด ตั้งแต่ชิ้นงานหมุน ดอกส่าย โต๊ะไม่ได้ฉาก ดอกเลื้อยตอนเริ่มเจาะ จนถึงการป้อนดอก และบอกอาการที่ไม่ควรฝืนใช้ต่อ เพราะต้องส่งซ่อม
ทำไม สว่านแท่น ที่ว่าเจาะตรงกว่าสว่านมือ ยังเจาะเบี้ยวได้?
สว่านมือพึ่งข้อมือของคนเจาะในการคุมแนวดอก สว่านแท่นย้ายหน้าที่นั้นไปให้โครงเครื่อง มอเตอร์หมุนแกนผ่านสายพาน แกนหมุนอยู่ในปลอกที่เลื่อนขึ้นลงได้ (Quill) เมื่อเราหมุนคันโยก ปลอกนี้จะพาดอกลงตรงตามแนวเสา ส่วนชิ้นงานวางอยู่บนโต๊ะงานที่ยึดกับเสาต้นเดียวกัน
ความตรงจึงไม่ได้มาจากมอเตอร์หรือกำลังเครื่อง แต่มาจากการที่ดอก แกน โต๊ะ และชิ้นงาน อยู่ในแนวเดียวกันและไม่ขยับระหว่างเจาะ เหมือนรางรถไฟที่วางตรงแค่ไหน ถ้าหมุดยึดรางหลวมสักตัว ขบวนก็ส่ายได้
สว่านแท่น เจาะตรง เมื่อดอก แกน โต๊ะ และชิ้นงาน ล็อกไว้ในแนวเดียวกัน ส่วนไหนขยับได้ รูจะเบี้ยวตามส่วนนั้น ก่อนสรุปว่าเครื่องเสีย ควรหาว่าความคลาดเคลื่อนเกิดจากส่วนใดก่อน
ชิ้นงานหมุนตามดอก อาการอันตรายที่สุดของ สว่านแท่น แก้ที่การจับยึด
ดอกที่กำลังตัดเนื้อโลหะส่งแรงบิดลงไปที่ชิ้นงานตลอดเวลา จังหวะที่อันตรายที่สุดคือตอนดอกเจาะทะลุ เพราดอกสว่านอาจเกี่ยวหรือติดกับชิ้นงานในจังหวะใกล้เจาะทะลุ ทำให้เกิดแรงบิดกระชากและดึงชิ้นงานให้หมุนตามได้ โดยเฉพาะแผ่นเหล็กบางหรือชิ้นงานที่ไม่ได้จับยึดแน่น จึงต้องยึดชิ้นงานให้มั่นคงและลดแรงป้อนเมื่อใกล้ทะลุ
ห้ามใช้มือจับชิ้นงานเหล็ก ให้ใช้ปากกาจับชิ้นงานหรือแคลมป์
ชิ้นงานเล็กให้จับด้วยปากกาจับชิ้นงานที่ยึดกับโต๊ะ ชิ้นงานแบนหรือชิ้นใหญ่ให้กดด้วยแคลมป์อย่างน้อยสองจุด ไม่ใช้มือกดแทนแคลมป์แม้จะเป็นรูเล็ก และไม่สวมถุงมือผ้าขณะเจาะ เพราะเส้นใยถุงมือพันกับดอกที่หมุนได้ในเสี้ยววินาที
ชิ้นงานยาวให้วางปลายไว้ทางซ้าย และพิงเสา
ดอกสว่านแท่นหมุนตามเข็มนาฬิกาเมื่อมองจากด้านบน ถ้าวางปลายด้านยาวของชิ้นงานไว้ทางซ้ายและให้พิงเสาเครื่อง เมื่อชิ้นงานถูกดอกกระชาก แรงจะดันชิ้นงานเข้าหาเสาแทนที่จะเหวี่ยงออกมาหาตัวเรา วิธีนี้ใช้ร่วมกับแคลมป์เสมอ ไม่ใช้แทน การพิงเสาเป็นเพียงมาตรการเสริม ไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัยกับทุกชิ้นงาน
แผ่นบางต้องมีไม้รอง และผ่อนแรงตอนใกล้ทะลุ
แผ่นเหล็กบางหรือแผ่นอะลูมิเนียมมักโดนดอกเกี่ยวตอนทะลุ ให้หนีบแผ่นงานกับไม้รองด้านล่างให้แน่น แล้ว ผ่อนแรงกดคันโยก เมื่อรู้สึกว่าดอกเริ่มทะลุ ไม้รองยังช่วยไม่ให้ขอบรูด้านล่างเป็นครีบ
ดอกส่ายหรือสั่น ให้เช็กดอกและหัวจับของ สว่านแท่น ก่อนโทษเครื่อง
