TH
English
Customers Also Purchased
เวลาตัดแต่งต้นไม้ หลายคนคงเคยเจอปัญหานี้ครับ ตัดกิ่งลงไปแล้วกิ่งแตก เปลือกฉีก หรือแผลตัดดูช้ำ ไม่เรียบอย่างที่คิด แล้วก็สงสัยว่าเป็นเพราะออกแรงผิด หรือใบมีดไม่คมพอ จริง ๆ แล้วเป็นได้ทั้งสองอย่างครับ แต่สาเหตุไม่ได้มีแค่นั้น เพราะยังมีเรื่องประเภทของ กรรไกรตัดกิ่ง ขนาดกิ่ง ความสดหรือแห้งของกิ่ง มุมตัด และสภาพตัวกรรไกรเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย บางครั้งใบมีดยังคมอยู่ แต่กิ่งใหญ่เกินไป หรือออกแรงถูกแล้วแต่กรรไกรฝืดหรือมีคราบยางเกาะ แผลตัดก็ไม่เรียบอยู่ดี
ในบทความนี้จะพาไปดูว่าทำไมกิ่งถึงแตกหลังใช้ กรรไกรตัดกิ่ง อาการแบบไหนเกิดจากแรงมือ อาการแบบไหนเกิดจากใบมีด และควรแก้ยังไงให้ตัดได้เรียบขึ้นและต้นไม้ฟื้นตัวได้ดีกว่าเดิมครับ
ทำไมใช้ กรรไกรตัดกิ่ง แล้วกิ่งแตก และไม่ควรมองข้าม
หลายๆคนอาจคิดว่ากิ่งแตกนิดหน่อยไม่เป็นไรหรอก แต่จริง ๆ แล้วแผลตัดมีผลกับต้นไม้มากกว่าที่คิดครับ ถ้าแผลเรียบและสะอาด ต้นไม้จะปิดแผลได้เร็ว แต่ถ้าแผลแตกหรือฉีก บริเวณนั้นอาจกลายเป็นจุดสะสมความชื้นและเชื้อราได้ง่าย
เปรียบง่าย ๆ เหมือนตัดกระดาษด้วยกรรไกรคมกับกรรไกรทื่อ อันคมตัดได้เรียบ อันทื่อต้องบีบแรงขึ้น ลากซ้ำหลายครั้ง และกระดาษก็ยับหรือฉีกเกินแนว กิ่งไม้ก็เช่นกัน เพียงแต่ซับซ้อนกว่าเพราะมีเปลือก เนื้อไม้ และเส้นใยอยู่ด้วย
การใช้ กรรไกรตัดกิ่ง ให้ถูกต้องจึงไม่ได้ช่วยแค่ให้ทำงานง่ายขึ้น แต่ยังลดความเสียหายกับต้นไม้ด้วย โดยเฉพาะไม้ผลหรือไม้ที่ต้องตัดแต่งทรงเป็นประจำครับ
กิ่งไม้แตกหลังตัด เกิดจากแรงมือได้ไหม?
เกิดได้ครับ และเป็นสาเหตุที่เจอบ่อย โดยเฉพาะกับคนที่เพิ่งเริ่มใช้หรือใช้ผิดจังหวะโดยไม่รู้ตัว ปัญหามันไม่ได้อยู่ที่แรงมากหรือน้อยเสมอไป แต่มักเกิดจาก แรงไม่ต่อเนื่อง หรือ แรงบีบไม่ตรงแนว มากกว่าครับ เช่น บีบแล้วค้าง บิดข้อมือระหว่างตัด หรือโยกกรรไกรเพื่อให้กิ่งขาดเร็วขึ้น พฤติกรรมเหล่านี้ทำให้กรรไกรกลายเป็นการบี้ บิด หรือฉีกกิ่งแทนที่จะตัดผ่านอย่างสะอาด
กรรไกรตัดกิ่ง ควรทำหน้าที่ "ตัด" ไม่ใช่ "งัด" ครับ ถ้าบีบแล้วกิ่งไม่ขาด อย่าโยกกรรไกร เพราะจะทำให้เปลือกฉีกเป็นทางยาวหรือเนื้อกิ่งแตกได้ โดยเฉพาะกิ่งสดที่เปลือกยังเหนียว อีกจุดที่มองข้ามบ่อยคือการจับกิ่งไม่มั่น ถ้ากิ่งแกว่งขณะตัด แรงจะไม่สะอาด และถ้าเป็นกิ่งยาวหรือมีน้ำหนักปลายมาก น้ำหนักจะดึงให้กิ่งฉีกก่อนที่ใบมีดจะตัดจนสุด สรุปคือแรงมือเป็นต้นเหตุได้ แต่สิ่งที่สำคัญกว่าแรงคือ จังหวะ ทิศทาง และความมั่นคงขณะตัดครับ
แล้วใบมีดมีผลกับกิ่งแตกแค่ไหน?
ใบมีดมีผลมากครับ และในหลายกรณีเป็นสาเหตุหลักเลย เมื่อใบมีดทื่อ แรงบีบจะเปลี่ยนจากแรงตัดเป็นแรงกด ผลคือกิ่งถูกบี้ก่อนขาด เปลือกฉีก และแผลตัดไม่เรียบ สัญญาณที่ควรสังเกตคือ ตัดกิ่งเล็ก ๆ แล้วยังรู้สึกฝืด มีเสียงบด ๆ หรือต้องบีบซ้ำหลายครั้ง แบบนี้ใบมีดอาจทื่อ มีคราบยางเกาะ หรือใบมีดกับปากรองรับไม่แนบกันพอดีแล้ว
นอกจากทื่อ ใบมีดยังเสียได้จากการบิ่น เบี้ยว หรือแกนกรรไกรหลวม ซึ่งทำให้ใบมีดไม่ประกบกันตามแนวเดิม เวลาบีบกิ่งจึงไม่ได้ถูกตัดในแนวเดียว แต่ถูกกดให้บี้หรือแตกออกด้านข้างแทน
หลายคนรู้สึกว่ากรรไกรยังใช้ได้ เพราะยังพอตัดได้อยู่ แต่จริง ๆ แล้วต้องออกแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยไม่รู้ตัว และนั่นเองที่ทำให้กิ่งแตกบ่อยขึ้น ลองเปลี่ยนใบมีดหรือ กรรไกรตัดกิ่ง ตัวใหม่แล้วจะรู้สึกได้ทันทีว่าตัดง่ายขึ้น แผลเรียบขึ้น และเหนื่อยน้อยลงครับ
กรรไกรตัดกิ่ง ผิดประเภท ก็ทำให้กิ่งแตกได้
อีกสาเหตุที่เจอบ่อยคือใช้ กรรไกรตัดกิ่ง ผิดประเภทครับ กรรไกรตัดกิ่ง มีหลายแบบ และแต่ละแบบเหมาะกับงานต่างกัน
- กรรไกรตัดกิ่ง Bypass ใบมีดสองฝั่งเลื่อนผ่านกันคล้ายกรรไกรทั่วไป เหมาะกับกิ่งสดและงานที่ต้องการแผลเรียบ เป็นแบบที่เหมาะกับการตัดแต่งต้นไม้ในบ้านมากที่สุด
- กรรไกรตัดกิ่ง Anvil ใบมีดกดลงบนฐานรองคล้ายมีดกดเขียง เหมาะกับกิ่งแห้งหรือกิ่งแข็ง ถ้าใช้กับกิ่งสด กิ่งอาจบี้หรือช้ำได้ง่าย โดยเฉพาะถ้าใบมีดไม่คมพอ
- กรรไกรตัดกิ่ง Ratchet ตัดเป็นจังหวะเพื่อผ่อนแรง เหมาะกับกิ่งที่ต้องการแรงตัดมาก แต่ถ้ารีบหรือบิดกรรไกร กิ่งก็ยังแตกได้เหมือนกัน
ถ้ากิ่งแตกบ่อย ให้ถามตัวเองก่อนว่าใช้กรรไกรถูกประเภทไหม กิ่งสดที่ต้องการแผลสวยควรใช้ Bypass ส่วนกิ่งแห้งแข็งให้ใช้ Anvil หรืออุปกรณ์ที่มีกำลังมากกว่าครับ
กิ่งแห้ง กิ่งสด และกิ่งเปราะ แตกต่างกันมากกว่าที่คิด
- กิ่งสด มีความชื้นและความยืดหยุ่นมาก ถ้าใช้ใบมีดคมและตัดถูกวิธีแผลจะเรียบสวย แต่ถ้าใบมีดทื่อ เปลือกจะฉีกได้ง่ายเพราะยังเหนียวและติดกับเนื้อกิ่ง
- กิ่งแห้ง แข็งและเปราะกว่า อาจแตกได้ง่ายถ้าบีบแรงเร็วเกินหรือใช้กรรไกรไม่เหมาะ ควรใช้เครื่องมือที่รับมือกิ่งแห้งได้ และไม่ควรคาดหวังว่าแผลจะเรียบเหมือนกิ่งสด
- กิ่งเปราะหรือกิ่งที่อ่อนแอ เช่น กิ่งที่โดนแดดจัด กิ่งแห้งครึ่งหนึ่ง หรือกิ่งที่มีโรค อาจแตกได้แม้ใช้กรรไกรคม เพราะโครงสร้างภายในอ่อนแออยู่แล้ว ควรตัดช้า มั่นคง และหลีกเลี่ยงการบิดกิ่งระหว่างตัด
ถ้าตัดต้นไม้หลายชนิดแล้วพบว่าบางต้นตัดเรียบแต่บางต้นแตกง่าย อย่าเพิ่งโทษกรรไกรครับ เพราะเนื้อไม้และสภาพกิ่งของแต่ละต้นก็ต่างกันด้วย
- น้ำมันหล่อลื่นแบบไหน? ที่ใช้กับ กรรไกรตัดกิ่ง? หยอดตรงไหนถึงคุ้ม!