ถอดปลั๊กก่อน แล้วหมุนแกนด้วยมือช้า ๆ ดูที่ปลายดอก ถ้าปลายดอกวาดเป็นวงแทนที่จะหมุนอยู่กับที่ แปลว่ามีบางอย่างไม่ได้ศูนย์ ให้ไล่ดูทีละจุดตามนี้
ดอกงอหรือก้านดอกเยิน
ดอกเล็กที่เคยตกพื้นหรือเคยติดในรู งอได้โดยตาไม่เห็น ส่วนก้านดอกที่มีรอยเยินจากการหมุนฟรีในหัวจับ จะจับไม่ได้ศูนย์อีก ทั้งสองกรณีให้เปลี่ยนดอกสว่านใหม่ ควรเปลี่ยนดอกที่สงสัยว่าเสียหาย แทนการเสี่ยงทำให้ชิ้นงานเสียหาย ตรวจสภาพเป็นประจำ และทดลองใช้ดอกใหม่
หัวจับสกปรก ใส่ดอกไม่ลึก หรือขันไม่ครบ
เศษโลหะในปากหัวจับทำให้ดอกเอียง ให้เป่าและเช็ดให้สะอาด ใส่ก้านดอกให้ลึกพอ แล้วขันจำปาจับดอกให้ครบทุกรูของหัวจับ หลังขันเสร็จให้ดึงจำปาออกจากหัวจับทุกครั้งก่อนเปิดเครื่อง จำปาที่ค้างอยู่จะถูกเหวี่ยงออกมาทันทีที่แกนหมุน
หัวจับหลวมจากแกน
สว่านแท่นหลายรุ่นใช้หัวจับที่เสียบกับแกนแบบเรียว (Taper) ถ้าหัวจับหลวมหรือมีระยะคลอนผิดปกติ ให้หยุดใช้งานและตรวจสอบตามคู่มือของเครื่อง หากประกอบหัวจับใหม่แล้วยังมีอาการ หรือพบว่าแกนหมุนคลอนผิดปกติ ควรให้ช่างตรวจชุดแกนหมุนและลูกปืนก่อนใช้งานต่อ
โต๊ะงานไม่ได้ฉาก ทำให้ สว่านแท่น เจาะรูเอียงทั้งที่ดอกตรง
โต๊ะของสว่านแท่นส่วนใหญ่เอียงได้เพื่อเจาะรูเอียง เมื่อปรับไปแล้วหรือโต๊ะโดนกระแทก มุมที่ตั้งไว้จะคลาดทีละน้อยจนรูเอียงทั้งที่ดอกหมุนตรง
เช็กฉากด้วยก้านเหล็กกับฉากเหล็ก
ใส่ก้านเหล็กตรงหรือดอกขนาดใหญ่ไว้ในหัวจับ วางฉากเหล็กบนโต๊ะแล้วทาบกับก้านนั้นสองด้านที่ตั้งฉากกัน ถ้ามีช่องแสงด้านใดด้านหนึ่ง ให้คลายตัวล็อกมุมโต๊ะ ปรับจนแนบแล้วล็อกกลับ ควรระวังว่าดอกหรือหัวจับที่เยื้องศูนย์อาจทำให้ผลตรวจคลาดเคลื่อน
ล็อกโต๊ะ และปัดเศษทุกครั้งก่อนเจาะ
ทุกครั้งที่เลื่อนโต๊ะขึ้นลงตามเสา ให้ล็อกโต๊ะให้แน่นก่อนเจาะ เพราะโต๊ะที่ไม่ได้ล็อกจะหมุนรอบเสาเมื่อโดนแรงกด ส่วนชิ้นงานที่มีรอยเชื่อมหรือมีเศษเหล็กติดอยู่ด้านล่าง จะวางเอียงบนโต๊ะได้แม้โต๊ะได้ฉาก
ปัดเศษบนโต๊ะ สว่านแท่น ทุกครั้งด้วยแปรง ไม่ใช้มือกวาด เพราะเศษเหล็กคมบาดมือได้
ดอกเลื้อยออกจากจุดตอนเริ่มเจาะ เพราะ สว่านแท่น ไม่มีจุดนำให้ปลายดอก
ปลายดอกสว่านเกลียว ไม่ได้แหลมเป็นจุดเดียว แต่มีสันตรงกลางที่ไม่ได้ทำหน้าที่ตัด เมื่อแตะผิวเหล็กเรียบ ๆ ปลายดอกจะไถลไปหาตำแหน่งที่ง่ายกว่าก่อนเริ่มกินเนื้อ รูปทรง และ องศาปลายดอกสว่าน เป็นตัวกำหนดว่าดอกจะไถลมากหรือน้อย
ตอกนำศูนย์ทุกรูบนเหล็ก
ใช้เหล็กนำศูนย์ตอกเป็นหลุมเล็ก ๆ ตรงจุดที่ต้องการ หลุมนี้จะเป็นที่วางปลายดอกให้เริ่มตัดตรงจุด ถ้าเจาะหลายรูที่ต้องตรงกัน ให้ร่างเส้นและตอกนำศูนย์ทุกรูก่อนเริ่มเจาะรูแรก การเจาะนำด้วยดอกเล็กอาจมีข้อจำกัด ต้องเลือกขนาดดอกนำ ให้เหมาะสม