ก่อนใช้งาน ควรเช็ก กรรไกรตัดกิ่ง ยังไง?
ลองเปิดปิด กรรไกรตัดกิ่ง สองสามครั้งก่อนใช้งานเสมอ ถ้ารู้สึกฝืดหรือใบมีดไม่ประกบกันดี ให้เช็กก่อนตัด โดยดู 4 จุดหลัก
- คราบบนใบมีด ถ้ามีคราบยางไม้เกาะให้เช็ดออกก่อน เพราะทำให้ตัดไม่สะอาด
- คมมีด ถ้ามีรอยบิ่นหรือสึกมาก การลับคมอาจไม่พอ ควรเปลี่ยนใบมีดหรือกรรไกรใหม่
- แกนกลาง แกนหลวมทำให้ใบมีดขยับระหว่างตัด แกนแน่นเกินทำให้ฝืด ทั้งสองแบบส่งผลต่อแผลตัด
- สปริงและตัวล็อก สปริงควรเด้งกลับได้ดี ตัวล็อกควรใช้งานได้ปกติ
หลังใช้งาน ควรดูแลยังไงให้ กรรไกรตัดกิ่ง คมและตัดเรียบ
- เช็ดใบมีดทุกครั้ง ใช้ผ้าแห้งเช็ดคราบยางและความชื้น ถ้าคราบเยอะให้ใช้ผ้าชุบน้ำก่อนแล้วเช็ดแห้งตาม
- หยอดน้ำมันที่จุดหมุน ช่วยป้องกันสนิมและให้เปิดปิดลื่นขึ้น
- ทำความสะอาดก่อนย้ายต้น ถ้าตัดต้นไม้ที่มีอาการโรค ให้เช็ดใบมีดก่อนใช้กับต้นอื่น เพื่อป้องกันเชื้อโรคแพร่กระจาย
- เก็บในที่แห้งและล็อกใบมีด อย่าวางตากฝนหรือเก็บในดิน และล็อกทุกครั้งหลังใช้งานเพื่อความปลอดภัย
สรุป
กิ่งแตกหลังตัดมักเกิดจากหลายปัจจัยรวมกัน ทั้งใบมีดทื่อ ฝืด กิ่งใหญ่เกินไป จับกิ่งไม่มั่น หรือออกแรงบิดระหว่างตัด ถ้าแผลตัดบี้ ไม่เรียบ และต้องออกแรงมากขึ้น ให้เช็กใบมีดก่อน แต่ถ้ากรรไกรยังคมดีแต่กิ่งแตกเฉพาะกิ่งใหญ่หรือมุมจับยาก ให้ดูที่วิธีออกแรงและการเลือกเครื่องมือแทน
จริง ๆ แล้วไม่มีอะไรซับซ้อนครับ แค่เลือก กรรไกรตัดกิ่ง ให้เหมาะกับงาน ตัดด้วยจังหวะมั่นคง ไม่บิด ไม่งัด และดูแลใบมีดให้คมอยู่เสมอ ก็ลดปัญหากิ่งแตกได้มากแล้ว มอง กรรไกรตัดกิ่ง เป็นเครื่องมือดูแลต้นไม้ ไม่ใช่แค่ตัดให้ขาด ใช้ถูกวิธี ต้นไม้เสียหายน้อยลง แผลสวยขึ้น และกรรไกรก็ใช้ได้นานขึ้นครับ
เลือก กรรไกรตัดกิ่ง ให้เหมาะกับการใช้งาน