รูใหญ่ให้เจาะนำด้วยดอกเล็กก่อน
ดอกใหญ่มีสันกลางกว้าง ไถลง่ายกว่าดอกเล็ก ให้เจาะนำด้วยดอกเล็กจนทะลุก่อน แล้วค่อยขยายด้วยดอกขนาดที่ต้องการ โดยไม่ขยับชิ้นงานระหว่างเปลี่ยนดอก รูจะตรงตำแหน่งเดิม
ป้อนดอกเร็ว กดแรงเกิน ทำให้ สว่านแท่น เจาะรูไม่ตรงและดอกร้อน
คันโยกของสว่านแท่นทดแรงได้มาก กดนิดเดียวก็ได้แรงเยอะ การกดแรงเกินทำให้ดอกยาวโก่งตัวและวิ่งออกนอกแนว โดยเฉพาะรูที่ลึก
เจาะเหล็ก
เลือกรอบและแรงป้อนตามวัสดุและดอก หยดน้ำมันตัดที่รูเป็นระยะ และถอยดอกขึ้นมาระบายเศษทุกครั้งที่รูลึกขึ้น ถ้าเห็นควันขึ้นระหว่างเจาะเหล็กหรือปลายดอกเปลี่ยนสี ให้หยุดแล้วเช็กรอบและความคมของดอกก่อนเจาะต่อ
เจาะไม้
ไม้ไม่ต้องใช้น้ำมัน แต่ต้องถอยดอกระบายขี้เลื่อยบ่อยกว่า ไม่อย่างนั้นขี้เลื่อยอัดแน่นจนดอกร้อนและเกิดรอยไหม้ วางไม้รองใต้ชิ้นงานเพื่อไม่ให้ผิวด้านที่ดอกทะลุออกแตกเป็นเสี้ยน
ส่วนรอบที่ใช้ ให้เลือกตามขนาดดอกและวัสดุ ตามตารางรอบที่ผู้ผลิตติดไว้กับเครื่องหรือระบุในคู่มือ
ใส่ดอกโฮลซอว์ หรือดอกใหญ่กับ สว่านแท่น ได้ไหม?
ได้ เมื่อขนาดดอกอยู่ในช่วงที่คู่มือของเครื่องรองรับ ใช้รอบต่ำตามที่ผู้ผลิตแนะนำ จับชิ้นงานด้วยแคลมป์ทุกด้าน และป้อนช้า ๆ พร้อมถอยระบายเศษ โฮลซอว์ที่กินเนื้อกว้างส่งแรงบิดสูงกว่าดอกเกลียวมาก การจับยึดจึงสำคัญกว่าปกติ ให้ตรวจความสามารถของเครื่อง และข้อกำหนดผู้ผลิต ไม่พิจารณาจากขนาดหัวจับหรือกำลังมอเตอร์อย่างเดียว
ไม่ควรเมื่อขนาดดอกเกิน ที่หัวจับหรือเครื่องรับได้ หรือเมื่อใช้ สว่านแท่น กับงานขัดและงานเจียรที่ต้องดันชิ้นงานด้านข้าง
แกนของ สว่านแท่น ออกแบบมารับแรงกดตามแนวดิ่ง แรงด้านข้างทำให้แกนและลูกปืนเสียเร็ว
สรุป: สว่านแท่น เจาะตรงได้ เมื่อดอก แกน โต๊ะ และชิ้นงาน ล็อกไว้ในแนวเดียวกัน
สว่านแท่นที่เจาะรูเบี้ยว ดอกสั่น หรือทำให้ชิ้นงานหมุน ไม่ได้หมายความว่าเครื่องเสียเสมอไป ควรตรวจหาสาเหตุจากดอก หัวจับ การจับยึดชิ้นงาน และการตั้งโต๊ะก่อน หากยังพบความผิดปกติของแกนหมุน ควรหยุดใช้งาน และให้ช่างตรวจสอบ
สิ่งที่ควรทำคือ จับชิ้นงานด้วยปากกาจับงานหรือแคลมป์ที่ยึดแน่นกับโต๊ะ ตรวจดอกและหัวจับ ตั้งโต๊ะให้เหมาะสมกับแนวเจาะ ตอกนำศูนย์เมื่อจำเป็น เลือกรอบและแรงป้อนให้เหมาะกับวัสดุ และระบายเศษอย่างถูกวิธี
อย่าใช้มือจับชิ้นงานเหล็ก ดึงจำปาออกทุกครั้งก่อนเปิดเครื่อง ถ้าแกนโยก ลูกปืนดัง หรือฝาครอบสายพานปิดไม่สนิท ให้หยุดใช้แล้วส่งศูนย์ ส่วนดอกที่งอแล้ว ควรเปลี่ยนใหม่
ถ้ากำลังมองหาเครื่องสำหรับโต๊ะช่าง ดูหมวด สว่านแท่น ที่นี่ ได้เลย